Mở rộng xét tuyển lớp 10 có giảm áp lực vào trường công?

Tăng cơ hội vào trường công

Những ngày gần đây, thông tin TPHCM dự kiến mở rộng xét tuyển lớp 10 tại một số địa bàn thay vì chỉ tổ chức thi tuyển nhận được nhiều sự quan tâm của phụ huynh và học sinh. Đây được xem là một trong những bước đi nhằm giảm áp lực kỳ thi vào lớp 10 công lập và hướng tới mục tiêu phổ cập giáo dục THPT.

Là hai địa phương có số lượng học sinh đông nhất cả nước, TPHCM và Hà Nội nhiều năm nay luôn đối mặt với áp lực tuyển sinh do tốc độ gia tăng dân số cơ học nhanh, trong khi chỉ tiêu vào các trường THPT công lập chưa đáp ứng đủ nhu cầu học tập của học sinh.

Tại Hà Nội, theo thống kê từ Sở GDĐT, năm nay thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng khoảng 20.000 học sinh so với năm ngoái. Trong khi tổng chỉ tiêu công lập chỉ hơn 78.300 suất, tương đương 55% học sinh có cơ hội vào trường THPT công.

Trong nhiều năm qua, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 luôn là chủ đề nhận được sự quan tâm lớn của xã hội, đặc biệt tại các đô thị đông dân, nơi tỷ lệ cạnh tranh vào trường công lập ở mức cao. Áp lực thi cử kéo dài khiến câu chuyện nên duy trì hay thay đổi hình thức tuyển sinh lớp 10 liên tục được đặt ra trong dư luận.

Theo chị Nguyễn Thu Trang (phường Ba Đình, Hà Nội), áp lực của kỳ thi không chỉ đè nặng lên học sinh mà còn khiến nhiều phụ huynh căng thẳng khi phải tính toán nguyện vọng phù hợp cho con. Chị cho rằng việc mở rộng xét tuyển có thể giúp giảm bớt áp lực từ một kỳ thi duy nhất, song cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để bảo đảm sự công bằng trong đánh giá học bạ giữa các trường.

Trong khi đó, anh Trần Hoàng Giang (phường Đống Đa, Hà Nội) cho biết, giai đoạn cận kỳ thi chuyển cấp luôn là thời điểm nhiều học sinh chịu áp lực lớn về tâm lý. Theo anh, nỗi lo không đỗ trường công lập khiến nhiều gia đình phải cho con tăng cường học thêm để nâng cao khả năng cạnh tranh.

Anh Giang nhận định, nếu mở rộng hình thức xét tuyển, học sinh sẽ có thêm cơ hội vào lớp 10 công lập. Tuy nhiên, việc triển khai cần minh bạch, có tiêu chí rõ ràng nhằm tránh tình trạng chạy theo thành tích hoặc chênh lệch trong cách đánh giá giữa các cơ sở giáo dục.

Áp lực thi lớp 10 không chỉ nằm ở kỳ thi

Theo các chuyên gia, áp lực của kỳ thi vào lớp 10 bắt nguồn chủ yếu từ tình trạng quá tải trường công lập tại các đô thị lớn. Nếu chỉ bỏ kỳ thi mà chưa giải quyết được bài toán thiếu trường, thiếu lớp thì áp lực tuyển sinh vẫn sẽ tồn tại.

TS Vũ Thu Hương - nguyên giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, kỳ thi vào lớp 10 giúp học sinh học cách vượt qua thử thách. Các em phải đối diện với áp lực học tập, quản lý thời gian, khắc phục lỗ hổng kiến thức, biết tự đánh giá năng lực bản thân để chọn nguyện vọng phù hợp.

Vì vậy, theo TS Vũ Thu Hương, nếu bỏ kỳ thi vào lớp 10, học sinh sẽ hình thành tâm lý xem nhẹ nỗ lực vì đạt được mọi thứ quá dễ dàng. Sau này, các em có thể gặp cú sốc trước khó khăn thực tế. Ngoài ra, việc tìm mọi cách loại bỏ áp lực thay cho học sinh cũng khiến các em trở nên phụ thuộc và mang tâm lý đòi hỏi, không còn tinh thần cố gắng.

TS Vũ Thu Hương cũng cho rằng, việc xây thêm trường công chưa chắc giải quyết được tận gốc vấn đề. Bởi khi có thêm nhiều trường, phụ huynh vẫn sẽ muốn con vào những trường được xem là “trường tốt”. Thực tế, ở nhiều khu vực ngoại thành hoặc tại một số địa phương vẫn có trường chưa tuyển đủ chỉ tiêu. Điều đó cho thấy việc phân luồng học sinh sau THCS mới là giải pháp căn cơ.