Ngành bán lẻ đón đầu xu hướng tiêu dùng xanh

86% sẵn sàng chi mạnh tay cho sản phẩm xanh

Giới chuyên gia kinh tế nhận định, nếu như những năm trước, doanh nghiệp (DN) Việt thường đứng trước 2 lựa chọn, nỗ lực đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế để được chấp nhận hoặc chấp nhận đứng ngoài sân chơi toàn cầu, thì ở thời điểm hiện tại, ngày càng có nhiều DN Việt chủ động, có bước chuyển mình tích cực, từ mô hình kinh doanh truyền thống sang mô hình kinh doanh bền vững, xanh hóa quy trình, giảm rác thải nhựa nhằm đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh đang ngày một phát triển trong đời sống xã hội.

Số liệu kết quả khảo sát tiêu dùng xanh năm 2025 của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao tại Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM và Cần Thơ, cho biết khoảng 2/3 số người được hỏi dự kiến tăng sử dụng sản phẩm xanh, trong khi 86% sẵn sàng chi thêm 5 -10% cho các sản phẩm đáp ứng tiêu chí này. Đáng chú ý, xu hướng này không còn bó hẹp ở nhóm thu nhập cao mà đang lan rộng sang tầng lớp trung lưu, thậm chí cả nhóm chi tiêu thận trọng, miễn là sản phẩm chất lượng và minh bạch thông tin.

Đại diện Bộ Công thương cho biết, nhu cầu tiêu dùng các mặt hàng thân thiện môi trường tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm. Riêng tại hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng được dán nhãn xanh, tiêu dùng bền vững đã tăng từ 40 - 60%. Sự dịch chuyển hành vi tiêu dùng đang tạo động lực cho thị trường sản phẩm xanh, từ thực phẩm hữu cơ, bao bì sinh học đến hàng tiêu dùng tái chế. Nhiều DN đã bắt đầu “xanh hóa” chuỗi cung ứng, coi đây là chiến lược dài hạn để chiếm lĩnh thị trường gần 100 triệu dân.

Theo bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng từ “ghi nhận” sang “hành động”, với trọng tâm xây dựng hệ sinh thái DN. Năm 2026 sẽ là thời điểm để các DN tập trung nâng cao năng lực quản trị, phát triển thương hiệu, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường, hướng tới xuất khẩu. Đồng thời, xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa startup, chuyên gia, nhà đầu tư và các kênh phân phối.

Người tiêu dùng thức thời, doanh nghiệp phải đổi mới

Thực tế cho thấy, nhiều DN đã nhanh chóng thay đổi chiến lược để đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh đang gia tăng. Ngày 9/4 vừa qua, Central Retail Việt Nam chính thức hoàn tất chuyển đổi sang 100% túi phân hủy sinh học tại quầy thu ngân và quầy cân thực phẩm trong hệ thống siêu thị GO!, Tops Market và mini Go! trên toàn quốc. Đây được xem là bước đi mạnh mẽ trong lộ trình giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần. Theo đó, chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, DN này đã thay thế khoảng 280 tấn túi nhựa dùng một lần bằng túi phân hủy sinh học. Song song đó, hệ thống bao bì thân thiện môi trường cũng được triển khai đồng bộ: khay xốp được thay bằng khay bã mía, khay sinh học; hộp trái cây chuyển sang nhựa tái chế; các quầy bánh và thực phẩm chế biến sử dụng túi giấy, ly giấy kraft.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân - Giám đốc Truyền thông Central Retail Việt Nam cho hay, việc chuyển đổi không chỉ nhằm giảm nhựa mà còn hướng tới 3 mục tiêu, đồng hành cùng Chính phủ; thực thi cam kết phát triển bền vững và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Không dừng ở bao bì, Central Retail còn triển khai các sáng kiến môi trường khác như “Ngày không túi nilon”, “Mang theo túi riêng”, lắp đặt máy thu hồi lon, chai nhựa (RVM) tại trung tâm thương mại, cũng như phát triển điện mặt trời áp mái tại 32 siêu thị, giúp giảm khoảng 14% điện năng tiêu thụ. Năm 2025, DN đã cắt giảm hơn 36.000 tCO₂e thông qua các giải pháp năng lượng.

Ông Nguyễn Ngọc Thắng - Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op chia sẻ, nhiều năm qua, nhà bán lẻ này đã ngừng kinh doanh túi nilon khó phân hủy, chuyển sang 100% túi tự hủy sinh học và túi tái sử dụng nhiều lần; thay thế ống hút/dao, muỗng nhựa bằng vật liệu bã mía, giấy, gạo và nguyên liệu thân thiện môi trường. Bên cạnh đó, đơn vị này còn tổ chức các chương trình kích cầu tiêu dùng xanh như “Gia đình Việt - Đại sứ xanh” định kỳ hàng năm, với hàng loạt mặt hàng xanh khuyến mãi, hoạt động hoạt náo tại điểm bán… Vận động nhà cung cấp, đối tác chuyển đổi xanh, thể hiện bằng chính sách ưu tiên trưng bày, truyền thông cho sản phẩm đạt chuẩn; kết hợp khuyến mãi theo chủ đề xanh để chuẩn xanh trở thành giá trị cụ thể cho người dùng (tiết kiệm, bền, an toàn).