Mở nút thắt cho người nước ngoài và Việt kiều mua nhà tại Việt Nam

Nhiều dự án nhà ở tại TP HCM “mở cửa” đón khách nước ngoài. (Ảnh: S.Xanh).

Nhu cầu nhiều nhưng thực hiện chưa được bao nhiêu

TS Sử Ngọc Khương- Giám đốc Công ty tư vấn BĐS Savills Việt Nam băn khoăn: “Quy định cho người nước ngoài và Việt kiều mua nhà đã có hiệu lực song đến thời điểm này không biết có bao nhiêu người nước ngoài được cầm sổ hồng? Nếu giải quyết được bài toán về nút thắt thì lực hút sẽ mạnh hơn nhiều”.

Đây không chỉ là câu hỏi của ông Khương mà rất nhiều người muốn tìm hiểu con số thực tế. Ông Lê Hoàng Châu- Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM quan ngại, vì khó khăn về thủ tục nên từ ngày 1/7 (thời điểm quy định cho người nước ngoài và Việt kiều sở hữu nhà ở có hiệu lực) đến nay các dự án đã chào bán cho người nước ngoài nhưng chỉ dừng lại ở mức độ tìm hiểu, nghiên cứu, đặt chỗ chứ chưa hoàn tất giao dịch mua nhà.

Ông Nguyễn Mạnh Khởi- Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS (Bộ Xây dựng) cho biết, từ khi có Nghị quyết 19 (về việc thí điểm cho tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam), năm 2008 đến nay có 403 người nước ngoài được sở hữu nhà ở. 8 tháng đầu năm 2015 có 59 trường hợp được sở hữu, còn từ 1/7 đến nay có 9 trường hợp. Trong đó, đa phần khách nước ngoài tìm đến thị trường TP HCM. Đối với Việt kiều, có gần 500 trường hợp đã cầm chắc sổ hồng trong tay.

“Chính sách cũng có độ trễ của thị trường. Thường 4 đến 5 tháng đầu khi quy định đi vào cuộc sống không có ai mua nhà. Giai đoạn sau này người mua nhà sẽ tăng lên”- ông Khởi nhận định.

Theo ông Lê Ngọc Lâm, Việt kiều Nhật Bản thì hầu hết Việt kiều sống xa quê đều mong được trở về quê hương đầu tư. Cứ 10 Việt kiều Nhật Bản ở độ tuổi 50 thì có 9 người muốn về Việt Nam sinh sống và làm ăn. Tuy nhiên, chính sách trễ, thực hiện chậm nên Việt Nam đang làm lỡ cơ hội, tuột nguồn vốn. Thực tế cho thấy, ngoài 80 ngàn người nước ngoài đang làm việc và sinh sống tại Việt Nam còn có khoảng 500.000 đến 1 triệu Việt kiều ở các nước thật sự muốn trở về quê hương sinh sống khi về hưu.

Bàn về cơ hội thu hút vốn đầu tư từ người nước ngoài và Việt kiều, không ít ý kiến cho rằng, chính sách về nhà ở của Việt Nam đã thông thoáng hơn trước nhưng không tháo gỡ các nút thắt đang tồn tại thì Việt Nam không tận dụng được nguồn kiều hối lớn. Hiện lượng kiều hối về nước đạt mức 10-12% năm, riêng TP HCM thì lượng kiều hối đạt 50%. Đặc biệt, trong tổng lượng kiều hối về nước thì có đến 21,8% đổ vào thị trường BĐS.

Gỡ nút thắt từ các quy định cụ thể

Theo nhận định của TS Nguyễn Trí Hiếu, từ nay đến cuối năm 2015, thị trường BĐS trong nước sẽ phát triển mạnh bởi nguồn vốn nước ngoài vào thị trường không nhỏ. Đặc biệt, thời điểm cuối năm, cộng đồng kiều bào ở các nước muốn mua nhà ở tại các thành phố lớn sẽ rất cao. Tuy nhiên, nói như ông Sử Ngọc Khương thì rào cản vẫn đang níu kéo việc đầu tư vào BĐS. Việt kiều Robert Trần, đại diện Công ty tư vấn M&A về BĐS cho hay, rất nhiều công ty mong muốn mua sỉ và lẻ các dự án tại Việt Nam và mong công ty hỗ trợ về thông tin. Nhưng công ty này đành “bó tay” vì các quy định chi tiết trong thực hiện chính sách vẫn còn khó khăn.

Các chuyên gia BĐS cho rằng, do thiếu các văn bản hướng dẫn thi hành dưới luật, người nước ngoài nói chung và Việt kiều nói riêng vẫn còn khá e dè khi muốn mua nhà mà vẫn còn nhờ người thân tại Việt Nam đứng tên. Việt kiều rất muốn mua được nhà nhưng chúng ta thực hiện chính sách chưa tới. Theo đó, độ hấp dẫn cho người nước ngoài mua nhà đang giảm dần vì nút thắt, như chậm triển khai các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở 2014; phương thức thanh toán cứng nhắc, không được hỗ trợ vốn mua nhà… Đặc biệt, quy định hạn chế về số lượng, tỷ lệ sở hữu trong một khu vực gây khó khăn cho những dự án tốt.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Mạnh Khởi- Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS thông tin cho biết, vài ngày nữa Bộ Xây dựng sẽ có hướng dẫn cụ thể, trên cơ sở thủ tục mua nhà dành cho người Việt Nam, Việt kiều và người nước ngoài hoàn toàn giống nhau, chỉ khác mặt giấy tờ. Chính phủ và Bộ Xây dựng đang thực hiện cơ chế thông thoáng nhưng rất thận trọng- ông Khởi nói.