Nắng nóng, nguy cơ dịch chồng dịch ở trẻ nhỏ

Cúm mùa, sốt xuất huyết (SXH), tay chân miệng, viêm não mô cầu và các bệnh hô hấp có thể tạo nên tình trạng dịch chồng dịch, khiến việc phát hiện, điều trị và phòng bệnh trở nên khó khăn hơn.

Theo Bộ Y tế, từ đầu năm đến nay cả nước đã ghi nhận hơn 42.000 ca mắc SXH và 3 trường hợp tử vong. Số ca mắc được dự báo có thể tiếp tục tăng khi bước vào cao điểm mùa dịch hằng năm.

SXH ở trẻ nhỏ thường khởi phát với sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn, đau cơ khớp, da sung huyết. Một số trường hợp có biểu hiện chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc mệt lả. Điều đáng lo là bệnh không đơn thuần là một cơn sốt thông thường. Nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời, trẻ có thể đối mặt với các biến chứng nặng như tràn dịch màng phổi, xuất huyết nội tạng, viêm gan nặng, viêm cơ tim, viêm não, suy thận, thậm chí tử vong.

Ông Vũ Cao Cương - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, những năm gần đây số ca mắc SXH có xu hướng gia tăng, ổ dịch không chỉ xuất hiện ở nội thành mà lan rộng ra nhiều khu vực ngoại thành. Nguyên nhân đến từ thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, quá trình đô thị hóa nhanh, nhiều công trường xây dựng tồn đọng nước, vật dụng chứa nước không được đậy kín, phế liệu chưa được thu gom triệt để. Sự lưu hành đồng thời của nhiều tuýp virus Dengue cũng làm tăng nguy cơ tái nhiễm và diễn biến nặng.

Cùng với SXH, tay chân miệng cũng là bệnh thường gia tăng theo mùa, nhất là ở trẻ nhà trẻ, mẫu giáo. Bệnh có thể lây lan nhanh qua tiếp xúc gần, dịch tiết, đồ chơi, bề mặt nhiễm virus và môi trường sinh hoạt tập thể. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ sốt cao từ 39 độ C trở lên khó hạ, giật mình nhiều, quấy khóc bất thường, co giật, li bì, vã mồ hôi, tay chân lạnh, nôn nhiều hoặc bỏ ăn. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng thần kinh nguy hiểm, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.

Ở nhóm bệnh hô hấp, cúm mùa, Covid-19 và nhiều bệnh hô hấp cấp có xu hướng gia tăng trở lại trong điều kiện thời tiết thất thường, giao lưu và tập trung đông người mùa hè. Một số quốc gia ghi nhận số ca mắc và nhập viện tăng cao.

Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận làn sóng cúm lớn như một số quốc gia, các bệnh viện thời gian gần đây đã cảnh báo số ca mắc bệnh hô hấp gia tăng, nhất là ở trẻ em và người cao tuổi. Bộ Y tế cho biết trong những năm gần đây, nước ta ghi nhận khoảng 300.000 - 500.000 trường hợp viêm đường hô hấp cấp mỗi năm. Theo BSCKI Nguyễn Tiến Đạo - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, điều đáng lo không chỉ là số ca mắc tăng cao mà còn ở việc nhiều tác nhân hô hấp cùng lưu hành. Cúm mùa, RSV, Covid-19 và các virus hô hấp khác có thể xuất hiện đồng thời, làm gia tăng nguy cơ dịch chồng dịch, đặc biệt ở nhóm trẻ nhỏ, trẻ có bệnh nền, trẻ sinh non hoặc có sức đề kháng yếu.

Trong bối cảnh đó, phụ huynh không nên chủ quan với các triệu chứng ban đầu ở trẻ. Sốt, ho, đau họng, đau đầu, nôn, tiêu chảy, phát ban, mệt lả hoặc li bì đều cần được theo dõi kỹ. Việc tự ý dùng thuốc, nhất là kháng sinh hoặc các biện pháp dân gian không phù hợp, có thể làm che lấp triệu chứng, khiến trẻ đến viện muộn khi bệnh đã diễn biến nặng. Trẻ cần được đưa đi khám sớm nếu sốt cao khó hạ, thở nhanh, khó thở, co giật, li bì, bỏ bú, bỏ ăn, nôn nhiều, đau đầu dữ dội, phát ban xuất huyết, tay chân lạnh hoặc có biểu hiện mất nước.

Phòng bệnh trong mùa hè trước hết bắt đầu từ những biện pháp cơ bản nhưng phải duy trì thường xuyên. Trường học, nhà trẻ, khu vui chơi cần tăng cường vệ sinh bề mặt, đồ chơi, lớp học, khu vệ sinh, đồng thời phát hiện sớm trẻ có biểu hiện bệnh để thông báo cho gia đình và cơ sở y tế.

Tiêm vaccine cũng là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, nhập viện và tử vong, nhất là với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh nền. Các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động tiêm vaccine cúm định kỳ hằng năm; cập nhật các vaccine phòng bệnh hô hấp nguy hiểm khác như phế cầu, Covid-19, ho gà, bạch hầu, Hib và RSV theo khuyến cáo phù hợp từng nhóm tuổi, nguy cơ và chỉ định chuyên môn.