Mức 3 triệu đồng của người phụ thuộc đã phù hợp chưa?
Nhiều ý kiến cho rằng Bộ Tài chính cần xem xét lại mức thu nhập để xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh, đồng thời tiếp tục đơn giản hóa hồ sơ chứng minh người phụ thuộc.
Trong bản tổng hợp, tiếp thu và giải trình ý kiến góp ý đối với dự thảo thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân và nghị định hướng dẫn thi hành, nhiều ý kiến đề nghị Bộ Tài chính xem xét lại mức thu nhập để xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh.
Theo dự thảo, mức thu nhập bình quân tháng từ tất cả các nguồn của người phụ thuộc không được vượt quá 3 triệu đồng/tháng, tăng đáng kể so với ngưỡng 1 triệu đồng/tháng đang áp dụng.
Góp ý dự thảo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị tiếp tục nghiên cứu mức thu nhập này để phù hợp hơn với thực tế kinh tế - xã hội, mức sống và chi phí sinh hoạt hiện nay.
Giải trình, Bộ Tài chính cho biết mức 3 triệu đồng được xây dựng trên cơ sở cập nhật biến động thu nhập, mức sống dân cư và dự báo thời gian tới; đồng thời cao gấp 3 lần hiện hành và vượt chuẩn thu nhập dùng xác định chuẩn nghèo quốc gia.
Thuế Thanh Hóa đồng tình với việc điều chỉnh nhưng lưu ý nếu chỉ quy định mức cố định, chính sách có thể nhanh lạc hậu trước biến động lạm phát. Đơn vị này đề xuất cơ chế điều chỉnh theo CPI, theo đó khi chỉ số giá tăng trên 20% thì cơ quan có thẩm quyền xem xét điều chỉnh tương ứng, nhằm giảm áp lực sửa đổi văn bản thường xuyên và bảo vệ người nộp thuế.
Một vấn đề khác được nêu là tính minh bạch trong xác định thu nhập người phụ thuộc, nhất là với lao động tự do. Hiện việc xác định chủ yếu dựa trên kê khai, trong khi dữ liệu đối soát còn hạn chế. Do đó, cơ quan thuế đề xuất tăng cường liên thông dữ liệu qua mã số thuế cá nhân và hệ thống chi trả thu nhập để kiểm soát chính xác hơn.
Phản hồi, Bộ Tài chính cho biết thẩm quyền điều chỉnh mức thu nhập thuộc Bộ trưởng Bộ Tài chính, căn cứ vào các chỉ số kinh tế - xã hội và có thể điều chỉnh khi cần thiết, nên chưa cần quy định sẵn cơ chế trong thông tư. Đồng thời, người nộp thuế phải kê khai trung thực; trường hợp sai phạm sẽ bị xử lý. Việc chuyển đổi số cũng đang giúp tăng khả năng đối soát dữ liệu thu nhập.
Nhiều chuyên gia cho rằng mức 3 triệu đồng vẫn cần gắn với chi phí sống thực tế, có thể tham chiếu mức lương tối thiểu vùng để bảo đảm tự động điều chỉnh theo biến động kinh tế.
TS Nguyễn Ngọc Tú - chuyên gia thuế, giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội từng nêu quan điểm, con số này vẫn chưa phản ánh đúng thực tế chi phí sinh hoạt tối thiểu. Chuyên gia phân tích rằng, để đảm bảo tính nhân văn và công bằng, mức thu nhập của người phụ thuộc nên được tham chiếu với mức giảm trừ gia cảnh hiện tại (6,2 triệu đồng) hoặc mức lương tối thiểu vùng
Còn theo chuyên gia thuế Nguyễn Văn Được - Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, điểm nên tiếp tục hoàn thiện trong lần điều chỉnh này là cơ chế xác định ngưỡng thu nhập theo hướng linh hoạt hơn. Theo đó, cơ quan soạn thảo có thể nghiên cứu quy định ngưỡng thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc theo cơ chế điều chỉnh tự động khi các căn cứ tính toán như chi tiêu bình quân, mức lương tối thiểu hoặc mức lương cơ sở thay đổi, thay vì phải chờ sửa đổi các văn bản pháp luật.