Lương tối thiểu 2016: Doanh nghiệp và người lao động cùng 'gồng'

Mức tăng lương 12,4% vẫn chưa bù đắp được
cuộc sống khó khăn của người lao động.

Ảnh: Hoàng Long

Theo đó, lương tối thiểu vùng năm 2016 được đề xuất với mức tăng 12,4%. Cụ thể, mức đề xuất tăng lương tối thiểu vùng năm 2016 của Hội đồng tiền lương Quốc gia trình Chính phủ theo các vùng là: Vùng I: 3.500.000 đồng, tăng 400.000 đồng so với năm 2015; Vùng II: 3.100.000 đồng, tăng 350.000 đồng so với năm 2015; Vùng III: 2.700.0000 đồng, tăng 300.000 đồng so với năm 2015; Vùng IV: 2.400.000 đồng, tăng 250.000 đồng so với năm 2015.

Được biết, cũng giống như hai phiên họp trước đó, tại phiên họp lần này, giữa hai bên vẫn không thể đi đến thống nhất vì mức chênh lệch khá lớn. Và Chủ tịch Hội đồng tiền lương Quốc gia đã phải dùng quyền quyết định quyết chốt mức đề xuất tăng lương tối thiểu vùng năm 2016 để trình Chính phủ.

Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng tiền lương Quốc gia, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) Phạm Minh Huân cho biết: “Sau khi bàn bạc 2 bên, đưa ra nhiều phương án khác nhau, Hội đồng tiền lương Quốc gia đã bỏ phiếu để thống nhất mức đề xuất tăng lương tối thiểu vùng năm 2016 là 12,4%”.

Quyết định tiến hành bỏ phiếu được đưa ra trong phiên đàm phán cuối cùng giữa giới chủ sử dụng và đại diện người lao động, khi cả hai bên không thể tự thỏa thuận về mức tăng lương tối thiểu cho năm 2016.

“Trong 15 phiếu phát ra, 14 phiếu đồng thuận mức tăng 12,4%. Đây là mức đồng thuận cao nhất trong các cuộc họp tăng lương những năm gần đây (92,8%).Với mức tăng này lương sẽ đáp ứng được 80% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động” – Thứ trưởng Phạm Minh Huân nói.

Trao đổi với báo chí sau buổi họp về mức tăng 12,4%, đại diện NLĐ cũng như giới chủ sử dụng lao động đều tỏ ra không hài lòng, song đều đã chấp nhận mức đề xuất này.

“Cuộc sống của NLĐ hiện nay rất khó khăn, điều này ai cũng có thể nhìn thấy, với mức tăng 12,4% vẫn chưa thể giúp NLĐ đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu. Tuy nhiên, trong bối cảnh DN vẫn còn khó khăn thì mức tăng 12,4%, tôi nghĩ NLĐ có thể tạm chấp nhận được”- ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng liên đoàn lao động nói.

Dù bỏ phiếu chấp thuận với mức đề xuất tăng 12,4% mà Hội đồng tiền lương Quốc gia đưa ra song ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nói: “Chúng tôi dù không thỏa mãn với con số này nhưng vẫn phải chấp nhận. Thực tế, mức tăng lương tối thiểu vùng như trên đã vượt quá khả năng chi trả của doanh nghiệp. Nhưng Hội đồng đã quyết định, doanh nghiệp không còn cách nào khác là gồng mình lên để tái sản xuất, nâng cao năng suất lao động để tiếp tục tồn tại”.

Đồng lương eo hẹp, đời sống người lao động còn nhiều khó khăn.

Ông Phòng cho biết thêm, VCCI sẽ tiếp tục tập hợp ý kiến của các doanh nghiệp để kiến nghị giảm mức đóng bảo hiểm xã hội, để có thể “chịu đựng” được áp lực trên. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội có hiệu lực từ 1-1-2016, tiền lương sẽ là cơ sở để tính toán mức đóng bảo hiểm.

Nếu như phương án trên của Hội đồng tiền lương quốc gia được Chính phủ phê duyệt thì năm 2016 LTT vùng của NLĐ sẽ có mức tăng dao động từ 250.000 đến 400.000 đồng tùy vào các vùng cụ thể. Với mức tăng này có thực sự trở thành “gánh nặng” đối với DN hay không, rất khó để đưa ra câu trả lời. Song có một thực tế mà không chỉ NLĐ mà bản thân DN cũng đều hiểu, với mức tăng này NLĐ cũng khó mà sống được bằng lương.

Theo nhiều chuyên gia lao động, hiện nay vấn đề tăng lương để tăng năng suất lao động hay năng suất lao động tăng rồi mới tăng lương vẫn đang là vấn đề tranh luận gay gắt. Tuy nhiên có một mẫu số chung của phần lớn các doanh nghiệp áp dụng hiện nay là sử dụng nhân công giá rẻ để giảm chi phí. Đây cũng là điểm yếu khiến các DN nội không đủ sức cạnh tranh với các DN ngoại.

Xung quanh vấn đề năng suất lao động và tiền lương của người lao động, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban TW MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân cũng đã nêu rõ: Về lý luận, để cạnh tranh và phát triển bền vững, các doanh nghiệp phải rất quan tâm đổi mới, hiện đại hóa công nghệ và nâng cao trình độ người lao động. Song thực tế lại không như vậy ở đa số các doanh nghiệp. Sau 30 năm đổi mới, dù năng suất lao động đã tăng cao (GDP/người năm 2015 so với năm 1989 tăng gần 23 lần), quy mô nền kinh tế năm 2015 gấp hơn 30 lần năm 1989, nhưng tiền lương của người lao động chỉ đáp ứng được 75% nhu cầu cuộc sống của người lao động.

Vì vậy, việc tăng lương tối thiểu ở Việt Nam là một nhu cầu chính đáng và cấp thiết. Do đó, cần xây dựng lộ trình tăng lương để vừa đảm bảo khả năng điều tiết của các doanh nghiệp, vừa đảm bảo đời sống cho người lao động, tạo áp lực cần thiết để các doanh nghiệp đổi mới tư duy, đổi mới công nghệ, phát triển đúng theo quy luật là thu nhập, năng suất lao động ngày một tăng chủ yếu là do công nghệ mới, hiện đại và trình độ lao động ngày càng tăng quyết định.