Trước thực trạng khai thác mỏ trên nhiều tỉnh thành hiện nay, rất nhiều cán bộ hưu trí, nhất là những cựu cán bộ bên ngành địa chất khoáng sản đều có chung một nhận xét: Tỉnh nào có nhiều khoáng sản, nhiều mỏ, rút cục các tỉnh ấy lại… đều nghèo. Những lời tâm sự theo kiểu chiêm nghiệm, thậm chí là "rút gan, rút ruột” này đã gợi ra một nghịch lý. Và để hiểu thêm về nghịch lý này, chúng tôi đã đi tìm câu trả lời.