Luật sư công không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức ngoài khu vực nhà nước

Ngày 29/9/2026, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 24/2026/QH16 về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công.

Nội dung Hội nghị tập trung vào hướng dẫn cụ thể việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ gắn với yêu cầu thực tiễn của các bộ, địa phương thực hiện thí điểm, từ việc lựa chọn nhân sự, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện các thủ tục để trở thành luật sư công; bố trí, sử dụng và giao giải quyết vụ, việc; đến quản lý, giám sát, đánh giá kết quả hoạt động, thực hiện chế độ báo cáo và tổng kết việc thí điểm.

Xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế phối hợp của các cơ quan, đơn vị có liên quan; cụ thể hóa nhiệm vụ, đầu mối thực hiện và tiến độ triển khai của từng cơ quan trong suốt thời gian thí điểm, bảo đảm việc tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất, đúng tiến độ và có chất lượng.

Trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình chuẩn bị và tổ chức thực hiện.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, khu vực công quản lý khối lượng tài sản, nguồn lực và các dự án kinh tế - xã hội rất lớn. Trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, các quan hệ pháp lý phát sinh ngày càng đa dạng, phức tạp.

Những tranh chấp thương mại, đầu tư quốc tế hay các vụ việc hành chính, dân sự phức tạp trong nước nếu không được phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa và xử lý bằng các công cụ pháp lý sắc bén, chuyên nghiệp, chúng ta sẽ đối diện với hậu quả nặng nề về kinh tế, uy tín quốc gia có nguy cơ bị giảm sút.

Sự ra đời của chế định luật sư công, theo Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về thí điểm thực hiện chế định luật sư công, đánh dấu bước tiến lịch sử, một "đột phá thể chế" trong công tác bổ trợ tư pháp, nâng cao năng lực pháp lý cho khu vực công.

 Theo đó, lần đầu tiên, Nhà nước thiết lập một lực lượng luật sư chuyên nghiệp ngay trong nội bộ các cơ quan hành chính và doanh nghiệp nhà nước - những người vừa mang phẩm chất, bản lĩnh của người cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, vừa sở hữu chứng chỉ hành nghề, kỹ năng tranh tụng, tư vấn độc lập của một luật sư thực thụ.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, việc chuyển hóa chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn, kế hoạch của Chính phủ triển khai thí điểm chế định luật sư công thành hành động, tạo nhận thức thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc; xác định rõ trách nhiệm, cách thức triển khai của từng bộ, địa phương thực hiện thí điểm, bảo đảm vận hành thông suốt, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn.

Tại Kết luận số 23-KL/TW, Nghị quyết số 24/2026/QH16 quy định rõ phạm vi công việc của luật sư công. Theo đó, luật sư công thực hiện các nhiệm vụ: Tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính theo quy định của pháp luật; Tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; Tư vấn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; Các công việc có tính chất pháp lý khác (Nghị định có quy định về các công việc có tính chất pháp lý khác).

Phạm vi hoạt động của luật sư công không bao gồm hoạt động trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động của pháp chế của cơ quan, đơn vị.

Ngoài giải quyết các vụ việc có tính chất pháp lý, luật sư công còn phải thực hiện các nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân theo quy định của pháp luật. Quy định này để luật sư công có trách nhiệm bảo đảm thực hiện tốt vai trò luật sư, đồng thời vẫn bảo đảm việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang để không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý.

Theo Bộ Tư pháp, Nghị quyết số 24/2026/QH16 quy định luật sư công có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước và quyền, nghĩa vụ của luật sư theo quy định của Nghị quyết, Luật Luật sư, Điều lệ Liên đoàn luật sư Việt Nam và pháp luật có liên quan.

Ngoài ra, luật sư công còn có một số quyền và nghĩa vụ khác với luật sư hành nghề theo quy định của Luật Luật sư như: Được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định của pháp luật có liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại; chỉ được thực hiện các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức ngoài khu vực nhà nước; kịp thời báo cáo với cơ quan sử dụng luật sư công về diễn biến và tình hình xử lý vụ, việc do mình trực tiếp thực hiện.