Mỹ có thể rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran?

Tổng thống Trump cho hay sẽ sớm công bố quyết định về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: RT).

Chiến lược mới với Iran

Vị quan chức giấu tên nói trên cho hay, Tổng thống Trump cũng được cho là sẽ rút khỏi chiến lược đối phó với Iran hiện tại, và bắt đầu một chiến lược mới cứng rắn hơn. Chính quyền của Tổng thống Trump trong thời gian gần đây thường xuyên lên án các động thái của Iran ở khu vực Trung Đông.

Ông Trump, người từng gọi thỏa thuận hạt nhân Iran là một "sự xấu hổ" và "thỏa thuận tồi tệ nhất từng được đàm phán", đã cân nhắc về việc liệu thỏa thuận này có phục vụ cho lợi ích an ninh của Mỹ hay không khi ông đối diện với hạn chót vào ngày 15/10 để đưa ra quyết định xem liệu Iran có tuân thủ thỏa thuận này.

"Chúng ta không được cho phép Iran có được vũ khí hạt nhân" - Tổng thống Trump nói trong một cuộc họp với giới chức quân sự tại Nhà Trắng hôm 6/10 - "Chính quyền Iran ủng hộ chủ nghĩa khủng bố và xuất khẩu bạo lực, tình trạng đổ máu và hỗn loạn trên khắp Trung Đông. Họ đã không làm đúng với tinh thần của thỏa thuận này".

Những bên ủng hộ thỏa thuận hạt nhân Iran nói rằng, sự sụp đổ của thỏa thuận này có thể gây nên một cuộc chạy đua vũ trang và làm gia tăng căng thẳng khu vực Trung Đông, trong khi những người phản đối cho rằng thỏa thuận này đã đi quá xa trong việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran mà không yêu cầu nước này chấm dứt vĩnh viễn chương trình hạt nhân.

Chính phủ Iran từng liên tiếp nhấn mạnh rằng, Tehran sẽ không phải là bên đầu tiên vi phạm thỏa thuận này, trong đó Iran thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt mà cộng đồng quốc tế áp đặt đối với họ.

Nếu Tổng thống Trump từ chối xác nhận Iran tuân thủ thỏa thuận, Quốc hội Mỹ sẽ có 60 ngày để quyết định xem có nên áp đặt lại các lệnh trừng phạt đối với Tehran hay không. Dù rằng giới nghị sỹ đảng Cộng hòa, và cả một số thuộc đảng Dân chủ, phản đối thỏa thuận này, họ cũng chưa sẵn sàng để đối phó với vấn đề Iran hiện nay.

Viễn cảnh Mỹ có thể rút khỏi thỏa thuận hạt nhân - vốn được ký kết bởi Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Iran - đã khiến nhiều đồng minh của Mỹ không khỏi lo ngại.

Tháng trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron từng nói rằng không có sự thay thế nào cho thỏa thuận hạt nhân Iran, có tên chính thức là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA).

Viễn cảnh đáng ngại

Hãng tin Reuters cũng dẫn lời một nhà ngoại giao Iran nói rằng, nếu Tổng thống Trump rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận này, nó sẽ khiến bản thân nước Mỹ bị cô lập bởi châu Âu sẽ tiếp tục ủng hộ thỏa thuận.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, một đồng minh thân cận của ông Trump, hồi tháng trước nói rằng thỏa thuận hạt nhân nên bị hủy bỏ hoàn toàn trừ khi các bên sửa lại các tiêu chí liên quan tới việc gỡ bỏ các lệnh hạn chế đối với chương trình hạt nhân Iran theo thời gian.

"Hay sửa lại nó, hoặc hủy bỏ nó" - ông Netanyahu nói trong bài phát biểu trước Đại hội đồng LHQ hôm 19/9 vừa qua

Tổng thống Trump từng lên án thỏa thuận trên trong bài phát biểu đầu tiên của ông trước Đại hội đồng LHQ hôm 19/9.

"Chúng ta không thể tuân thủ một thỏa thuận nếu như nó cho phép việc xây dựng một chương trình hạt nhân" - ông Trump nói, thêm rằng chính phủ Iran "đã che giấu một chế độ độc tài tham nhũng đằng sau một nền dân chủ".

Tổng thống Trump hiện đang cân nhắc về một chiến dịch mới, trong đó cho phép Mỹ đưa ra các phản ứng cứng rắn hơn đối với lực lượng của Iran, đặc biệt là các lực lượng của họ ở xuất hiện ở Iraq, Syria.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis trong phiên điều trần trước Quốc hội hôm thứ Ba vừa qua, đã nói rằng Iran "cơ bản" đã tuân thủ thỏa thuận hạt nhân. Ông còn nói rằng, Mỹ nên cân nhắc về việc duy trì thỏa thuận này trừ khi chứng minh được rằng Tehran không tuân thủ thỏa thuận, hoặc Mỹ không có lợi ích quốc gia trong thỏa thuận này.

Nếu như Tổng thống Trump tiếp tục đi theo còn đường rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, đây sẽ là một bước đi tiếp theo sau hàng loạt sự việc Mỹ rút khỏi các cam kết quốc tế để theo đuổi chính sách "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump. Trước đó, Tổng thống Trump từng tuyên bố rút khỏi thỏa thuận về biến đổi khí hậu Paris và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), vốn là 2 thành tựu chủ chốt của chính quyền Barack Obama.