Lạng Sơn: Xây thịnh vượng trên nền tảng cửa khẩu thông minh

Lạng Sơn đã duy trì hoạt động của Tổ công tác liên ngành hỗ trợ công tác quản lý, điều hành hoạt động xuất nhập khẩu để hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu, đường chuyên dụng, lối thông quan trên địa bàn tỉnh luôn được ổn định, thông suốt, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh.

Nhờ đó, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đạt hiệu suất thông quan cao, trung bình mỗi ngày có khoảng 1.700 lượt xe được thông quan, ngày cao điểm lên đến hơn 2.000 lượt xe. Tính đến hết năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của tất cả các loại hình qua địa bàn tỉnh đạt hơn 93 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt trên 30 tỷ USD, nhập khẩu đạt gần 60 tỷ USD. Tính riêng kim ngạch xuất nhập khẩu mở tờ khai tại Hải quan Lạng Sơn đạt 6,73 tỷ USD. Kim ngạch hàng địa phương xuất khẩu ước 183 triệu USD, đạt 100% kế hoạch đề ra.

Xác định kinh tế cửa khẩu trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tỉnh Lạng Sơn đã xác định các giải pháp, cơ chế chính sách phát triển phù hợp trong giai đoạn mới. Theo ông Nguyễn Quốc Toàn, Phó trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn cho biết: “Các cơ quan chuyên môn trong Ban Chỉ đạo sẽ đẩy mạnh tham mưu thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng, mở rộng, nâng cấp cơ sở hạ tầng khu vực cửa khẩu và biên giới.

Đồng thời, huy động các nguồn lực để tập trung đầu tư xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông, tạo sự liên thông giữa các khu chức năng trong khu kinh tế cửa khẩu với các khu vực liên quan, tạo thuận lợi cho quản lý, điều hành của các lực lượng chức năng và nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa”.

Cùng với đó, tỉnh Lạng Sơn cũng triển khai lập các đồ án quy hoạch phân khu chức năng sau khi Quy hoạch chung xây dựng Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng-Lạng Sơn và Quy hoạch chung xây dựng khu vực cửa khẩu chính Chi Ma đến năm 2045; tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch các khu chức năng chủ yếu, các khu vực cửa khẩu phù hợp với tình hình thực tế và khả năng phát triển… đồng thời Lạng Sơn cũng duy trì trao đổi, hội đàm với các cơ quan phía Quảng Tây, Trung Quốc để cùng thống nhất sớm mở lại, nâng cấp, mở chính thức các cửa khẩu trên địa bàn theo hướng thống nhất quy hoạch chung, cùng phát huy lợi thế hai tỉnh - khu vực trong kết nối các nước ASEAN. Hoàn thành trình tự, thủ tục, đề xuất Chính phủ quyết định nâng cấp cặp cửa khẩu Chi Ma (Việt Nam) - Ái Điểm (Trung Quốc) thành cửa khẩu quốc tế.

Đề án cửa khẩu thông minh được UBND tỉnh Lạng Sơn đầu tư trên 256 tỷ đồng cho các dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089 cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và dự án đầu tư xây dựng Nhà làm việc liên ngành đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089; phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1119-1120 cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị.

Nhằm khai thác hiệu quả khu kinh tế cửa khẩu để phát triển, tỉnh Lạng Sơn đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các dự án giao thông như dự án tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng theo hình thức BOT, dự án cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng) theo hình thức đối tác công tư và dự án nâng cấp Quốc lộ 4B đoạn Km18-Km80.

Đối với hạ tầng bến bãi, hiện nay, tại các khu vực cửa khẩu ở Lạng Sơn có 24 dự án đầu tư kinh doanh bến bãi với số vốn đăng ký trên 6.520 tỷ đồng phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp cơ bản đáp ứng được nhu cầu; trong đó, có 7 dự án đầu tư kinh doanh kho, bãi tại các cửa khẩu với tổng vốn đăng ký trên 5.030 tỷ đồng.

Xác định khoa học công nghệ là "đòn bẩy" quan trọng nâng cao năng suất thông quan hàng hóa, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, Lạng Sơn đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tại cửa khẩu duy trì thực hiện, nghiên cứu hoàn thiện, bổ sung các chức năng trên “Nền tảng cửa khẩu số” sẵn sàng kết nối với các hệ thống khác khi thực hiện Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh; đồng thời, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chia sẻ dữ liệu từ những nguồn có sẵn nhằm giảm thiểu dữ liệu doanh nghiệp phải kê khai thủ tục xuất nhập khẩu.

Đến nay, 100% các doanh nghiệp đã khai báo trực tuyến trên Nền tảng cửa khẩu số trước khi phương tiện đến cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá. Nhờ đó, nhu cầu giao thương tăng mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân thực hiện các thủ tục trên nền tảng cửa khẩu số và các nền tảng số hóa tại xuất nhập khẩu, các doanh nghiệp dịch vụ viễn thông, Internet trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã cung cấp 100% hạ tầng băng rộng di động và băng rộng cố định đến các cửa khẩu. Định hướng rõ ràng, cùng với sự đầu tư tập trung, năm 2026 hứa hẹn kim ngạch xuất nhập khẩu tại tỉnh Lạng Sơn sẽ tăng mạnh vượt kỳ vọng đề ra.