Nghệ An: Những công trình 'đòn bẩy' của Chương trình mục tiêu quốc gia
Là tỉnh có diện tích lớn, địa bàn miền núi rộng, dân cư phân tán và đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Nghệ An xác định việc triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình 1719) không chỉ mang ý nghĩa an sinh mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững. Trên khắp các vùng cao, vùng biên, nhiều công trình hạ tầng, văn hóa, giáo dục đã và đang phát huy vai trò “đòn bẩy”, làm thay đổi diện mạo nông thôn miền núi, nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Một trong những điểm nhấn của Chương trình 1719 tại Nghệ An là Dự án 6 - Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch. Dự án được triển khai bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, hướng tới mục tiêu vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Theo kế hoạch, tại Nghệ An dự án 6 (Chương trình 1719) đầu tư xây dựng 56 công trình văn hóa; đến nay đã hoàn thành 45 công trình, đạt 75% kế hoạch, trong đó có 3 công trình được lựa chọn làm điểm đến du lịch tiêu biểu và 24 công trình văn hóa phục vụ sinh hoạt cộng đồng tại các bản, làng vùng cao.
Không dừng lại ở đầu tư hạ tầng, Dự án 6 còn chú trọng “phần hồn” của văn hóa. Hàng trăm thiết chế văn hóa cơ sở được bổ sung trang thiết bị, tạo điều kiện để các hoạt động cộng đồng được duy trì thường xuyên.
Cùng với đó, 20 nghệ nhân là người dân tộc thiểu số được hỗ trợ nhằm bảo tồn, truyền dạy các làn điệu dân ca, nghề thủ công truyền thống, nghi lễ dân gian, những giá trị đang đứng trước nguy cơ mai một. Ba mô hình văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số cũng được xây dựng, từng bước gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, mở ra hướng đi mới cho vùng miền núi.
Song hành với đó, nhiều đội văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ văn hóa dân gian được hỗ trợ duy trì hoạt động; năm di tích văn hóa được tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp theo đúng quy chuẩn chuyên ngành. Những công trình này không chỉ góp phần gìn giữ di sản mà còn khơi dậy niềm tự hào, ý thức bảo tồn văn hóa trong chính cộng đồng cư dân bản địa.
Tại bản Kẻ Tằm, xã Châu Bình, hiệu quả của Chương trình 1719 thể hiện rõ qua những công trình hạ tầng dân sinh được đầu tư đồng bộ. Đường giao thông nội bản, cầu dân sinh, công trình thủy lợi, trường học, trạm y tế… lần lượt được xây dựng, sửa chữa, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân. Từ chỗ đi lại khó khăn, sản xuất manh mún, nay việc kết nối khu dân cư với vùng sản xuất đã thuận lợi hơn, tạo điều kiện để người dân phát triển kinh tế.
Theo ông Phan Bá Chiến, Người có uy tín ở bản Kẻ Tằm, các dự án thuộc Chương trình 1719 đã thực sự “chạm” đến nhu cầu của người dân. Đặc biệt, tuyến đường giao thông đi qua khu dân cư, nối ra khu sản xuất được đầu tư xây dựng đã giúp bà con giảm chi phí vận chuyển, thuận lợi trong canh tác, từng bước nâng cao thu nhập. Đáng chú ý, ngay từ khi triển khai thi công, Ban Quản lý bản và người có uy tín trong cộng đồng đã trực tiếp tham gia giám sát, bảo đảm công trình đúng thiết kế, đúng mục đích sử dụng.
Tại xã Môn Sơn, nơi sinh sống tập trung của đồng bào Đan Lai, Chương trình 1719 tiếp tục phát huy vai trò “đòn bẩy” thông qua hàng loạt dự án thiết yếu. Nhiều công trình như kè chống sạt lở, bến đò phục vụ khu dân cư, công trình nước sinh hoạt tập trung, hệ thống điện sinh hoạt cho các cụm dân cư khe Lẻ, Co Kè (bản Cò Phạt), cùng các tuyến đường giao thông nội bản đã được đầu tư. Những công trình này không chỉ giúp ổn định đời sống, đảm bảo an toàn cho người dân mà còn tạo nền tảng để địa phương phát triển lâu dài.
Ông La Văn Tám, người dân bản Cò Phạt, chia sẻ rằng, nhờ các dự án của Nhà nước, cuộc sống của bà con đã có nhiều đổi thay rõ rệt. Nước sạch, điện sáng, đường thông suốt đã giúp người dân yên tâm sinh sống, sản xuất, con em đến trường thuận lợi hơn trước.
Ở lĩnh vực giáo dục, Trường PTDTBT THCS Quỳ Hợp là một minh chứng sinh động cho hiệu quả của Chương trình 1719. Được đầu tư xây dựng khang trang từ nguồn vốn chương trình, cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu dạy và học. Quy mô trường lớp được mở rộng, chất lượng giáo dục từng bước nâng lên; đội ngũ giáo viên cơ bản đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu bộ môn, trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ những công trình cụ thể, thiết thực, Chương trình MTQG 1719 đang từng bước khẳng định vai trò là “đòn bẩy” phát triển ở vùng cao Nghệ An. Không chỉ tạo diện mạo mới cho hạ tầng miền núi, chương trình còn góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, khơi dậy nội lực cộng đồng, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bao trùm và lâu dài.
