Nhiều quy định mới tháo gỡ 'rào cản' để thu hút kiều bào đầu tư về nước

Sự kiện nhằm tăng cường kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với môi trường đầu tư trong nước, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi giữa chuyên gia pháp lý, nhà quản lý, doanh nghiệp và kiều bào về những vướng mắc trong cơ chế, chính sách.

Theo thống kê, hiện có hơn 6 triệu người Việt Nam sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Lượng kiều hối chuyển về nước những năm gần đây duy trì mức cao, khoảng 16 tỷ USD mỗi năm. Trong khoảng 10 năm qua, tổng lượng kiều hối đạt trên 190 tỷ USD, đưa Việt Nam liên tục nằm trong nhóm 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới.

Tại buổi tọa đàm, Thạc sĩ Luật Võ Hồng Tú, Tổng Giám đốc Công ty Luật TNHH Minh Tú chia sẻ, hiện nay cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của dân tộc và là nguồn lực quan trọng trong tiến trình hội nhập, phát triển.

Theo ông Tú, kiều bào không chỉ mang về nguồn vốn mà còn mang theo tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới kết nối quốc tế. Do đó, để phát huy hiệu quả nguồn lực này, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý minh bạch, cải cách thủ tục hành chính và tạo môi trường đầu tư ổn định, an toàn.

Hiện nay, nhiều quy định mới thông thoáng hơn liên quan đến thủ tục cư trú, xác nhận nguồn gốc Việt Nam, đầu tư kinh doanh, sở hữu nhà ở - bất động sản và chính sách trong quá trình triển khai dự án tại Việt Nam. Do đó, ông Tú đánh giá, các nỗ lực của TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương đang giúp minh bạch hoá thông tin, góp phần tháo gỡ rào cản và khơi thông dòng vốn, tri thức từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Tại tọa đàm, Ban tổ chức đã chia thành hai phiên thảo luận chuyên sâu với sự tham gia của đại diện giới luật gia, chuyên gia và tổ chức hội đoàn, tập trung làm rõ cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp nhằm minh bạch hóa thông tin, tháo gỡ rào cản, qua đó khơi thông dòng vốn và tri thức từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài về quê hương.

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Vũ Minh Hoàng - Tổng Thư ký Hội liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài TP Hồ Chí Minh cho biết, hiện nay có nhiều chuyên gia, doanh nhân, trí thức kiều bào quyết định đầu tư về Việt Nam, trong đó có TP Hồ Chí Minh. Có những kiều bào như ông Phạm Nhật Vượng, ông Jonathan Hạnh Nguyễn đã đầu tư tài chính rất lớn về nước và đã có nhiều đóng góp tiêu biểu cho đất nước.

Cũng theo lãnh đạo Hội Liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài TP Hồ Chí Minh, thành phố hiện nay là địa phương thu hút lượng kiều hối lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 60% tổng lượng kiều hối, tương đương 9-10 tỷ USD mỗi năm.

Nguồn vốn này góp phần quan trọng bổ sung cho đầu tư sản xuất - kinh doanh, tiêu dùng và phát triển đô thị. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hiện chỉ khoảng 8,4% kiều hối được đưa vào sản xuất, kinh doanh, cho thấy dư địa lớn để chuyển hóa thành các dự án đầu tư dài hạn.

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Triều Lưu, Phó Ban chuyên môn nghiệp vụ, đào tạo - Hội luật gia TP Hồ Chí Minh đã thông tin đến đại biểu kiều bào các nội dung mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam. Trong đó, kiều bào trở lại quốc tịch dễ dàng hơn. Đặc biệt, mọi trường hợp người đã mất quốc tịch Việt Nam xin trở lại đều được xem xét, không còn bó hẹp trong các điều kiện khắt khe như trước (hồi hương, công lao...).

Ngoài ra, ông Nguyễn Triều Lưu cho biết, các quy định mới của Luật Quốc tịch cũng tạo rất nhiều thuận lợi cho bà con kiều bào, đặc biệt là rút ngắn thời gian thủ tục về thời gian giải quyết hồ sơ nhập quốc tịch tại Sở Tư pháp và trình UBND cấp tỉnh rút ngắn từ 10 ngày xuống còn 5 ngày làm việc. Luật mới cũng nới lỏng điều kiện nhập quốc tịch: Sửa đổi, bổ sung quy định nhập quốc tịch phù hợp với thực tế hơn,...

Tại tọa đàm, nhiều ý kiến nhìn nhận, dù tiềm năng lớn, không ít kiều bào vẫn gặp khó khi trở về sinh sống hoặc tìm hiểu cơ hội đầu tư. Các thủ tục liên quan đến cư trú, xác nhận nguồn gốc Việt Nam, quốc tịch hay đăng ký đầu tư còn nhiều bước, thiếu tính liên thông. Hệ thống thông tin pháp lý chưa đồng bộ, đặc biệt với các quy định mới, khiến nhà đầu tư lúng túng. Sự khác biệt giữa môi trường pháp lý trong nước và quốc tế cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển vốn, thành lập doanh nghiệp hoặc sở hữu tài sản.

Bên cạnh đó, cơ chế hỗ trợ chuyên biệt theo mô hình “một cửa” dành riêng cho nhà đầu tư kiều bào hiện chưa rõ nét, làm giảm tính thuận lợi khi triển khai dự án.

Theo các diễn giả, Việt Nam thời gian qua đã từng bước hoàn thiện khung pháp lý về quốc tịch, cư trú; tạo điều kiện để người Việt Nam ở nước ngoài giữ quốc tịch, xác nhận nguồn gốc Việt Nam và về nước sinh sống, làm việc lâu dài. Chính sách miễn thị thực dài hạn cho kiều bào và thân nhân, mở rộng quyền sở hữu nhà ở, tài sản hợp pháp tại Việt Nam được xem là những bước tiến quan trọng.

Ngoài ra, các chương trình kết nối chuyên gia, trí thức, doanh nhân toàn cầu cũng được đẩy mạnh nhằm khuyến khích kiều bào đầu tư, chuyển giao công nghệ và tham gia hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức ra mắt “Cẩm nang pháp lý dành cho kiều bào đầu tư tại Việt Nam” do Thạc sĩ Luật Võ Hồng Tú biên soạn. Ấn phẩm hệ thống hóa các quy định liên quan đến cư trú, xác nhận nguồn gốc Việt Nam, đầu tư kinh doanh, sở hữu nhà ở - bất động sản và những lưu ý pháp lý nhằm hạn chế rủi ro khi triển khai dự án.