Lấy học sinh làm trung tâm để lan tỏa thông điệp trường học không khói thuốc

Cuộc thi thu hút gần 4.500 tác phẩm của giáo viên trên cả nước, ghi nhận sự tham gia của 34 tỉnh, thành phố. Sau vòng sơ khảo, 79 tác phẩm được lựa chọn, trong đó 41 bài giảng xuất sắc lọt vào vòng chung khảo.

Theo Ban tổ chức, điểm nổi bật của cuộc thi năm nay là sự đa dạng về hình thức và phương pháp dạy học. Nhiều tác phẩm được xây dựng dưới dạng bài giảng E-Learning, video, infographic, trò chơi số, kết hợp các công cụ như Kahoot, Quizizz, Wordwall, mô phỏng 3D hay trí tuệ nhân tạo nhằm tăng tính tương tác.

Không ít bài giảng đã đưa học sinh vào vị trí trung tâm thông qua các hoạt động tranh biện, xử lý tình huống, đóng vai, thiết kế poster, podcast, clip ngắn hay cam kết điện tử bằng mã QR. Nhiều tác phẩm cũng giúp học sinh nhận diện những hình thức ngụy trang của thuốc lá điện tử và rèn kỹ năng từ chối khi bị bạn bè rủ rê.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, Trưởng Ban tổ chức cuộc thi, nhấn mạnh giá trị lớn nhất của cuộc thi không nằm ở số lượng bài dự thi mà ở việc hàng nghìn giáo viên đã cùng tìm cách đưa thông điệp phòng, chống tác hại của thuốc lá vào những tình huống học tập gần gũi với học sinh.

“Mỗi bài giảng tốt có thể trở thành một ‘lá chắn’ nhận thức, giúp các em biết lựa chọn đúng và bảo vệ mình trước những sản phẩm gây nghiện đang được tiếp thị ngày càng tinh vi”, ông Triệu Ngọc Lâm nói.

Đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ, cho rằng nhà trường là môi trường đặc biệt quan trọng để hình thành kiến thức, thái độ và hành vi lành mạnh. Việc giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được thực hiện sớm, liên tục và phù hợp với từng lứa tuổi.

Thay mặt Ban giám khảo, ông Phạm Quỳnh, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đánh giá nhiều tác phẩm đã vượt khỏi cách truyền đạt một chiều, chuyển sang thiết kế hoạt động để học sinh tự phát hiện vấn đề, phản biện thông tin sai lệch và thực hành kỹ năng từ chối.

Tại lễ trao giải, Ban tổ chức đã trao ba giải Nhất cho tác giả Lê Thị Ngọc, Trường Tiểu học Yên Thường (Hà Nội); nhóm giáo viên Trường THCS Trần Duy Hưng (Hà Nội) gồm các cô Lê Kim Anh, Ngô Thị Mến, Trần Thị Minh Hằng, Nông Thị Ngọc, Vũ Thị Hải Yến; và nhóm giáo viên Trường THPT Thiên Hộ Dương (Đồng Tháp) gồm các thầy cô Trần Công Nam, Trương Thị Trúc Ly.

Chia sẻ tại buổi giao lưu, cô Lê Thị Ngọc cho biết việc truyền tải kiến thức về tác hại của thuốc lá cho học sinh tiểu học không hề dễ dàng bởi đây là chủ đề khá trừu tượng. Thay vì giảng giải đơn thuần, nhóm tác giả lựa chọn cách trực quan hóa, kết hợp hoạt động trải nghiệm và xây dựng một nhân vật đồng hành xuyên suốt bài học để tạo hứng thú cho học sinh.

“Chúng tôi mong muốn các em không chỉ tiếp nhận kiến thức một cách tự nhiên mà còn biết cách tự bảo vệ mình trước những tác hại của thuốc lá”, cô Ngọc chia sẻ.

Đại diện nhóm giáo viên Trường THCS Trần Duy Hưng (Hà Nội) cho biết học sinh được coi là trung tâm của toàn bộ quá trình thiết kế bài giảng. Các em không chỉ tham gia học mà còn đồng hành, trải nghiệm và góp phần hoàn thiện nội dung.

Theo nhóm tác giả, khó khăn lớn nhất là làm sao để bài học đủ hấp dẫn nhưng vẫn bảo đảm học sinh nắm vững kiến thức cốt lõi về tác hại của thuốc lá, đặc biệt là kỹ năng ứng phó trước sự lôi kéo sử dụng thuốc lá điện tử.

“Chúng tôi luôn tâm niệm bài giảng chỉ thực sự hiệu quả khi lấy học sinh làm trung tâm và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của các em”, đại diện nhóm chia sẻ.

Ban tổ chức cho biết các bài giảng đạt giải sẽ tiếp tục được lựa chọn, biên tập và lan tỏa rộng rãi nhằm phục vụ hoạt động giáo dục trong nhà trường. Một môi trường học đường không khói thuốc không chỉ được tạo nên bằng các quy định, mà còn bằng nhận thức đúng, lựa chọn đúng và hành động có trách nhiệm của mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và gia đình.