Nâng chất lượng nông, thủy sản xuất khẩu
Thời gian gần đây, thông tin thị trường Hoa Kỳ từ chối nhập khẩu hàng Việt (gạo, cá, tôm,...) ngày càng nhiều do bị vi phạm những điều luật từ phía đối tác là điều đáng lo ngại. Tính từ đầu năm 2017 đến giữa tháng 4 có đến 23 cuộc cảnh báo đối với hàng nhập khẩu mà Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức đưa ra trên website.
Trong mỗi danh mục có vi phạm có 4 - 42 công ty bị nêu tên và số doanh nghiệp (DN) Việt Nam vi phạm những quy định nhập khẩu của Hoa Kỳ lên đến hàng trăm.
Ông Rick Gilmore- Chủ tịch Diễn đàn An toàn thực phẩm toàn cầu (GFSF) cho hay, năm 2014 - 2016 xuất khẩu tôm của Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ giảm 32%, khoảng gần 1.000 chuyến hàng đến cảng Hoa Kỳ bị từ chối, gây thiệt hại lớn cho DN. Về mặt hàng rau củ quả xuất khẩu chỉ dưới 10% là có chứng nhận an toàn và Việt Nam vẫn còn tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh.
Lý giải nguyên nhân nông sản, thủy sản vào thị trường Hoa Kỳ gặp khó, các chuyên gia kinh tế khẳng định, Đạo luật Hiện đại hóa an toàn thực phẩm (FSMA) ban hành thực hiện từ tháng 1-2011 và áp dụng hoàn toàn vào tháng 6/2017, thực chất là hàng rào kỹ thuật về an toàn thực phẩm. Từ đó đến nay, đạo luật FSMA này được này đối tác áp dụng ngày một khắt khe hơn với nhiều cuộc kiểm tra gay gắt hơn và tiêu chuẩn cao hơn đang gây ảnh hưởng rất lớn đến xuất khẩu của Việt Nam vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là hiện nay, rất ít DN nghe và hiểu đạo luật này nên dễ dàng “dính đòn” của đối tác hoặc bị xử lý vi phạm.
Bà Nguyễn Thị Hồng Minh- thành viên Liên minh Nông nghiệp Việt Nam lấy hình ảnh cá tra lao đao ở thị trường Hoa Kỳ để minh chứng cho sự khắt khe của thị trường nhập khẩu. Theo đó, phía đối tác thường yêu cầu di chuyển cá từ vùng nuôi đến nhà máy chế biến phải thực hiện bằng xe; mỗi công ty phải có 1 người của cơ quan nhà nước túc trực 24/24 tại nhà máy để giám sát. “Thị trường nhập khẩu Hoa Kỳ có nhiều quy định khắt khe không phù hợp với DN Việt Nam, song bản thân DN Việt cũng phải có nỗ lực của mình”- bà Nguyễn Thị Hồng Minh nhấn mạnh.
Mong muốn hỗ trợ DN Việt phát triển thị trường xuất khẩu, nhiều chuyên gia cho rằng, cần có nghiên cứu chính thức của Việt Nam về tác động của FSMA đến tình hình DN xuất khẩu ở Hoa Kỳ. Đánh giá khả năng chung của DN Việt về đáp ứng yêu cầu FSMA nhằm có chính sách hỗ trợ các khâu then chốt. Nghiên cứu lý do trục trặc hướng đến điều chỉnh, cải thiện tốt hơn và xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp. Song song đó, DN phải chủ động thích ứng với các quy định mới vì thách thức hay cơ hội tùy thuộc vào hiểu biết của DN xuất khẩu đối với đạo luật FSMA.
