Năm học 2017-2018: Đổi mới phải hiệu quả

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Hội nghị.

5 bất cập của ngành giáo dục

Tại Hội nghị, các đại biểu bày tỏ sự ủng hộ, đánh giá cao kỳ thi THPT quốc gia 2017. Cụ thể, ông Lê Văn Tâm- Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ cho rằng, trong lộ trình đổi mới, đây là năm đầu tiên kỳ thi quốc gia được giao cho các tỉnh, thành phố chủ trì, chịu trách nhiệm chính trong tất cả các khâu. Kỳ thi đã diễn ra an toàn, nghiêm túc và đúng quy chế, được xã hội đáng giá cao, sức lan tỏa, niềm tin và sự ghi nhận từ xã hội với kỳ thi là rất lớn.

Chung quan điểm này, bà Nguyễn Thị Minh Giang- Giám đốc Sở GD&ĐT Kiên Giang cho rằng kỳ thi không tạo áp lực nặng nề nhờ sự hỗ trợ của thiết bị công nghệ. Đồng thời kiến nghị năm 2018, Bộ GD&ĐT tiếp tục tổ chức chỉ đạo Kỳ thi THPT quốc gia như năm 2017 và phát huy những thành công của kỳ thi vừa qua.

Đánh giá cao những kết quả của ngành giáo dục trong năm học vừa qua, nhất là việc phổ cập mầm non 5 tuổi. Cùng với đó, đã xây dựng, ban hành Chương trình GDPT tổng thể, bắt tay vào xây dựng chương trình môn học, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng trước nay Bộ GD&ĐT còn được gọi là “bộ thi”. Qua kỳ thi THPT quốc gia năm nay và việc xét tuyển vào ĐH, CĐ đã được đổi mới cơ bản thành công đã thay đổi được quan niệm này. Tự chủ ĐH đã được đẩy mạnh hơn với 23 trường tự chủ. Quản lý của Bộ, các Sở GD&ĐT đã có nhiều tiến bộ, giảm bớt bệnh thành tích, bỏ bớt những cuộc thi, những thủ tục hành chính không cần thiết. Đặc biệt, thành tích thi quốc tế của học sinh, các công bố quốc tế của giáo dục đại học... đều ấn tượng hơn.

Bên cạnh những thành tích đáng ghi nhận, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra 5 bất cập của ngành giáo dục. Thứ nhất, việc quản trị nhà nước ở các cấp học còn nhiều quy định cứng nhắc, cầm tay chỉ việc và không còn phù hợp. Đơn cử vẫn còn nhiều phong trào, cuộc thi không vì học sinh. Cần phải nhận thức rõ mọi việc làm phải vì học sinh, tạo thuận lợi cho các em. Hoặc đối với các ĐH đã có quy định tự chủ, nhiều trường đã thực hiện tự chủ và được khuyến khích cấp học bổng cho con em nghèo nhưng vẫn còn quy định phải cấp học bổng cho học sinh giỏi ở mức 8% tính từ trên xuống dưới khiến các trường lúng túng.

Thứ hai, chúng ta đã bước đầu làm chương trình và SGK nhưng nhận thức còn hạn chế, triển khai chậm, từ khâu lo dự án đến kiện toàn hệ thống bộ máy chuẩn bị, đặc biệt, chậm thấm xuống bên dưới. Đáng lẽ, ngay từ đầu, khi bàn đến đổi mới thế nào, tinh thần phải phải thấm đến từng Sở GD&ĐT, các trường sư phạm sau đó là đội ngũ giáo viên.

Thứ ba, chưa chú ý toàn diện đến việc dạy người. Còn nhiều tiêu cực, tệ nạn, bạo lực học đường trong học sinh.

Thứ tư, thừa-thiếu giáo viên cục bộ. Vấn đề này đã tồn tại từ lâu nhưng vừa qua được cả xã hội quan tâm. Giáo viên mầm non thiếu trầm trọng, nhưng giáo viên thừa thì vẫn để đó, chưa đụng đến. Trách nhiệm này là của cả Bộ GD&ĐT, các sở, các tỉnh.

Thứ năm, giáo dục thường xuyên, nhất là cho người lớn chưa được chú trọng, dù chúng ta đang xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời.

Vào năm học mới. (Nguồn: quangvinh.gov.vn).

Kiến nghị lùi thời gian thực hiện chương trình GDPT mới

Một trong những vấn đề được đại diện nhiều địa phương quan tâm tại Hội nghị lần này là kế hoạch triển khai chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới bắt đầu từ năm học 2018-2019.

Cụ thể, theo đại diện Sở GD&ĐT Vĩnh Long, một trong những rào cản thực hiện chương trình mới là điều kiện cơ sở vật chất, đặc biệt vùng sâu, vùng xa, khó thực hiện xã hội hóa. Bên cạnh việc tăng cường đề án về cơ sở vật chất, ban hành chuẩn cơ bản để địa phương thực hiện, đại biểu này cũng kiến nghị cần xem xét các điều kiện chuẩn bị đồng bộ từ cơ sở vật chất, con người… của các địa phương khi triển khai chương trình.

Ông Phạm Văn Hùng- Giám đốc Sở GD&ĐT Thừa Thiên - Huế cho biết, hiện nay Thừa Thiên - Huế có khoảng 17.000 giáo viên, cần có thời gian để đội ngũ này thực sự hiểu, thấm về chương trình mới, cũng như có thời gian để chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất… nhằm triển khai tốt nhất chương trình mới.

Đề nghị Bộ GD&ĐT thay vì bắt đầu thực hiện từ năm học 2018-2019, hãy dời sang năm học 2019-2020, bà Nguyễn Thị Kim Chi- Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An cho rằng, địa phương đã rất tạo điều kiện và quan tâm nhưng 2 điều kiện cơ bản là đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất của tỉnh này đều rất khó khăn, đặc biệt là ở các huyện miền núi.

Cũng tại Hội nghị, đại diện tỉnh Kiên Giang thẳng thắn nêu vấn đề, lùi lại một năm liệu có đủ để giải quyết các vấn đề tồn đọng? Bởi nhu cầu chuẩn bị cho các điều kiện đảm bảo thực hiện chương trình là quá lớn.

Về vấn đề này, ông Phan Thanh Bình- Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, quan điểm của Ủy ban là phối hợp với Bộ GD&ĐT để triển khai Chương trình GDPT tổng thể tốt nhất, vì vậy không nên quá gấp gáp. Cần chuẩn bị thật tốt, thật kỹ cho giáo viên, học sinh, nhất là ở vùng khó khăn rồi mới triển khai.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, Nghị quyết 88 của Quốc hội đã ban hành, chúng ta phải thực hiện. Chính phủ đồng ý quan điểm với Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội là đổi mới phải hiệu quả, vì thế phải chuẩn bị kỹ, nếu cần thiết thì lùi thời gian để thêm thời gian chuẩn bị. Trước mắt các địa phương rà soát cơ sở vật chất, đội ngũ. Về phía ngành giáo dục, từ nơi thuận lợi đến khó khăn phải quán triệt tinh thần đổi mới trong triển khai chương trình GDPT mới.