Mở rộng không gian đưa công nghệ ra thị trường

Từ sản phẩm công nghệ đến bài toán thực tế

Tại các triển lãm chuyên đề về KHCN từ đầu năm đến nay, Khu Công nghệ cao TPHCM (Khu CNC) “trình làng” sản phẩm chip cảm biến MEMS, drone siêu nhẹ và robot phục hồi chức năng. Trong khi đó, Đại học Quốc gia TPHCM cũng giới thiệu các sản phẩm công nghệ hàng đầu, như “chip RF Tuner”, chip thu phát cho mạng 5G/6G và robot vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời.

Đáng chú ý, một trong công nghệ đã sớm “đi thẳng” vào những lĩnh vực có nhu cầu lớn như y tế, nông nghiệp và tài chính cũng cho thấy bước tiến đặc biệt quan trọng trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của TPHCM. Đó là các mô hình về robot phẫu thuật da AI hỗ trợ phẫu thuật thần kinh - sọ não; giải pháp AI hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh y tế hay thiết bị y tế ứng dụng công nghệ in 3D cho thấy tiềm năng ứng dụng của công nghệ cao trong chăm sóc sức khỏe. Trong nông nghiệp, các mô hình trồng nấm trong container khép kín, tự động hóa bằng robot trong nuôi cua biển, nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng IoT và sản xuất nông nghiệp thông minh, tuần hoàn, bền vững đang hướng công nghệ vào những bài toán cụ thể của sản xuất.

Trong lĩnh vực xã hội, Ứng dụng Công dân số TPHCM trở thành kênh giao tiếp phổ biến hai chiều chính thức giữa người dân và chính quyền thành phố. Theo Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, chỉ trong 6 tháng đầu năm nay ghi nhận hơn 67.800 lượt tải mới ứng dụng này, cùng gần 750.000 lượt tương tác của cá nhân, tổ chức. Hệ thống các sản phẩm chuyển đổi số của TPHCM hiện còn cung cấp nhiều dữ liệu trọng yếu như dân số, thu - chi ngân sách, giải ngân đầu tư công, giải quyết các thủ tục hành chính cùng bản đồ tương tác theo từng phường, xã, đặc khu.

Từ các hệ sinh thái sản phẩm KHCN đang dần được ứng dụng rộng rãi, TPHCM có thêm cơ sở để hình thành thị trường cho các kết quả nghiên cứu, giúp doanh nghiệp tiếp tục thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, tìm kiếm khách hàng và mở rộng thị trường. Một số sản phẩm đã hướng tới thị trường quốc tế, cho thấy khả năng thương mại hóa của công nghệ “Make in Vietnam”. Đặc biệt, các triển vọng mở ra từ những diễn đàn thực tế giúp TPHCM định hình được các lĩnh vực KHCN và ĐMST trọng tâm để khuyến khích những người trẻ mạnh dạn khởi nghiệp, đồng thời đóng góp hiệu quả cho kinh tế “đầu tàu” của cả nước.

Hình thành không gian cho công nghệ số

Trước nhiều kết quả đáng ghi nhận trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, UBND TPHCM vừa qua đã phê duyệt “Đề án xây dựng mới các khu công nghệ số tập trung”, với tổng cộng 17 khu. Đây được xem là bước mở rộng không gian phát triển công nghệ sau khi TPHCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Theo định hướng dài hạn, TPHCM ưu tiên cho các khu công nghệ số tập trung, đặc biệt là nghiên cứu và phát triển trong các lĩnh vực thiết kế vi mạch, AI, IoT, dữ liệu lớn và điện toán đám mây, thay vì tập trung vào sản xuất công nghiệp truyền thống như hiện nay. Thành phố cũng dự kiến quỹ đất cho đề án này vào khoảng từ 750 - 1.000 ha, với suất doanh thu bình quân kỳ vọng khoảng 16 triệu USD/ha/năm; tổng doanh thu dự kiến 12 - 16 tỉ USD/năm.

Với chiến lược này, TPHCM đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 30 - 40% GRDP vào năm 2030. Riêng các khu công nghệ số có thể đóng góp khoảng 27% vào mục tiêu kinh tế số của thành phố. Đáng chú ý, thành phố định hướng huy động nguồn lực theo nguyên tắc “một đồng ngân sách kích hoạt chín đồng vốn tư nhân”. Ngân sách nhà nước dự kiến đảm nhận khoảng 10%, tương đương 400 triệu USD, chủ yếu cho giải phóng mặt bằng và hạ tầng đầu kết; phần còn lại huy động từ nguồn vốn xã hội hóa và doanh nghiệp.

Đối với khu vực phía Bắc thành phố (Bình Dương trước đây) được ưu tiên hình thành lõi công nghệ số của đô thị KHCN. Giai đoạn 2027 - 2028 sẽ tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hình thành các cụm R&D - sản xuất thử nghiệm - dịch vụ công nghệ. Đến năm 2030, mạng lưới 17 khu công nghệ số cơ bản hình thành và vận hành ổn định, hướng tới thu hút các tập đoàn công nghệ lớn.

Theo bà Vương Thị Hồng Loan - Giám đốc Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao TPHCM, hoạt động kết nối giữa các doanh nghiệp trong nước và quốc tế không chỉ nằm ở việc giới thiệu các sản phẩm, giải pháp công nghệ, mà quan trọng hơn là tạo không gian để doanh nghiệp gặp đúng đối tác, hiểu rõ hơn nhu cầu của nhau và từng bước chuyển hóa những ý tưởng hợp tác thành giá trị thực tiễn. Đặc biệt, các hoạt động góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW trong thúc đẩy KHCN và ĐMST trong doanh nghiệp, tăng cường hợp tác quốc tế và mở rộng khả năng tiếp thu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ.

Hiện nay, TPHCM đang từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa nghiên cứu - công nghệ - doanh nghiệp - thị trường. Đây là điều kiện quan trọng để các ý tưởng công nghệ không dừng ở phòng thí nghiệm mà có thể tìm được bài toán ứng dụng, nguồn lực và đầu ra trên thị trường.