Lao đao vì ngao chết

Tới giữa tháng 9, tại tổ dân phố Liên Châu và Yên Châu, phường Ngọc Sơn vẫn còn chịu ảnh hưởng bởi mùi hôi bốc lên do ngao chết. Dọc tuyến đê sông Yên là những dãy vỏ ngao đổ thành luống, há miệng. Người nuôi ngao đang phải gánh chịu những thiệt hại lớn về kinh tế trong mùa ngao năm nay.

Bà Lê Thị Thơ, thành viên HTX nuôi trồng thủy sản Hải Châu cho biết, gia đình bà đã đầu tư hơn 1,5 tỷ đồng tiền giống và chi phí cải tạo đồng cho 3,2 ha bãi ngao được chia thầu. Tuy nhiên, đến thời điểm này, toàn bộ số vốn đầu tư gần như mất trắng. “Ngao bắt đầu chết rải rác từ cuối tháng 8, rồi đến những ngày đầu tháng 9 thì chết đồng loạt. Đây là năm thứ 2 liên tiếp, người nuôi ngao ở địa phương bị thiệt hại. Bây giờ đến tiền thuê thu gom vỏ, cải tạo bãi chúng tôi còn không có, nên rất khó có kinh phí để tiếp tục đầu tư cho mùa tới” - bà Thơ lo lắng. Cùng chung cảnh ngộ, ông Phan Văn Toàn, hàng xóm của bà Thơ, cho biết toàn bộ hơn 2 ha ngao thương phẩm của gia đình, dù đã đến kỳ thu hoạch, cũng bị chết khoảng 90%.

Đây cũng là tình trạng chung của tất cả các hộ nuôi ngao trên địa bàn. Mất nguồn thu, kinh phí cải tạo để có thể nuôi lại lứa mới gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, người nuôi còn phải thuê máy móc xử lý số ngao chết, vệ sinh bãi nuôi, nên càng thêm vất vả. Giờ đây, tâm nguyện lớn nhất của bà con là mong lực lượng chức năng sớm làm rõ, xác minh nguyên nhân để tìm ra hướng giải quyết dứt điểm. “Chúng tôi cũng rất cần sự hỗ trợ từ Nhà nước để có điều kiện giảm bớt gánh nặng và tiếp tục sản xuất” - ông Toàn chia sẻ.

Tìm hiểu thêm thông tin từ phía UBND phường Ngọc Sơn, chúng tôi được biết: Hiện tượng ngao chết rải rác bắt đầu từ ngày 28/7, sau cơn bão số 3 cho đến nay. Đến thời điểm này, toàn bộ 80 ha ngao nuôi thương phẩm của 56 hộ dân trên địa bàn phường đều đã bị chết trắng, ước tính thiệt hại ban đầu trên 55 tỷ đồng. Ngao chết ở tất cả các lứa tuổi với tỷ lệ chết 95% trở lên, trong đó, nhiều diện tích người dân đã nuôi được 2 năm và chuẩn bị cho thu hoạch.

Ngay sau khi nhận được thông tin, chính quyền địa phương đã làm báo cáo gửi các đơn vị chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường và sở này đã kiểm tra thực tế, lấy mẫu tại bãi nuôi để xét nghiệm, xác định nguyên nhân. Ông Nguyễn Văn Diện - cán bộ Phòng Thú y, Chi cục Chăn nuôi và Thú y cho biết: Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng ngao chết tại khu vực phường Ngọc Sơn là do ngao bị nhiễm ký sinh trùng Perkinsus olseni. Cùng với đó, do ảnh hưởng của bão số 3, nước ngọt từ thượng nguồn đổ về sông Yên mang theo lượng phù sa lớn phủ lên bề mặt bãi ngao, làm thay đổi các yếu tố môi trường, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe ngao nuôi.

Ông Lê Đình Phương - Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn cho biết: Hiện nay, chính quyền đang cùng với các hộ nuôi ngao tập trung xử lý bãi nuôi bị thiệt hại theo đúng quy định để hạn chế ô nhiễm nguồn nước và tránh lây lan sang các vùng lân cận; khuyến khích người dân thu hoạch ngao đạt cỡ thương phẩm để giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Đối với ngao chưa đạt cỡ thương phẩm cần tiến hành san thưa các khu vực mật độ quá dày về mức chuẩn (từ 180 - 350 con/m2 tùy theo cỡ giống), vệ sinh bãi nuôi hàng ngày để tạo môi trường trú ẩn an toàn cho ngao hồi phục và theo dõi sát sao tình hình sức khỏe của ngao.

Cùng với đó, UBND phường Ngọc Sơn cũng khuyến cáo người dân tạm dừng thả nuôi mới cho đến khi môi trường vùng nuôi được xử lý triệt để, đạt chuẩn quy định. Địa phương đang yêu cầu bộ phận chuyên môn của phường lập danh sách, số lượng các hộ nuôi ngao bị thiệt hại để áp dụng phương án hỗ trợ cho người nuôi trồng thủy sản theo đúng quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, việc hỗ trợ người nuôi ngao có thể gặp khó khăn. Bởi lẽ, theo nguyên tắc, khi Nhà nước tiến hành hỗ trợ, người nuôi ngao phải chứng minh được số tiền đã đầu tư vào giống, thức ăn và chi phí cải tạo đồng, bãi. Về các điều kiện nói trên, nhiều hộ không thể chứng minh do không có chứng từ giao dịch khi đầu tư nuôi thả ngao cụ thể mỗi vụ.