Nhân tài phải được nhận diện bằng phẩm chất, năng lực và kết quả
TS. Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học hành chính Việt Nam cho rằng nhận diện nhân tài và xây dựng chính sách nhân tài phải chuyển từ tiêu chí bằng cấp, chứng chỉ, hồ sơ, học hàm, học vị sang phẩm chất, năng lực và kết quả mang lại sự phát triển
Ngày 22/9 tại Hà Nội, Hiệp hội Khoa học hành chính Việt Nam tổ chức hội thảo thu hút, trọng dụng nhân tài trong kỷ nguyên mới.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học hành chính Việt Nam cho biết Đảng đã có nhiều chủ trương về chính sách nhân tài; Nhà nước cũng đã ban hành các cơ chế, chính sách về phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, thu hút, tuyển chọn, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh nhân tài.
Tuy nhiên, theo ông Tuấn, chính sách nhân tài được ban hành và thực hiện còn mờ nhạt, chưa khả thi, chậm đột phá, vẫn đậm nét hành chính truyền thống, dẫn tới việc thực hiện còn nhiều hạn chế, chưa hiệu quả.
Theo TS. Trần Anh Tuấn, Trung ương sắp xem xét Đề án Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững. Điều quan trọng nhất là cần phải thay đổi tư duy, nhận thức về nhân tài và chính sách nhân tài trong bối cảnh và yêu cầu hiện nay. Bởi vậy, chính sách nhân tài phải coi là Quốc sách, được tư duy và hoạch định phù hợp với kinh tế thị trường, nhà nước pháp quyền, chế độ công vụ, hội nhập quốc tế, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo dưới sự lãnh đạo của Đảng.
TS. Trần Anh Tuấn nhấn mạnh, ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra tư duy mới, nhận thức mới, mang tính thực tiễn rất cao: “Nhân tài phải được nhận diện bằng phẩm chất, năng lực thực tế và sản phẩm cụ thể; không đồng nhất nhân tài với người có bằng cấp cao, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hoặc thâm niên công tác”.
Vì vậy, tiêu chí xác định nhân tài quan trọng nhất là đức và tài. Đó là phải có phẩm chất và năng lực. Tiếp theo là có công trạng, sản phẩm mang lại giá trị cao, giải quyết được các vấn đề đang đặt ra, các bài toán khó, thúc đẩy sự tiến bộ, phát triển. Đây mới là chân giá trị của nhân tài.
“Nhận diện nhân tài và xây dựng chính sách nhân tài phải chuyển từ tiêu chí bằng cấp, chứng chỉ, hồ sơ, học hàm, học vị sang phẩm chất, năng lực và kết quả mang lại sự phát triển” ông Tuấn nói và cho rằng phạm vi, vai trò của chính sách nhân tài phải được tư duy theo hướng mở, không chỉ bó hẹp trong hoạt động công vụ, không chỉ coi là đối tượng hưởng chính sách. Đây phải là nguồn lực chiến lược đặc biệt để nâng cao năng lực quốc gia, và phải được mở rộng ở tất cả các lĩnh vực còn lại như lĩnh vực sự nghiệp công và tư.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Khoa học hành chính Việt Nam, tư duy xây dựng chính sách nhân tài phải thay đổi từ chỗ coi nhân tài là đối tượng hưởng chính sách ưu tiên, ưu đãi sang coi nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt để nâng cao năng lực của quốc gia. Đặc biệt, cần chuyển từ quản lý nhân tài theo hành chính truyền thống sang quản trị nhân tài theo nhiệm vụ và kết quả thực hiện. Quản trị nhân tài cần xây dựng hệ sinh thái trọng dụng và phát huy nhân tài với không gian đa chiều. Như thế sẽ bảo đảm tính tiếp nối, phát triển.
“Để chính sách nhân tài thực hiện có hiệu quả, nhân tố quyết định chính là người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị từ Trung ương đến địa phương. Do đó, cần giao thẩm quyền đầy đủ gắn với trách nhiệm cho người đứng đầu”, ông Tuấn nói.
phát biểu
GS.TS Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cũng cho rằng phải nhận diện rõ thế nào là nhân tài; có chủ trương rõ ràng về nhân tài. Quan trọng là chế độ, chính sách đãi ngộ phải tạo điều kiện để họ sống, làm việc và cống hiến và thiện chí đối với sản phẩm đầu ra của họ.
“Cần phải có một hệ sinh thái để trọng dụng, thu hút và phát triển nhân tài”, ông Lý nhấn mạnh và đề xuất sắp tới cần phải có một luật về thu hút và trọng dụng nhân tài.
Theo PGS.TS. Lê Minh Thông, nguyên trợ lý Chủ tịch Quốc hội cần có những chuyển đổi cơ bản trong cách tiếp cận mới về nhân tài. Cụ thể, cần chuyển từ quan niệm coi nhân tài là “đối tượng chính sách đặc biệt” sang coi nhân tài là nguồn lực chiến lược của quốc gia.
Cùng với đó, cần chuyển từ nhận diện chủ yếu dựa trên “đầu vào” sang nhận diện dựa trên năng lực, sản phẩm và giá trị tạo ra. Bằng cấp, học vị, chức danh, giải thưởng vẫn có giá trị tham khảo, nhưng không thể trở thành tiêu chí thay thế cho năng lực thực chất.
Đặc biệt, ông Lê Minh Thông lưu ý cần chuyển từ “thu hút nhân tài” sang kiến tạo hệ sinh thái sản sinh và phát triển nhân tài. Tiêu chí thành công của chính sách không phải là mỗi năm “thu hút được bao nhiêu nhân tài”, mà phải là hệ sinh thái quốc gia có khả năng liên tục tạo ra bao nhiêu người đạt trình độ xuất sắc và bao nhiêu người trong số đó tạo được giá trị lớn.