Lừa đảo trắng trợn

Vẫn biết thị trường tài chính luôn vận động theo một quy luật bất biến: Lợi nhuận cao sẽ đi kèm với rủi ro lớn. Song, việc tội phạm giả mạo HoSE để dụ dỗ nhà đầu tư với cam kết lợi nhuận lên đến 1.600% là một điều không tưởng. Ấy vậy mà vẫn có người bị sập bẫy dẫn đến tiền mất tật mang. Đây cũng là thực trạng đáng báo động về an ninh mạng trong lĩnh vực chứng khoán, tài chính hiện đại.

Các đối tượng xấu đã lợi dụng tâm lý muốn làm giàu nhanh của người dân để dựng lên “kịch bản” lừa đảo. Chúng dụ dỗ nạn nhân chỉ cần bỏ ra khoản vốn ban đầu 76 triệu đồng, hứa hẹn sau thời gian ngắn sẽ nhận về số tiền lên đến 1,3 tỷ đồng. Với việc số tiền nhận lại gấp hơn 17 lần số vốn bỏ ra, lời hứa này dễ khiến nhiều người bị cuốn vào. Việc cam kết một tỷ suất sinh lời như vậy trong thời gian ngắn là dấu hiệu bất thường, cần được kiểm chứng kỹ trước khi giao dịch.

Thế nhưng, câu hỏi đặt ra là tại sao một chiếc bẫy phi lý đến như vậy vẫn khiến nhiều người sập bẫy và mất đi những khoản tiền tích cóp? Câu trả lời nằm ở thủ đoạn mạo danh của tội phạm, đó là lợi dụng uy tín của cơ quan quản lý nhà nước. Bằng cách làm giả các văn bản hành chính, quyết định, con dấu và chữ ký của người và cơ quan có thẩm quyền, những kẻ lừa đảo đã tạo ra một lớp vỏ đáng tin cậy. Khi danh nghĩa quyền lực được sử dụng để tạo niềm tin giả, khả năng kiểm chứng thông tin của nạn nhân có thể bị giảm đi.

Kịch bản của những vụ lừa đảo công nghệ cao kiểu này thường bắt đầu từ các hội nhóm trên các nền tảng mạng xã hội như Telegram, Zalo hay Facebook. Tại đây, những “chuyên gia” tự phong liên tục đăng tải các hình ảnh khoe tài sản, khoe lợi nhuận khủng nhằm thúc giục người khác tham gia bằng tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội làm giàu. Hơn nữa, khi nghĩ mình đang đầu tư vào một tổ chức tài chính tầm cỡ quốc gia, nạn nhân có thể mất cảnh giác với việc chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng cá nhân.

Tiếp đó, hệ thống lừa đảo liên tục hiển thị số dư lãi tăng trưởng chóng mặt để thúc giục nạn nhân nạp thêm tiền. Tới khi nạn nhân muốn rút tiền ra, hệ thống sẽ báo lỗi và các đối tượng lừa đảo bắt đầu đưa ra hàng loạt lý do để ép họ nộp thêm các khoản tiền mới dưới danh nghĩa phí kích hoạt tài khoản, thuế thu nhập cá nhân, phí giải tỏa tài khoản bị phong tỏa hoặc phí nâng hạn mức rút tiền. Cứ như thế, nạn nhân bị cuốn vào vòng xoáy, tiếp tục nộp tiền với hy vọng lấy lại số vốn cũ cho đến khi bị các đối tượng cắt đứt mọi liên lạc.

Vấn nạn này cũng cho thấy mức độ am hiểu tài chính của một bộ phận người tham gia thị trường chứng khoán còn hạn chế. Họ bị hấp dẫn bởi những con số phần trăm lợi nhuận trên màn hình điện thoại, máy tính mà quên mất việc đặt ra những câu hỏi cốt lõi: Dòng tiền ở đâu ra để chi trả mức lãi suất đó, hay mô hình kinh doanh nào có thể sinh lời đến vậy? Sự thiếu hụt kiến thức tài chính cơ bản kết hợp với tâm lý muốn làm giàu nhanh chóng có thể biến họ thành miếng mồi cho tội phạm công nghệ cao.

Trong bối cảnh môi trường số hóa toàn diện như hiện nay, sự cảnh giác của người dân cần theo kịp sự tinh vi và biến tướng liên tục của tội phạm mạng. Dù các cơ quan chức năng liên tục đưa ra các khuyến cáo về việc kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện giao dịch, thói quen lười xác minh, tâm lý ngại tra cứu thông tin tại các nguồn chính thống và sự chủ quan của một bộ phận người dân vẫn là “mảnh đất màu mỡ” cho những kẻ lừa đảo.

Vụ việc giả mạo HoSE dụ dỗ lãi 1.600% chính là một hồi chuông cảnh tỉnh đối với thị trường. Mỗi cá nhân cần chủ động kiểm tra thông tin, không chuyển tiền đầu tư vào tài khoản cá nhân, không truy cập các đường link lạ và luôn đối chiếu thông tin từ các kênh công bố chính thức của cơ quan quản lý nhà nước trước khi đưa ra quyết định tài chính. Bởi trên thương trường, những lời hứa về lợi nhuận quá dễ dàng đôi khi lại chính là chiếc bẫy được giăng sẵn.