Nền tảng thương mại điện tử tăng phí: Cơ quan bảo vệ người tiêu dùng vào cuộc xác minh

Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, gần đây ghi nhận thông tin phản ánh liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh, áp dụng các chính sách phí mới đối với người bán hàng trên nền tảng kể từ tháng 5 năm 2026, trong đó có Shopee và TikTok Shop.

Theo phản ánh và thông tin thị trường, việc điều chỉnh tăng các loại phí cố định, phí xử lý giao dịch và một số loại phí dịch vụ có thể tác động đáng kể đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng trên nền tảng, từ đó, gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Trên cơ sở các thông tin, phản ánh tiếp nhận được, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia vừa có văn bản đề nghị các doanh nghiệp liên quan cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công tác rà soát, giám sát theo quy định của pháp luật về cạnh tranh;

Đồng thời, đề nghị doanh nghiệp cử đại diện làm việc với Ủy ban Cạnh tranh quốc gia để trao đổi, làm rõ một số nội dung liên quan đến việc áp dụng và điều chỉnh các chính sách phí đối với người bán hàng trên nền tảng.

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cũng đang tiếp tục làm việc với các nhà bán hàng và các đơn vị liên quan nhằm thu thập thêm thông tin, đánh giá tác động của các việc điều chỉnh chính sách phí nói trên của một số nền tảng số đối với môi trường cạnh tranh, hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trên môi trường số tại Việt Nam.

Chỉ trong tháng 5, ba nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop và Lazada liên tiếp thông báo điều chỉnh nhiều loại phí đối với nhà bán hàng.

Chẳng hạn từ ngày 23/5, Shopee Việt Nam tiếp tục nâng phí cố định ở hàng loạt nhóm sản phẩm. Đáng chú ý, nhóm sức khỏe và làm đẹp tăng khoảng 3%, lên mức 16 - 17%, còn phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực tăng khoảng 4%, lên khoảng 15%.

Không chỉ Shopee, các nền tảng khác cũng có động thái tương tự. TikTok Shop đã tăng phí hoa hồng từ sau ngày 9/5, với ngành thời trang tăng từ 14,6% lên 16,1%, còn nhóm mẹ và bé tăng từ 14,5% lên 17,8%. Lazada cũng thông báo nâng phí xử lý đơn hàng thành công từ 5% lên 6% (đã bao gồm VAT), áp dụng từ 26/5, đồng thời bổ sung phí hạ tầng 3.000 đồng cho mỗi đơn hàng giao thành công.

Các sàn thường lý giải việc tăng phí nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng hỗ trợ người bán. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tổng chi phí mà người bán phải chịu đang ở mức cao. Khi cộng dồn các khoản như phí thanh toán khoảng 6%, phí cố định trung bình 16%, thuế 1,5%, chi phí voucher 4 - 5%, cùng các khoản vận hành, quảng cáo, tiếp thị…, tổng chi phí có thể lên tới gần 50%.

Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, trong bối cảnh lĩnh vực thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng nhanh và có mức độ tập trung cao trên thị trường nền tảng số trung gian bán lẻ, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá các diễn biến của thị trường, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để xem xét, xác minh các dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh hoặc quan ngại về cạnh tranh có thể phát sinh, qua đó, kịp thời can thiệp, góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và bền vững trên không gian số.