Nghiên cứu mở rộng phạm vi thí điểm thả muỗi phòng bệnh
Ngày 5/1 vừa qua, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế) đã làm việc với tỉnh Khánh Hòa phát triển dự án “Hướng tới loại trừ sốt xuất huyết Việt Nam” bằng cách thả muỗi thí nghiệm chống sốt xuất huyết ở 4 phường tại TP Nha Trang.
Cộng tác viên của dự án thả muỗi mang Wolbachia tại gia đình.
Dự án do Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Viện Pasteur Nha Trang cùng Sở Y tế Khánh Hòa phối hợp. Các đơn vị thí điểm thả muỗi vằn mang tác nhân sinh học Wolbachia trên đảo Trí Nguyên, mục đích giảm khả năng lây truyền virus sốt xuất huyết và virus Zika.
Qua các đợt nghiên cứu, dự án được đánh giá thành công. Trong hai năm 2014-2015, tỉnh Khánh Hòa bùng phát dịch sốt xuất huyết song trên đảo Trí Nguyên không ghi nhận ca bệnh nào.
Giáo sư Đặng Đức Anh, Viện trưởng Vệ sinh dịch tễ Trung ương, giám đốc dự án cho hay, đơn vị đang phối hợp với tỉnh lấy phiếu ý kiến người dân trước khi thả muỗi phòng bệnh vào khu dân cư.
“Phiếu ý kiến 80% gia đình trong các khu dân cư đồng thuận mới triển khai thả muỗi”, ông Anh nói. Theo Giáo sư Anh, trường hợp dự án thành công ở 4 phường, dự kiến năm 2018 sẽ tiến hành đồng bộ thả muỗi vằn phòng bệnh sốt xuất huyết và Zika trên toàn thành phố Nha Trang.
Theo đại diện dự án, các nghiên cứu thử nghiệm tại các thực địa ở Úc, Indonesia, Brazil, Colombia… đã chứng minh phương pháp này là an toàn, đến nay chưa có bất cứ vấn đề gì bất thường về sức khỏe và môi trường.
Ông Nguyễn Đắc Tài, Phó Chủ tịch tỉnh Khánh Hòa cho hay, 4 phường dự tính thả muỗi vằn được nghiên cứu tại đảo Trí Nguyên có khoảng 17.000 hộ dân, song mới chỉ khảo sát 573 hộ là còn quá ít.
“Dự án cần phải có sự đồng lòng toàn dân, cán bộ chuyên môn tư vấn, giải thích cho họ hiểu về mục đích của dự án”, ông Tài nhìn nhận. Ông Tài đề nghị phía dự án phối hợp với UBND TP Nha Trang tổ chức họp dân, thông tin đầy đủ cho người dân 4 phường cũng như khu vực lân cận để đạt sự đồng thuận cao, sau đó mới triển khai thả muỗi.
Dự kiến, việc thả muỗi mang vi khuẩn Wolbachia ở 4 phường trên địa bàn TP.Nha Trang sẽ được triển khai vào giữa tháng 3-2017. Muỗi mang vi khuẩn Wolbachia có khả năng ức chế sự phát triển của virus gây bệnh sốt xuất huyết cũng như virus Zika.
Thống kê của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Khánh Hòa, năm 2016 toàn tỉnh có hơn 4.600 ca sốt xuất huyết, 3 người tử vong. Riêng TP Nha Trang có gần 2.000 người bị sốt xuất huyết.
Các nghiên cứu, đánh giá trên thế giới và Việt Nam cho thấy muỗi vằn mang vi khuẩn Wolbachia an toàn đối với con người, động vật và môi trường.
Vào tháng 3/2016, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra khuyến nghị rằng phương pháp Wolbachia là một trong các phương pháp có tiềm năng để đáp ứng khẩn cấp với các bệnh do muỗi truyền, đặc biệt là Zika.
Từ năm 2013 - 2015, việc thả muỗi mang vi khuẩn Wolbachia đã được thí điểm ở đảo Trí Nguyên (TP.Nha Trang). Kết quả, muỗi mang vi khuẩn Wolbachia đã thay thế thành công quần thể muỗi tự nhiên. Từ khi thả muỗi đến nay, trên đảo Trí Nguyên không còn dịch sốt xuất huyết.
