Minh bạch - lực hấp dẫn với doanh nghiệp

PGS. TS Đinh Trọng Thịnh.

PV: Thưa ông, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII đã nhận định trong 5 năm tới, tình hình thế giới và khu vực sẽ còn nhiều diễn biến rất phức tạp, tác động trực tiếp đến nước ta, tạo ra cả thời cơ và thách thức. Qua đó cũng đề ra chỉ tiêu kinh tế với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm đạt 6,5-7%/năm. Với những khó khăn thực tại của nền kinh tế hiện nay, ông nhận định như thế nào về chỉ tiêu trên? Liệu chúng ta có đạt được?

PGS. TS Đinh Trọng Thịnh: Trong khoảng thời gian trước đây, việc tăng trưởng kinh tế gặp nhiều khó khăn, tốc độ tương đối chậm. Tuy nhiên trong năm 2014-2015 nước ta đã ký rất nhiều các hiệp định kinh tế, tự do thương mại kinh tế với các khu vực kinh tế lớn của thế giới, trong đó có Hiệp định TPP; tạo nhiều điều kiện thuận lợi để ta mở cửa, tiếp cận với nguồn vốn, công nghệ, nguyên nhiên vật liệu từ các vùng lãnh thổ khác nhau để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế.

Tốc độ cải cách thủ tục hành chính, các tác động tốt về kinh tế, trong đó có việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô trong khoảng thời gian tương đối lâu dài, hạ thấp tỷ lệ nợ xấu, hạ thấp tỷ lệ lạm phát trong năm 2015 đã trở thành một trong những điểm sáng để từ đó làm cho khả năng đáp ứng vốn cho nền kinh tế được tốt hơn.

Do lạm phát thấp nên các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hài lòng, vì đồng tiền mất giá trước đây làm ảnh hướng rất lớn đến toan tính và sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, nó như một thứ thuế vô hình với các doanh nghiệp thì nay lạm phát duy trì ở mức thấp nên các doanh nghiệp cũng được hưởng lợi rất lớn.

Cải cách thủ tục hành chính của ta đã có những bước tiến bộ rõ nét dù còn nhiều vấn đề nhưng so với trước đã có nhiều tiến bộ khi Việt Nam phê chuẩn Hiệp định TPP. Nó trở thành một trong những động lực mạnh mẽ để ta đẩy mạnh công cuộc cải cách thủ tục hành chính đáp ứng những đòi hỏi của TPP. Và từ đó đối xử với các doanh nghiệp mang tính bình đẳng rõ ràng, minh bạch hơn và trở thành động lực để các doanh nghiệp ta tăng trưởng và phát triển trong thời gian tới.

Trong năm 2015 nền kinh tế nước ta tăng trưởng ở mức 6,68%, đó là động thái tốt. Nếu tính toán lại kỹ hơn chắc nằm ở mức 6,7%. Do đó mức tăng trưởng mà Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII đề ra trong 5 năm tới tốc độ tăng trưởng cố gắng giữ ở mức từ 6,5-7% là an toàn, nó nằm trong khả năng có thể thực hiện được của nền kinh tế nước ta.

Từ sức khỏe hiện tại của nền kinh tế, vậy muốn để đạt được mục tiêu trên thì chúng ta cần những giải pháp gì, thưa ông, bởi khi đã hội nhập chúng ta cũng phải cạnh tranh rất lớn với các nước trong khu vực cũng như trên thế giới?

- Tôi cho rằng, thứ nhất, phải thực hiện một cách nghiêm chỉnh các hiệp định thương mại tự do đã ký kết với khu vực và các đối tác đồng thời cũng phải tự hoàn thiện nhiều vấn đề như hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường từ luật pháp cho đến thông tư, nghị định, mở cửa thị trường, tiền lương, tiền thưởng của lao động cần được rà soát chỉnh sửa để phù hợp với các quy định mà ta đã cam kết với các nước, làm cho các doanh nghiệp được đối xử một cách bình đẳng, minh bạch. Minh bạch rất quan trọng vì giúp cho các doanh nghiệp giảm được chi phí, cũng như có thể thấy được vấn đề một cách rõ ràng để giải quyết trong tương lai.

Thứ hai, cần đẩy mạnh quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp trong nước, các ngành nghề với nhau để tạo ra những dây chuyền sản xuất cũng như kinh doanh tiêu thụ. Từ đó phát triển sản xuất, thúc đẩy tiêu dùng toàn diện mạnh mẽ hơn, tạo mối liên kết để tồn tại và phát triển trong quá trình đổi mới hội nhập.

Thứ ba, hệ thống tài chính ngân hàng cũng phải nỗ lực hơn nữa, đáp ứng nhu cầu về vốn, không những vốn vay của doanh nghiệp mà hệ thống tài chính, đặc biệt là bảo hiểm, thị trường chứng khoán cũng phải hoàn thiện để có thể cạnh tranh với các đối tác nước ngoài, thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng ,doanh nghiệp về vốn cũng như an toàn tài chính.

Năng suất lao động vẫn là một rào cản lớn của chúng ta và khó có thể cạnh tranh, phát triển nếu năng suất lao động không được cải thiện, chưa kể sự cạnh tranh đến từ lao động nước ngoài vào nước ta khi TPP có hiệu lực, thưa ông?

- Từ trước đến nay chúng ta nói nhiều phải hiện đại hóa công nghệ, nâng cao năng suất lao động của các doanh nghiệp, người lao động Việt Nam nhưng trên thực tế ta làm được rất ít. Tăng trưởng của năng suất lao động rất thấp, đóng góp của khoa học-công nghệ vào GDP tương đối nhỏ bé.

Nếu chúng ta muốn đạt được tốc độ 6,5-7% theo tôi, chúng ta phải quan tâm nhiều hơn nữa đến phát triển khoa học-công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tiếp cận máy móc công nghệ hiện đại của các quốc gia mà ta ký kết các hiệp định thương mại tự do. Có như vậy thì mới phát triển được chứ cứ ì ạch dùng công nghệ cũ, thì sẽ tụt lùi rất xa với các nước trong khu vực, thế giới. Và đây là điều đáng lo ngại nhất.

Xin trân trọng cảm ơn ông!