Làng Xôi trăm tuổi vào hội

Từ lâu, Phú Thượng đã nổi tiếng với nghề nấu xôi truyền thống. Xôi Phú Thượng dẻo thơm đặc trưng, trở thành một trong những thức quà quen thuộc của người Hà thành. Mỗi loại xôi là một vị riêng, nhưng điểm chung vẫn là từ hạt nếp dẻo thơm, sự khéo léo, tinh tế và bí quyết nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

 Từ thức quà dân dã, xôi Phú Thượng đã trở thành nghề truyền thống, nuôi sống bao gia đình qua nhiều thế hệ. Năm 2024, nghề làm xôi Phú Thượng đã vinh dự được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, khẳng định giá trị tiêu biểu và sức sống bền bỉ của nghề truyền thống.

Hội xôi được tổ chức hằng năm vào dịp đầu Xuân, khi mùa màng mới bắt đầu như một cách tri ân tổ nghề và cầu mong năm mới no đủ, thuận hòa.

Trong đó, điểm điểm nhấn ấn tượng nhất của lễ hội chính là Hội thi nấu xôi, quy tụ các nghệ nhân và những người làm nghề truyền thống tham gia tranh tài, với các tiêu chí như nấu xôi ngon, trình bày đẹp mắt, thuyết trình ý tưởng...

Trước đó, từ sớm tinh mơ nhiều gia đình đã dậy thổi xôi, tỉ mẩn tạo nên những tác phẩm vô cùng sinh động. Nào phong cảnh làng quê Bắc Bộ, biểu tượng văn hóa, cỏ cây hoa lá.., gửi gắm vào đó sự khéo léo, sáng tạo và niềm tự hào của người làm nghề.

Từ đôi bàn tay khéo léo, những mâm xôi được tạo hình công phu với màu sắc hài hòa, mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống, gửi gắm những ước vọng về một năm mới đủ đầy, may mắn.

Chị Phùng Thị Ánh (phường Phú Thượng) cho biết, từ 4h sáng cả nhà đã dậy chuẩn bị nấu xôi và tỉ mẩn tạo hình để tham gia Hội thi.

“Với tôi, làm xôi không chỉ là công việc mưu sinh mà còn là niềm tự hào được tiếp nối nghề truyền thống của cha ông. Xôi Phú Thượng thơm ngon nức tiếng bởi từ cách chọn nếp, canh lửa đến đồ xôi đều là kinh nghiệm cha truyền con nối, là cái tâm của người làm nghề” – chị Ánh chia sẻ.

Theo chị Ánh, Phú Thượng giờ nhiều hộ đã đầu tư máy móc, cải tiến bao bì, đăng ký thương hiệu, bán hàng qua mạng xã hội và các ứng dụng giao đồ ăn… Các hộ làm nghề thường hỗ trợ nhau về nguồn nguyên liệu, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau gìn giữ uy tín của làng nghề.

 Phó Chủ tịch UBND phường Phú Thượng Bùi Thế Cường, cho biết phường luôn chú trọng phát triển ngành du lịch - dịch vụ gắn với các di tích lịch sử văn hóa và làng nghề truyền thống, trong đó làng nghề xôi là một trụ cột quan trọng.

“Trên nền tảng đó, thời gian tới phường tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm làng nghề; hỗ trợ các hộ xây dựng gian hàng số, truy xuất nguồn gốc, thanh toán không tiền mặt…để từng bước nâng cao giá trị sản phẩm xôi Phú Thượng, mở rộng thị trường và tăng thu nhập bền vững cho nhân dân” – ông Cường cho biết.

Không chỉ là dịp quảng bá sản phẩm làng nghề, lễ hội Xôi  còn góp phần gìn giữ tri thức ẩm thực truyền thống, kết nối các thế hệ và khơi dậy niềm tự hào của làng nghề trăm tuổi. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, giới thiệu sản phẩm và giao lưu văn hóa, du khách có cơ hội hiểu hơn về quy trình chế biến, sự cầu kỳ trong lựa chọn nguyên liệu cũng như nét tinh tế của ẩm thực truyền thống đất Thăng Long.