Báo Đại Đoàn Kết Văn hóa

Nghi thức rước nước độc đáo ở Lễ hội đình Chèm

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Nghi thức rước nước độc đáo ở Lễ hội đình Chèm

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Hàng năm, từ ngày 14 - 16/5 âm lịch, Lễ hội đình Chèm (phường Đông Ngạc, Hà Nội) lại trở nên sôi động với nghi thức rước nước từ sông Hồng về đình. Một nét văn hóa đặc sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Hình ảnh những người đàn ông đội phù giá trong trang phục "váy cuốn" trang nghiêm thực hiện nghi lễ đã tạo nên dấu ấn riêng của lễ hội.

Lễ hội truyền thống Đình Chèm là một trong những lễ hội tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội, phản ánh đậm nét đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng cư dân vùng ven sông Hồng và được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Lễ hội năm nay càng thêm ý nghĩa khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 110 năm sự kiện rước kiệu Đình Chèm (1916 - 2026) và 10 năm Lễ hội truyền thống Đình Chèm được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2016 - 2026).

Lễ hội đình Chèm được tổ chức năm nay diễn ra từ 28 – 30/6, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.
Lễ hội đình Chèm được tổ chức năm nay diễn ra từ 28 – 30/6, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.
Trong đó, nghi thức rước nước từ sông Hồng về đình là điểm nhấn đặc sắc, được duy trì liên tục trong cả ba ngày diễn ra lễ hội.
Trong đó, nghi thức rước nước từ sông Hồng về đình là điểm nhấn đặc sắc, được duy trì liên tục trong cả ba ngày diễn ra lễ hội.
Đoàn rước kiệu làm lễ tại đình Chèm.
Đoàn rước kiệu làm lễ tại đình Chèm.
Sau đó xuất phát từ đình rồi xuống thuyền ra giữa sông lấy nước.
Sau đó xuất phát từ đình rồi xuống thuyền ra giữa sông lấy nước.
Đội phù giá với trang phục "váy cuốn". Một nét văn hóa độc đáo chỉ còn lưu giữ tại Lễ hội đình Chèm, lên đường rước nước.
Đội phù giá với trang phục "váy cuốn". Một nét văn hóa độc đáo chỉ còn lưu giữ tại Lễ hội đình Chèm, lên đường rước nước.
Đoàn thuyền rước đi một vòng hết địa phận của ba làng Chèm, Hoàng Xá và Liên Mạc thì quay 3 vòng, đi chậm rồi dừng lại, thả vòng càn khôn bằng cây song để lấy nước.
Đoàn thuyền rước đi một vòng hết địa phận của ba làng Chèm, Hoàng Xá và Liên Mạc thì quay 3 vòng, đi chậm rồi dừng lại, thả vòng càn khôn bằng cây song để lấy nước.
Chủ tế dùng gáo múc nước dưới sông Hồng vào chóe.
Chủ tế dùng gáo múc nước dưới sông Hồng vào chóe.
Đội phù giá mặc “váy cuốn” cùng đoàn rước chóe nước về đình.
Đội phù giá mặc “váy cuốn” cùng đoàn rước chóe nước về đình.
Đoàn rước kéo dài trên bờ đê với sự tham gia của đông đảo cộng đồng dân cư, tạo nên không khí của lễ hội đặc sắc và độc đáo lâu đời.
Đoàn rước kéo dài trên bờ đê với sự tham gia của đông đảo cộng đồng dân cư, tạo nên không khí của lễ hội đặc sắc và độc đáo lâu đời.
Những người đội phù giá nâng chóe nước thiêng trên vai, cẩn trọng đưa về đình để phục vụ các nghi lễ tế.
Những người đội phù giá nâng chóe nước thiêng trên vai, cẩn trọng đưa về đình để phục vụ các nghi lễ tế.
Hai phù giá nữ (đội nón quai thao) phải là người làng Chèm, lấy chồng ở làng, nhưng phải góa chồng, từ 60 tuổi trở lên, có phẩm chất đạo đức tốt, ngoại hình ưa nhìn. Hai phù giá nữ sẽ theo hầu kiệu của Đức Bà, làm lễ mộc dục cho Đức Bà, được ví như con gái của Đức Bà.
Hai phù giá nữ (đội nón quai thao) phải là người làng Chèm, lấy chồng ở làng, nhưng phải góa chồng, từ 60 tuổi trở lên, có phẩm chất đạo đức tốt, ngoại hình ưa nhìn. Hai phù giá nữ sẽ theo hầu kiệu của Đức Bà, làm lễ mộc dục cho Đức Bà, được ví như con gái của Đức Bà.
Hai phù giá nữ cho kiệu Đức Bà trong lễ hội đình Chèm năm 2026.
Hai phù giá nữ cho kiệu Đức Bà trong lễ hội đình Chèm năm 2026.
Hình ảnh đội phù giá mặc "váy cuốn" rước nước trở thành dấu ấn riêng, góp phần tạo nên bản sắc của Lễ hội đình Chèm.
Hình ảnh đội phù giá mặc "váy cuốn" rước nước trở thành dấu ấn riêng, góp phần tạo nên bản sắc của Lễ hội đình Chèm.
Các chóe được cung nghinh vào đình trong tiếng trống, tiếng chiêng và các nghi lễ tế truyền thống.
Các chóe được cung nghinh vào đình trong tiếng trống, tiếng chiêng và các nghi lễ tế truyền thống.
Đội tế thực hiện nghi thức tế lễ trong đình.
Đội tế thực hiện nghi thức tế lễ trong đình.
Nghi thức dâng tửu.
Nghi thức dâng tửu.
Khai trúc
Khai trúc
Nghi thức đọc trúc.
Nghi thức đọc trúc.
Nghi thức rước nước phản ánh tín ngưỡng tôn thờ Đức Thánh Chèm, đồng thời thể hiện sự gắn bó của cư dân với dòng sông Hồng.
Nghi thức rước nước phản ánh tín ngưỡng tôn thờ Đức Thánh Chèm, đồng thời thể hiện sự gắn bó của cư dân với dòng sông Hồng.
Cùng ngày (chiều ngày 15/5 âm lịch), diễn ra lễ mộc dục (tắm tượng thánh).
Cùng ngày (chiều ngày 15/5 âm lịch), diễn ra lễ mộc dục (tắm tượng thánh).
Tượng thánh được đưa ra khu vực sân đình một cách cẩn thận để bắt đầu nghi lễ mộc dục với đội phù giá hùng hậu.
Tượng thánh được đưa ra khu vực sân đình một cách cẩn thận để bắt đầu nghi lễ mộc dục với đội phù giá hùng hậu.
Khu vực tắm tượng thánh được quây kín bằng vải đỏ. Chỉ những người được Ban tổ chức lễ hội chỉ định trước mới được phép vào bên trong.
Khu vực tắm tượng thánh được quây kín bằng vải đỏ. Chỉ những người được Ban tổ chức lễ hội chỉ định trước mới được phép vào bên trong.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, Lễ hội đình Chèm được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, Lễ hội đình Chèm được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016.
Năm nay, lễ hội thêm sôi nổi với các hội thi nấu chè kho, bơi… trong đó, hội thi bắt vịt dã diễn ra hết sức sôi động, kịch tính, thu hút nhiều người dân đến xem và cổ vũ.
Năm nay, lễ hội thêm sôi nổi với các hội thi nấu chè kho, bơi… trong đó, hội thi bắt vịt dã diễn ra hết sức sôi động, kịch tính, thu hút nhiều người dân đến xem và cổ vũ.
Những màn vây bắt kịch tính.
Những màn vây bắt kịch tính.
Niềm vui của đội dành chiến thắng trong hội thi bắt vị kịch tính.
Niềm vui của đội dành chiến thắng trong hội thi bắt vị kịch tính.
Trải qua nhiều thế kỷ, nghi thức rước nước vẫn được cộng đồng gìn giữ nguyên vẹn, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của Thăng Long - Hà Nội.
Trải qua nhiều thế kỷ, nghi thức rước nước vẫn được cộng đồng gìn giữ nguyên vẹn, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của Thăng Long - Hà Nội.

Phạm Sỹ