Mỗi năm Việt Nam thu hút bình quân 3 tỷ USD vốn ODA

Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch UBND. TP Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ, Quyền Giám đốc Danh mục quốc gia Ngân hàng thế giới tại Việt Nam (World Bank) tại Việt Nam Nguyễn Duy Sơn và đại diện các Bộ - ngành, Đại sứ quán, tổ chức quốc tế, định chế tài chính quốc tế, đại diện các ngân hàng thương mại tại Việt Nam cùng hàng trăm đại biểu là doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học đã tham dự cuộc hội thảo quan trọng này.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh phát biểu tại Hội thảo

Sử dụng hiệu quả 80 tỷ USD vốn ODA trong 20 năm

Theo Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ: Trong 20 năm qua, nhờ có sự đồng hành đáng tin cậy của cộng đồng hơn 50 nhà tài trợ quốc tế, hoạt động hợp tác phát triển trong hầu hết các ngành, lĩnh vực và trên địa bàn của tất cả các tỉnh, thành phố với quy mô vốn ODA cam kết khoảng 80 tỷ USD (thông qua hơn 20 hội nghị CG từ năm 1993 đến nay), đã góp phần quan trọng hỗ trợ Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới và thực hiện thành công các mục tiêu phát triển KT – XH. Các khoản ODA đã ký trong hơn 20 năm qua (bình quân 3 tỷ USD/năm), là nguồn tài chính đáng kể, hỗ trợ sự nghiệp đổi mới của Việt Nam.

Khẳng định hiệu quả của huy động và sử dụng nguồn vốn ODA tại Việt Nam, Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh nhấn mạnh: Nguồn vốn ODA trong 20 năm qua (với lượng vốn qua 20 năm cam kết chiếm khoảng 10% tổng nguồn vốn xã hội) đã giúp Việt Nam đạt được thành tựu lớn, góp phần đưa nền kinh tế từng bước hội nhập với kinh tế thế giới… Các nguồn vốn ODA tập trung vào các lĩnh vực quan trọng và thiết yếu như giao thông, điện lực, thủy lợi, cơ sở hạ tầng đô thị, ứng phó với biến đổi khí hậu...

Đại diện UBND.TP Đà Nẵng nhìn nhận, hơn 20 năm qua, nguồn vốn ODA đã trở thành nguồn lực quan trọng để đầu tư cho các lĩnh vực tiền đề của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước – đặc biệt là hỗ trợ cải thiện hạ tầng KT – XH, phát triển nông nghiệp, nông thôn, xóa đói giảm nghèo. Đến nay, TP Đà Nẵng đã tiếp nhận 33 dự án sử dụng nguồn vốn ODA với tổng vốn đầu tư khoảng 764,6 triệu USD, trong đó vốn ODA là 575,5 triệu USD, vốn đối ứng là 189,19 triệu USD. Trong số 33 dự án đã tiếp nhận, có 7 dự án đang được triển khai thực hiện với tổng vốn đầu tư trên 386,7 triệu USD và 26 dự án đã hoàn tất với tổng vốn đầu tư 377,99 triệu USD.

Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ:
“Việt Nam sẽ đối mặt với những thách thức về thu hút vốn ODA trong tương lai”

Ngoài tham luận, phát biểu của lãnh đạo, giới chuyên môn, hội thảo cũng có sự tham gia của một nông dân sử dụng hiệu quả nguồn vốn ODA là ông Cao Văn Đà (sinh năm 1972), trú tại thôn Đàng Hạ, xã Tam Đàn, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam. Thông qua Dự án Tài chính nông thôn của World Bank; ông Đàn vay 2,5 tỷ đồng trong thời hạn 36 tháng để mở rộng trang trại nuôi gà. Đến nay, ông Đàn đã có 3 trang trại nuôi gà quy mô, cho thu nhập bình quân 600 triệu đồng/năm.

Thách thức “hậu ODA”

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh chỉ rõ, song song với các thành tựu trong huy động và sử dụng nguồn vốn ODA, đang còn những vấn đề hạn chế cần phải khắc phục, trong đó có năng lực quản lý. Về việc này, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan chức năng đánh giá khắc phục hạn chế, yếu kém - cả về cơ chế chính sách, cả về giải pháp trong quản lý ODA, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra để đảm bảo nguồn vốn ODA sử dụng đúng mục đích, đạt hiệu quả, ngăn chặn thất thoát.

Hội thảo đã thu hút hàng trăm dại biểu đến từ các Bộ - ngành, Đại sứ quán,
tổ chức quốc tế, định chế tài chính quốc tế, đại diện các ngân hàng thương mại tại Việt Nam cùng hàng trăm đại biểu là doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ cũng nhìn nhận: Việt Nam từ một nước nghèo, đã vươn lên trở thành nước có thu nhập trung bình. Đây là thành công lớn nhưng cũng đặt ra thách thức. Trong tương lai không xa, Việt Nam không còn nhận được ODA dồi dào như trước, phải tiếp cận huy động cả các nguồn vốn đắt hơn với các điều kiện khắt khe hơn. Quan hệ hợp tác phát triển giữa Việt Nam và các nhà tài trợ đang có những điều chỉnh nhất định về chính sách để phù hợp với bối cảnh mới như thay đổi về cơ cấu nguồn vốn viện trợ, phương thức hợp tác phát triển và chính sách viện trợ (gồm mở rộng đối tượng, lĩnh vực nhận viện trợ, tăng cường cạnh tranh nhằm nâng cao vai trò, vị thế và lợi ích quốc gia của nhà tài trợ)…Tất cả đang đặt ra nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi trong thời gian tới

Tại hội thảo, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Để hỗ trợ thực hiện kế hoạch 5 năm (2011 – 2015), Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Đề án “Định hướng thu hút quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA và các khoản vốn vay ưu đãi khác của các nhà tài trợ thời kỳ 2011 – 2015”. Đề án này là chính sách ODA của Chính phủ Việt Nam với dự kiến thực hiện khoảng 16 tỷ USD vốn ODA và vay ưu đãi, đáp ứng khoảng 6% vốn đầu tư toàn xã hội để đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển trong thời kỳ 2011 – 2015. Việt Nam, từ sau năm 2010 đã đạt cột mốc phát triển của một nước thu nhập trung bình thấp (LMIC), tạo ra những tiền đề quan trọng để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức không nhỏ trong thời kỳ phát triển mới. Chủ yếu là cơ sở hạ tầng yếu kém, năng lực cạnh tranh quốc gia thấp, chất lượng nhân lực còn nhiều bất cập, xóa đói giảm nghèo còn chưa bền vững cùng với đó là hậu quả nặng nề của hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu.

Đại biểu quốc tế trao đổi trong giờ giải lao của Hội thảo

Cùng với các đánh giá nêu trên, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định: Xu thế nguồn vốn ODA đang giảm dần và vốn vay ưu đãi tăng lên là nét đặc trưng của sự thay đổi trong chính sách viện trợ. Sự gia tăng quy mô vốn vay kém ưu đãi tùy thuộc vào năng lực hấp thụ nguồn vốn này của các đối tác Việt Nam. Đây là thách thức đòi hỏi các cơ quan thụ hưởng của Việt Nam phải tăng cường năng lực và cải tiến mạnh mẽ tình hình thực hiện dự án để thúc đẩy giải ngân.

ODA viện trợ không hoàn lại giảm dần, là thách thức với các ngành, lĩnh vực sử dụng nhiều nguồn vốn này như y tế, giáo dục và đào tạo. Đại diện Bộ Kế hoạch và đầu tư cho biết