Ngoại trưởng ASEAN bàn về Biển Đông
Về vấn đề Biển Đông, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC, thúc đẩy các nỗ lực của ASEAN và Trung Quốc đạt khung COC trong năm 2017 nhằm tạo thuận lợi sớm hoàn tất COC.
Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay. Ảnh: Reuters.
Từ ngày 20-21/2/2017, Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã được tổ chức tại Boracay, Philippines.
Đây là hội nghị cấp Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của ASEAN trong năm 2017 do Philippines chủ trì, năm thứ hai của Cộng đồng ASEAN và cũng là năm đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ hình thành và phát triển của ASEAN (1967-2017).
Hội nghị đã thông qua chủ đề của năm ASEAN 2017 là "Chung tay tạo đổi thay, kết nối với toàn cầu"; nhất trí cao với sáu định hướng ưu tiên mà Chủ tịch Philippines đề xuất. Đó là xây dựng Cộng đồng ASEAN hướng tới người dân; thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực; tăng cường an ninh và hợp tác hàng hải; thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và dựa trên sáng tạo; nâng cao năng lực tự cường của ASEAN và đưa ASEAN trở thành hình mẫu của hợp tác khu vực.
Trước những diễn biến tình hình phức tạp, khó đoán định, các Bộ trưởng đề cao ý nghĩa, tầm quan trọng của đoàn kết, thống nhất, vai trò trung tâm, những giá trị nền tảng đã, đang và sẽ tiếp tục bảo đảm thành công của ASEAN.
Theo đó, nhiều ý kiến, đề xuất hợp tác cụ thể được đưa ra như thúc đẩy và bảo vệ quyền của các nhóm yếu thế; phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ; y tế công cộng; ứng phó với các thách thức đang nổi lên như thiên tai, biến đổi khí hậu, ma túy, buôn bán người, cướp biển.
Các Bộ trưởng dành nhiều thời gian trao đổi các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm. Về Biển Đông, nhiều Bộ trưởng bày tỏ quan ngại về những diễn biến gần đây và các hoạt động leo thang ở khu vực có thể làm gia tăng căng thẳng và xói mòn lòng tin.
Các Bộ trưởng ghi nhận sự cần thiết duy trì động lực tiến hành đối thoại để làm dịu căng thẳng trong khu vực. Hội nghị khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy lòng tin, kiềm chế, không có các hành động làm phức tạp thêm tình hình, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở tôn trọng tiến trình ngoại giao và pháp lý, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, phù hợp với luật pháp quốc tế, kể cả Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982.
Các Bộ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC, thúc đẩy các nỗ lực của ASEAN và Trung Quốc đạt khung COC trong năm 2017 nhằm tạo thuận lợi sớm hoàn tất COC.
Kết thúc Hội nghị, Chủ tịch Philippines ra Tuyên bố Báo chí phản ánh những nội dung và kết quả chính của Hội nghị.
Đoàn Việt Nam do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh dẫn đầu đã tham dự Hội nghị. Với phương châm "chủ động, tích cực và có trách nhiệm", Việt Nam đã tham gia và có nhiều đóng góp thực chất và cụ thể vào các nội dung thảo luận.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng nhấn mạnh xây dựng Cộng đồng hướng tới người dân cần luôn là ưu tiên hàng đầu, theo đó, ASEAN cần chú trọng hơn nữa tới việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, bảo đảm người dân hưởng lợi bình đẳng từ tiến trình xây dựng Cộng đồng.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh cần đẩy mạnh hơn nữa liên kết và hợp tác kinh tế nội khối, tăng cường sức hấp dẫn của ASEAN với tư cách nền kinh tế khu vực gắn kết cao, tiếp tục các nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển, kết nối hạ tầng, chú trọng phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp vào tiến trình liên kết khu vực.
Bàn về quan hệ đối ngoại, Phó Thủ tướng đề nghị ASEAN cần chủ động hơn, khẳng định vai trò dẫn dắt tại các cơ chế do ASEAN khởi xướng như ASEAN+1, ASEAN+3, ARF...
Trong thảo luận về tình hình khu vực và quốc tế, Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh vai trò thiết yếu của hòa bình, ổn định và an ninh đối với thịnh vượng và phát triển ở khu vực.
Đề cập vấn đề Biển Đông, Phó Thủ tướng bày tỏ quan ngại về những diễn biến phức tạp trên thực địa, nhấn mạnh ASEAN cần củng cố đoàn kết, thống nhất, kiên trì và phát huy các lập trường chung đã có.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển 1982, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, tăng cường tham vấn đối thoại về vấn đề Biển Đông, xây dựng lòng tin, thực hiện đầy đủ DOC, phấn đấu đạt khung COC vào giữa năm 2017, hướng tới sớm hoàn tất COC.
