Nâng vị thế logistics trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và biến động địa chính trị, logistics không còn là hoạt động hậu cần đơn thuần mà đang trở thành một trong những trụ cột quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đặc biệt, khi nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế, yêu cầu đặt ra không chỉ là vận chuyển hàng hóa nhanh hơn mà cần xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại, liên thông và có khả năng tổ chức chuỗi cung ứng ở quy mô khu vực.
Chính vì vậy, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Lần đầu tiên, logistics được xác định không chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ mà là cấu phần chiến lược của năng lực cạnh tranh quốc gia.
Điểm nổi bật của Chiến lược phát triển logistics là đặt ra các mục tiêu rất cụ thể như tăng trưởng ngành đạt 12-15%/năm, giảm chi phí logistics xuống còn 12-15% tổng ngân sách quốc nội (GDP), đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng ít nhất 5 trung tâm logistics hiện đại tầm quốc tế.
Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, logistics hiện không chỉ là hoạt động vận chuyển mà đã trở thành thước đo năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Việc tăng cường liên kết để hình thành chuỗi cung ứng toàn trình là yêu cầu cấp thiết nhằm giúp hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, bên cạnh lợi thế vị trí địa kinh tế quan trọng, logistics Việt Nam vẫn còn nhiều điểm nghẽn như chi phí cao, hạ tầng kết nối thiếu đồng bộ giữa đường bộ, đường sắt, cảng biển, cảng cạn và kho bãi, trong khi liên kết vùng còn chưa thực sự hiệu quả.
Nhiều ý kiến cho rằng, đột phá lớn nhất của hệ thống trung tâm logistics là tạo ra điểm hội tụ giữa hạ tầng, thị trường, dịch vụ, dữ liệu và chuỗi cung ứng. Trọng tâm hiện nay là hình thành các trung tâm logistics đầu mối cấp vùng và liên vùng gắn với cảng biển, cảng cạn, cửa khẩu, đường sắt, cao tốc và thương mại điện tử. Điều này giúp tránh đầu tư dàn trải, đồng thời hình thành các trung tâm đầu mối logistics đủ lớn để kết nối chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Có thể khẳng định, tư duy phát triển logistics của Việt Nam đang thay đổi theo hướng hiện đại hơn. Logistics không còn được nhìn nhận đơn thuần là kho bãi hay vận chuyển mà trở thành hạ tầng chiến lược của sản xuất và xuất nhập khẩu. Trong khi đó, ý kiến của nhiều doanh nghiệp cũng cho rằng, chiến lược logistics mới đang mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.
