Môn Ngữ văn vào lớp 10 tại TPHCM: Chắc kĩ năng, vững cấu trúc để bứt phá điểm số

"Nếu đề hỏi tác dụng, tuyệt đối không được chỉ nêu tên biện pháp tu từ; nếu đề hỏi ý nghĩa, không được chỉ chép lại câu văn từ ngữ liệu. Bài làm phải thể hiện sự phân tích và thấu hiểu bản chất" - Cô Quỳnh An lưu ý các sĩ tử cần đọc kỹ đề và bám sát yêu cầu gọi tên.

Phác đồ rà soát kiến thức toàn diện tại nhà

Trong giai đoạn nước rút, học sinh cần tập trung ôn tập theo các nhóm kỹ năng then chốt thay vì học dàn trải:

Chiến thuật xử lý phần Đọc hiểu văn bản: Học sinh cần luyện tập khả năng nhận diện các yếu tố đặc trưng của từng loại văn bản. Đối với văn bản văn học, cần lưu ý chủ đề, cảm hứng chủ đạo, hình ảnh, nhân vật, biện pháp tu từ, tình huống và chi tiết tiêu biểu.

Nếu là thơ, hãy đào sâu mạch cảm xúc và thông điệp; nếu là truyện, hãy chú ý lời thoại, lời kể và ý nghĩa nhan đề. Đối với văn bản thông tin, bắt buộc phải nắm chắc tác dụng của các dữ kiện, số liệu và phương tiện phi ngôn ngữ như hình ảnh, biểu đồ. Với văn bản nghị luận, cần bóc tách rõ luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng và thái độ của người viết.

Hệ thống hóa kiến thức Tiếng Việt trọng tâm: Học sinh nên rà soát kỹ các nội dung quan trọng đã được Sở Giáo dục và Đào tạo công bố. Các đơn vị kiến thức cần lưu ý bao gồm: các thành phần biệt lập, lời dẫn trực tiếp và gián tiếp, nghĩa tường minh và hàm ẩn, câu rút gọn cùng câu đặc biệt. Khi trả lời phần đọc hiểu, quy tắc là viết ngắn gọn, đúng trọng tâm và bám sát ngữ liệu; nếu đề không giới hạn số dòng, học sinh có thể gạch đầu dòng để làm nổi bật các ý.

Chuẩn hóa cấu trúc Đoạn văn Nghị luận văn học (2 điểm): Để lấy trọn điểm phần này, bài làm phải đảm bảo cấu trúc 3 phần rõ rệt : Mở đoạn giới thiệu vấn đề; Thân đoạn triển khai khía cạnh đề yêu cầu (ví dụ phân tích chủ đề) và bắt buộc phải dựa trên các yếu tố nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm; Kết đoạn đánh giá ý nghĩa và khẳng định lại vấn đề.

Phân loại bài văn Nghị luận xã hội theo hai hướng: Đề thi có thể yêu cầu bàn về một vấn đề đời sống hoặc một vấn đề cần giải quyết. Dạng vấn đề đời sống đòi hỏi các bước giải thích, nêu quan điểm cá nhân, bàn luận bằng lí lẽ/dẫn chứng, mở rộng và rút ra bài học. Dạng vấn đề cần giải quyết yêu cầu làm rõ: thực trạng, nguyên nhân, hậu quả, đề xuất giải pháp khả thi và khẳng định trách nhiệm. Học sinh nên chuẩn bị sẵn một dẫn chứng xoay quanh 10 nhóm chủ đề quen thuộc: học tập, gia đình, mạng xã hội, môi trường, lối sống giới trẻ, lòng nhân ái, bản lĩnh, sự tử tế, khả năng tự học và văn hóa ứng xử.

Kĩ năng trong phòng thi để tránh mất điểm oan

Đọc kỹ đề và bám sát yêu cầu gọi tên: Nhiều học sinh mất điểm đáng tiếc do trả lời lệch hướng. Cô Quỳnh An lưu ý: nếu đề hỏi tác dụng, tuyệt đối không được chỉ nêu tên biện pháp tu từ; nếu đề hỏi ý nghĩa, không được chỉ chép lại câu văn từ ngữ liệu. Bài làm phải thể hiện sự phân tích và thấu hiểu bản chất.

Nói không với lỗi kể lể cốt truyện: Một lỗi cực kỳ phổ biến là học sinh hay biến đoạn nghị luận văn học thành đoạn tóm tắt văn bản hoặc kể lại truyện. Bài viết bắt buộc phải dùng các yếu tố nghệ thuật để làm rõ luận điểm nhằm tăng sức thuyết phục.Nguyên tắc triển khai bài văn Nghị luận xã hội: Bài viết phải thể hiện quan điểm đồng tình hay phản đối một cách rõ ràng ngay từ phần đầu. Thân bài phải được chia thành các đoạn văn cụ thể, trong đó luận điểm phải đặt ở đầu đoạn.

Đặc biệt, dẫn chứng phải gắn liền với lí lẽ, tránh việc đưa dẫn chứng chung chung, sáo rỗng kiểu trong cuộc sống có rất nhiều người như vậy. Thay vào đó, hãy dùng những câu chuyện thực tế, nhân vật, sự kiện cụ thể hoặc trải nghiệm phù hợp để bài viết giàu sức nặng.

Cô Quỳnh An gửi lời chúc đến tất cả các sĩ tử luôn giữ vững tinh thần, có thật nhiều sức khỏe để hoàn thành kỳ thi thật tốt và gặt hái kết quả xứng đáng với nỗ lực của các em.