Lấy người dân làm trung tâm chính sách phúc lợi
Không dừng lại ở khám bệnh miễn phí hay các chiến dịch ngắn hạn, TPHCM đang từng bước xây dựng một hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân theo hướng chủ động, liên tục và xuyên suốt vòng đời. Trong đó, yêu cầu phải lấy người dân làm trung tâm và phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu.
TPHCM đang bước vào giai đoạn triển khai một trong những chương trình chăm sóc sức khỏe có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Điểm đặc biệt của chương trình không nằm ở số lượng người được khám hay nguồn kinh phí đầu tư, mà thay đổi tư duy từ “chữa bệnh khi đã mắc bệnh” sang “quản lý sức khỏe chủ động”.
Theo kế hoạch của ngành y tế, năm 2026 thành phố dự kiến tổ chức khám sức khỏe cho khoảng 15 triệu lượt người dân cư trú trên địa bàn, bao gồm cả thường trú và tạm trú. Mục tiêu đặt ra là 100% người dân tại 168 phường, xã, đặc khu được khám ít nhất một lần trong năm.
Để đáp ứng nhu cầu đa dạng của từng nhóm dân cư, Sở Y tế TPHCM xây dựng ba gói khám riêng biệt theo độ tuổi. Trẻ em dưới 6 tuổi được theo dõi tăng trưởng, dinh dưỡng, phát triển thể chất và sàng lọc nguy cơ tự kỷ. Nhóm từ 6 đến dưới 18 tuổi được tầm soát các bệnh học đường, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, sức khỏe tâm thần và tư vấn sức khỏe sinh sản vị thành niên. Với người trưởng thành, chương trình tập trung khám đa chuyên khoa, xét nghiệm cơ bản, chụp X-quang ngực, đồng thời sàng lọc ung thư vú và ung thư cổ tử cung đối với lao động nữ.
Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM Tăng Chí Thượng, điều đáng chú ý là chương trình không chỉ hướng đến việc phát hiện bệnh sớm mà còn tạo lập cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân phục vụ quản lý lâu dài. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hoạch định chính sách y tế, dự báo nguy cơ bệnh tật và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong tương lai. Tính đến nay, toàn thành phố đã có hơn 182.000 người dân được khám sức khỏe, trong đó hơn 120.000 người được khám định kỳ và hơn 61.000 người tham gia khám sàng lọc. Nhiều trường hợp mắc bệnh không lây nhiễm hoặc có yếu tố nguy cơ đã được phát hiện sớm để tư vấn, theo dõi và điều trị kịp thời.
Song song với hoạt động khám sức khỏe, TPHCM triển khai mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” và coi đây là mắt xích quan trọng giúp duy trì việc quản lý sức khỏe sau khám. Sau hơn hai tháng thí điểm tại một số địa phương, mô hình này đang cho thấy những tín hiệu tích cực. Thay vì chờ người bệnh đến cơ sở y tế, đội ngũ nhân viên y tế chủ động đến từng khu dân cư, từng hộ gia đình để theo dõi sức khỏe, quản lý bệnh mạn tính và tư vấn phòng bệnh.
Đánh giá về công tác tổ chức triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân năm 2026, ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM nhấn mạnh, những kết quả bước đầu trong công tác chăm sóc sức khỏe toàn dân đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương này; đồng thời cũng cho thấy hiệu quả khi cả hệ thống chính trị thành phố cùng tham gia, vì lợi ích của người dân. Về định hướng cho giai đoạn 2026 - 2030, ông Lộc đề nghị các cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các tổ chức chính trị và toàn ngành y tế xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả và thực chất. Đặc biệt, cần coi khám sức khỏe toàn dân không phải là một phong trào hay chiến dịch mang tính thời điểm. Mục tiêu lớn hơn là xây dựng cơ chế chăm sóc sức khỏe thường xuyên, liên tục và thực chất cho người dân.
Thành công của chương trình khám sức khỏe toàn dân sẽ không được đo bằng số lượng đợt khám hay những con số thống kê ngắn hạn, mà bằng tỷ lệ người dân được quản lý sức khỏe thường xuyên, số ca bệnh được phát hiện sớm và mức độ hài lòng của người dân. Đây cũng là thước đo cho quá trình chuyển đổi từ nền y tế chữa bệnh sang nền y tế chăm sóc sức khỏe toàn diện mà TPHCM đang hướng tới.