Nâng cao tính Đảng, tính nhân dân trong hoạt động của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới

Quốc hội họp mỗi khi đất nước cần, Nhân dân cần, chuẩn bị từ sớm, từ xa

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh: 40 năm trước, Đại hội VI khởi đầu công cuộc đổi mới đã xác định: “Đảng lãnh đạo, Nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý” là cơ chế chung trong quản lý xã hội, là nguyên lý giải quyết các mối quan hệ cốt lõi giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, phản ánh sâu sắc bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa trong điều kiện Đảng ta là Đảng cầm quyền, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Trong suốt tiến trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, Đảng ta luôn chăm lo củng cố mối quan hệ máu thịt với Nhân dân; luôn lắng nghe, thấu hiểu và nỗ lực phấn đấu vì lợi ích, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân thông qua hoạt động của hệ thống chính trị, trong đó có Quốc hội mà Đảng luôn yêu cầu không ngừng đổi mới để thực hiện là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện trung thành cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân. Thực tiễn 80 năm, 15 nhiệm kỳ hoạt động đã chứng minh mỗi bước phát triển của Quốc hội đều có nền tảng vững chắc là sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và sự gắn bó mật thiết với Nhân dân. Điều này càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh: “Ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc thì Đảng không có lợi ích gì khác”. Phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết, lên trước hết. Vì lợi ích của Đảng tức là lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc. Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng, đó là tính Đảng. Trong hoạt động của Quốc hội, yêu cầu về tính Đảng luôn được quán triệt sâu sắc, bảo đảm giữ vững bốn kiên định về đường lối chính trị. Pháp luật được ban hành phải phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng. Bảo đảm sự lãnh đạo, định hướng của cấp ủy có thẩm quyền, sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy, tổ chức đảng của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, hướng lái chính sách, kiểm soát quyền lực trong xây dựng pháp luật.

Bên cạnh đó, yêu cầu tính nhân dân được thể hiện rất sâu sắc trên các khía cạnh: Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, do cử tri cả nước bầu ra theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín, với cơ cấu đại diện cho các tầng lớp nhân dân; là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mọi hoạt động, quyết sách của Quốc hội đều phải xuất phát từ thực tiễn, đặt Nhân dân ở vị trí trung tâm, lấy sự hài lòng của Nhân dân để đo lường hiệu quả. Đại biểu Quốc hội phải gắn bó mật thiết, lắng nghe, trăn trở trong từng quyết sách vì quyền, lợi ích chính đáng của Nhân dân.

“Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng, tính Đảng và tính Nhân dân không tách rời mà hòa quyện, thống nhất là cội rễ làm nên sức mạnh, uy tín của Quốc hội. Những năm qua, quá trình nỗ lực đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội cũng chính là quá trình không ngừng nâng cao tính Đảng, làm sâu sắc tính nhân dân theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, đồng chí Nguyễn Thị Thanh nêu rõ.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Thanh, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hoạt động lập pháp của Quốc hội khóa XV đã kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương lớn của Đảng, đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn phát triển đất nước. Đặc biệt, thực hiện chủ trương của Đảng và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy lập pháp, với sự phối hợp, chia sẻ trách nhiệm của Chính phủ và các cơ quan hữu quan, Quốc hội đã tập trung toàn bộ công sức, nỗ lực, thể chế hóa các chủ trương, quyết sách chiến lược, đột phá của Đảng để tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc, từng bước kiến tạo thể chế phát triển, trọng tâm là phục vụ cho cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy và thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thành khối lượng nhiệm vụ lập hiến, lập pháp rất lớn, chưa từng có tiền lệ.

Hoạt động giám sát tập trung vào những vấn đề bức xúc của cuộc sống, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, thúc đẩy việc thực thi Hiến pháp và pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước có nhiều đổi mới, phúc đáp ngày càng tốt hơn yêu cầu của tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong quy trình lập pháp, Quốc hội đặc biệt quan trọng việc lấy ý kiến nhân dân, lắng nghe phản biện xã hội, tham vấn rộng rãi các cơ quan, tổ chức chuyên gia, nhà khoa học và đối tượng chịu sự tác động bằng nhiều hình thức đa dạng, thiết thực. Đồng thời yêu cầu cao về chất lượng đánh giá tác động chính sách. Diễn đàn Quốc hội là nơi trăn trở về những tác động đến quyền con người, quyền công dân, về tính khả thi và sức sống của từng quy phạm. Có thể nói, tinh thần Quốc hội họp mỗi khi đất nước cần, nhân dân cần, chuẩn bị từ sớm, từ xa là bước phát triển rõ rệt về tính Đảng, tính nhân dân của Quốc hội khóa XV.

Thấm nhuần tư tưởng “lấy nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và cũng là động lực của phát triển”

Theo đồng chí Nguyễn Thị Thanh, yêu cầu của kỷ nguyên mới, kỷ nguyên đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng đã đặt ra nhiệm vụ hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước là nhiệm vụ trọng tâm số một, cũng là khâu đột phá của đột phá. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao tính Đảng, tính Nhân dân vừa là nguyên tắc chính trị nội tại, vừa là đòi hỏi khách quan của thực tiễn, cũng là điều kiện tiên quyết để Quốc hội thực hiện tốt ba chức năng cơ bản.

Phát huy những kết quả đã đạt được, để đáp ứng tốt hơn những yêu cầu mới, đồng chí Nguyễn Thị Thanh đề xuất một số giải pháp như: Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Đảng ủy Quốc hội trong việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội là yêu cầu xuyên suốt. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển, nâng cao năng lực thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật, đi đôi với việc tăng cường giám sát, kiểm tra việc thể chế hóa và thực thi các Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và chỉ đạo của Bộ Chính trị để xây dựng, tổ chức thực hiện có hiệu quả chương trình hành động của Đảng bộ Quốc hội và định hướng chương trình lập pháp toàn khóa.

Tiếp tục xây dựng Đảng bộ Quốc hội trong sạch, vững mạnh, toàn diện, phù hợp với đặc thù cơ quan dân cử. Phát huy tốt hơn vai trò của Đảng ủy Quốc hội trong công tác tham mưu chiến lược và lãnh đạo cụ thể hóa, thể chế hóa nghị quyết, chủ trương của Đảng, bảo đảm vừa phân định rõ, vừa kết hợp hài hòa giữa vai trò, trách nhiệm trong xây dựng Đảng với thẩm quyền, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ chính trị chuyên môn.

Bên cạnh đó, chuẩn bị chu đáo để tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, phấn đấu bầu đủ số lượng, bảo đảm cơ cấu nhưng phải ưu tiên hàng đầu về chất lượng; lựa chọn giới thiệu những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất và năng lực, nâng cao bản lĩnh chính trị, đề cao trách nhiệm của từng đại biểu Quốc hội. Các đại biểu là đảng viên phải thực sự tiền phong, gương mẫu, có đạo đức trong sáng, có khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích chung lên trên hết, có chuyên môn sâu, kỹ năng hoạt động tốt, có tầm nhìn chiến lược và năng lực phân tích, hoạch định chính sách.

“Phải thấm nhuần tư tưởng “lấy Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và cũng là động lực của phát triển”, bảo đảm mọi quyết sách phải là kết tinh của ý Đảng, lòng dân và đích đến là sự hài lòng và niềm tin của Nhân dân. Đồng thời, phải chú trọng tính khả thi về điều kiện đảm bảo thực hiện, nhất là nguồn lực, bộ máy và con người ở cấp cơ sở; nâng cao hiệu quả các hoạt động phân tích, tham vấn, đánh giá chính sách, lấy ý kiến của nhân dân và phản biện xã hội; tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả điều hành, điều chỉnh pháp luật sau ban hành”, đồng chí Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, đồng thời nhấn mạnh tiếp tục đổi mới và phát huy hiệu quả công tác dân nguyện theo hướng chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, đảm bảo nắm bắt kịp thời, phản ánh đầy đủ khách quan, tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân.

Cùng với đó, trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tính Đảng và tính Nhân dân là một thể thống nhất biện chứng. Tính Đảng là cơ sở bảo đảm định hướng chính trị đúng đắn, tính Nhân dân là thước đo sinh động của tính Đảng trong thực tiễn. Chỉ khi tính Đảng và tính Nhân dân được đề cao và phát huy đầy đủ, Quốc hội mới thực sự đáp ứng yêu cầu cùng các cơ quan trong hệ thống chính trị hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc, vững bước trong kỷ nguyên mới.