Nga, Đức kêu gọi Ukraine trao quyền tự trị cho người ly khai
Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Francois Hollande trong một động thái hiếm thấy hôm 10/7 đã kêu gọi Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đảm bảo một phần quyền tự trị cho lực lượng người ly khai ở miền Đông Ukraine. Đây có thể là tín hiệu xuống thang của phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga.
Tình trạng căng thẳng giữa Nga và phương Tây
luôn được bà Merkel coi là mối quan ngại hàng đầu. (Nguồn: AP).
Thông điệp đầy bất ngờ đến từ 2 trong số các đồng minh quan trọng nhất của ông Poroshenko đã cho thấy tín hiệu mất kiên nhẫn của châu Âu đối với diễn biến cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine, vốn khiến cho quan hệ giữa Đông-Tây trở nên căng thẳng trong suốt 5 tháng qua, dù đã có một thỏa thuận ngừng bắn được ký kết.
Bản thỏa thuận được ký kết ở thủ phủ Minsk của Belarus hồi tháng Hai vừa qua đã gây không ít tranh cãi trong nội bộ phương Tây khi đảm bảo quyền tự trị 3 năm cho lực lượng người ly khai ở miền Đông Ukraine gồm Lugansk và Donetsk.
Người ly khai ở các khu vực từng được xem đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Ukraine này mong muốn tình trạng đặc biệt của họ được công nhận trong bản sửa đổi Hiến pháp bổ sung. Tuy nhiên bản sửa đổi Hiến pháp của ông Poroshenko đến nay chỉ mới thông qua một bản tham khảo ý kiến về bộ luật trao quyền tự trị cho các thủ lĩnh người ly khai.
Trong bối cảnh mối quan hệ giữa châu Âu và Nga đang ở mức đáng báo động, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã nỗ lực bình ổn các thị trường của châu Âu và mang tới sự ổn định trên mặt trận phía Đông của Liên minh châu Âu (EU). Theo ông Poroshenko, bà Merkel và ông Hollande – cả hai đều từng tham gia ký kết thỏa thuận Minsk hồi tháng Hai – đều “đề nghị Tổng thống Ukraine tiếp tục sửa đổi Hiến pháp”.
Cả hai “đặc biệt nhấn mạnh rằng sửa đổi Hiến pháp của Ukraine cần phải phản ánh được quyền tự trị tại một số khu vực nhất định của Donetsk và Lugansk”. Văn phòng Tổng thống Pháp cũng xác nhận rằng ông Hollande và bà Merkel “đã nhấn mạnh về tình trạng đặc biệt của một số khu vực nhất định thuộc Donetsk và Lugansk trong dự thảo Hiến pháp”.
Tính đến nay, xung đột ở miền Đông Ukraine đã khiến 6.500 người thiệt mạng và 1,4 triệu người rơi vào tình cảnh không nhà cửa kể từ khi bùng phát hồi tháng 2-2014. Thỏa thuận Minsk được ký kết sau đó đã phần nào có hiệu quả khi ngăn chặn được nhiều cuộc xung đột, nhưng nhiều cuộc đọ súng vẫn xảy ra hàng ngày mà không được kiểm soát.
Tình trạng xung đột tiếp diễn liên tục bị các bên đổ lỗi cho nhau mà không có ai đứng ra nhận trách nhiệm. Các cuộc xung đột này được dự đoán là khó có thể chấm dứt được do các bên không thể tìm ra được điểm chung và cũng chưa có cuộc đàm phán trực tiếp nào diễn ra.
Chính quyền ông Poroshenko từ lâu đã coi lực lượng ly khai ở miền Đông là “những kẻ khủng bố”. Mới đây, ông còn cảnh báo về tình trạng “khủng bố trỗi dậy” ở một số thành phố hòa bình đang trong tầm kiểm soát của chính quyền Kiev. Thế nhưng thực tế cho thấy cuộc xung đột này đang rút cạn nguồn lực của Kiev, đồng thời khiến cho tình hình an ninh của nước này không được đảm bảo.
Một nguyên nhân khác khiến cho cuộc xung đột không thể chấm dứt là việc chính quyền Kiev liên tục cáo buộc Moscow đứng đằng sau hậu thuẫn, cung cấp vũ khí cho người ly khai ở miền Đông Ukraine dù Nga một mực bác bỏ các cáo buộc này. Trong khi về phần mình, chính quyền Kiev nhận được không ít vũ khí sát thương từ các quốc gia phương Tây.
Tờ Der Spigel của Đức mới đây dẫn lời cựu Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, Đại sứ của Ukraine tại Mỹ, ông Valeriy Chaly, cho biết chính quyền Kiev đang nhận được vũ khí, kể cả vũ khí sát thương, từ hơn 10 quốc gia phương Tây.
Trong hôm 10/7 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói rằng các nỗ lực hòa bình của Ukraine đang bị “sa lầy” bởi chính quyền Tổng thống Poroshenko từ chối tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp với các lãnh đạo của hai nước Cộng hòa tự xưng Lugansk và Donetsk. Tuy nhiên, ông Putin vẫn đưa ra đánh giá tích cực khi nhìn nhận rằng lệnh ngừng bắn theo thỏa thuận Minsk có xu hướng thành công hơn là thất bại.
