Nhìn rõ nguyên nhân tồn tại để tìm hướng khắc phục

ĐBQH Tôn Nữ Ngọc Hạnh (Bình Phước) phát biểu tại hội trường (Ảnh: Quang Vinh).

Buôn lậu do lực lượng chuyên ngành yếu

Giải trình về công tác chống hàng gian, hàng giả, buôn lậu, gian lận thương mại mà các ĐB đặt ra, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết tình trạng buôn lậu hiện đang diễn biến tinh vi, phức tạp, trong khi đó lực lượng quản lý thị trường đang còn những yếu kém.

Bộ trưởng nói: “Không chỉ thuốc lá mà còn có hàng “nóng”, hàng loạt các mặt hàng có lợi nhuận cao đều có dấu hiệu gian lận thương mại. Thuốc lá lậu không chỉ có ở An Giang, Long An mà còn có tại các địa phương khác. Các mặt hàng đường, phân bón cũng có buôn lậu và gian lận thương mại”.

Nguyên nhân theo Bộ trưởng Công thương là do cơ chế chính sách chưa đủ mạnh, đặc biệt trong luật hay các văn bản hướng dẫn chế tài đối với các hoạt động buôn lậu gian lận thương mại chưa nghiêm nên có hiện tượng nhờn luật.

“Do buôn lậu có lợi nhuận cao nên có sự liên kết tổ chức buôn lậu tinh vi và có hệ thống móc ngoặc trong giới hạn địa phương thậm chí trong toàn quốc. Thứ hai là sự phối hợp chống buôn lậu từ công an cho đến biên phòng, hải quan, quản lý thị trường trong nhiều trường hợp, nhất là các địa phương có điểm nóng còn chưa chặt chẽ và thường xuyên. Cho nên đấu tranh liên ngành còn yếu, có thời gian không thấy bóng dáng của lực lượng chuyên ngành đấu tranh chống buôn lậu”- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói.

Đưa ra giải pháp trong thời gian tới, Bộ trưởng Công thương cho rằng, cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa các lực lượng liên ngành đấu tranh chống buôn lậu trong đó phát huy trách nhiệm liên ngành, từng lực lượng, xem xét điều chỉnh các khuôn khổ pháp lý để đảm bảo hiệu lực điều chỉnh chế tài buôn lậu thuốc lá.

“Một nguyên nhân khiến công tác phòng chống buôn lậu còn hạn chế do lực lượng quản lý thị trường còn yếu kém. Cho nên mới đây Chính phủ đã thông qua thành lập Tổng cục Quản lý thị trường quản lý theo ngành dọc là cơ sở quan trọng giúp cho tăng cường chất lượng nâng cao phẩm chất năng lực của cán bộ quản lý thị trường trong chỉ đạo thực hiện chống buôn lậu trên toàn quốc trong thời gian tới”- Bộ trưởng cho hay.

Năm 2020 xử lý xong 12 dự án tồn đọng

Đó là khẳng định của Bộ trưởng Trần Tuấn Anh liên quan đến 12 dự án tồn đọng đang cần xử lý của ngành công thương. Theo Bộ trưởng, 12 dự án này rất phức tạp, trải qua nhiều thời kỳ, giai đoạn khác nhau và phần lớn đều có những vấn đề mà nguyên nhân cả chủ quan và khách quan.

Để giải quyết tồn đọng của các dự án đảm bảo hiệu quả trong quản lý nhà nước và nguồn lực của nhà nước phải làm một cách đồng bộ, đánh giá lại toàn bộ một cách hệ thống những vấn đề tồn tại, vướng mắc, những nguyên nhân và hướng giải quyết.

Vì vậy trong năm 2016 và năm 2017 Chính phủ đã tập trung chỉ đạo về mặt cơ chế là thành lập những Ban chỉ đạo của Chính phủ để đánh giá tổng thể, toàn diện, kết hợp với kiểm tra cụ thể trên các dự án để tìm ra được nguyên nhân của những tồn tại, bất cập và hướng giải quyết.

Đồng thời, tiếp tục ban hành các chính sách, các quy định, hướng dẫn cụ thể để giải quyết đồng bộ cả mặt hiệu quả của dự án bao gồm cả giải quyết về mặt công nghệ, thương mại để đảm bảo hiệu quả nguồn lực của nhà nước đầu tư trong dự án cũng như giải quyết triệt để xử lý vi phạm pháp luật của các tổ chức và cá nhân ở các cấp.

Cũng theo Bộ trưởng, hiện Bộ Chính trị đã nghe và cũng đã thống nhất với kiến nghị của Chính phủ là trong năm 2017 hoàn tất tất cả những việc chuẩn bị, trong đó có giải pháp cơ chế chính sách và những bước để triển khai tiến hành. Năm 2018 sẽ tập trung giải quyết về cơ bản những dự án tồn đọng này.

“Đến năm 2020 thì sẽ giải quyết triệt để toàn bộ, đồng bộ tất cả các khía cạnh và lĩnh vực”- Bộ trưởng khẳng định,đồng thời thông tin thêm: Trong số 12 dự án có 4 dự án trong lĩnh vực phân bón đã khôi phục lại hoạt động sản xuất và đang từng bước tiếp cận thị trường và có hoạt động thương mại có hiệu quả để từ đó hướng đến giải pháp bán vốn cũng như thu hồi vốn của Nhà nước.

3 dự án khác trong lĩnh vực về xăng sinh học cũng đang có khởi động và đang tiếp tục tổ chức lại năm 2018 sẽ hoạt động thương mại tham gia thị trường và cũng là cơ sở để chúng ta giải quyết triệt để được các dự án này.

Các dự án như gang thép Thái Nguyên, thép Việt Trung cũng đang có những bước triển khai cụ thể trong việc rút vốn nhà nước cũng như tiếp tục giải pháp về mặt công nghệ cũng như giải quyết những tồn tại với các nhà thầu nước ngoài và tổng thầu của nước ngoài để chúng ta có cơ sở giải quyết về mặt khía cạnh trong thương mại về công nghệ ở trong nước của dự án.

Chọn đúng đối tượng sản xuất sẽ thắng

Giải trình về vấn đề nông nghiệp vẫn bấp bênh, “được mùa mất giá” mà các ĐB đặt ra, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho biết, hiện chúng ta đang tiến hành tái cơ cấu nông nghiệp, nhiều điều kiện bắt buộc phải tập trung để xử lý trong quá trình tái cơ cấu nông nghiệp, nhưng trong đó nổi lên 2 vấn đề là tính thích ứng biến đổi khí hậu; và tính thích ứng với thị trường.

Nền kinh tế mở về nông nghiệp thì phải chấp nhận hàng hóa bên ngoài về nông sản vào. Nếu không tính toán kỹ, xác định những sản phẩm lựa chọn mang tính thế mạnh có giá thành phù hợp, có sức cạnh tranh về chất lượng thì không thể chiến thắng được, thậm chí thua trên sân nhà.

Theo Bộ trưởng, biến đổi khí hậu cũng tạo ra dư địa mới, nếu biết cách tận dụng chúng ta có thể đưa ra những sản phẩm phù hợp mang tính chất lợi thế cạnh tranh.

Ví dụ, Đồng bằng sông Cửu Long trước đây vốn tập trung nông sản, lúa gạo, thủy sản, trái cây thì nay chuyển sang thủy sản, trái cây và lúa gạo.

Vừa qua, Thủ tướng đã trực tiếp chỉ đạo 1 hội nghị xây dựng 1 ngành hàng này thành 1 ngành hàng chủ lực. Đến năm 2025 phấn đấu trở thành 1 ngành hàng có giá trị 8-10 tỷ USD.

Chỗ này hoàn toàn có cơ sở và đây là hướng lựa chọn của 1 ví dụ với vùng biển. Các vùng khác cũng vậy. Đưa ra vấn đề Ninh Thuận khô hạn, nhưng nơi nào có táo ngon bằng Ninh Thuận? Nơi nào có nho ngon bằng Ninh Thuận?

Do vậy Bộ trưởng Cường cho rằng, từ những tác động của biến đổi khí hậu, nếu chúng ta biết cách lựa chọn đúng đối tượng sản xuất thì chắc chắn chúng ta vẫn thành công trong tái cơ cấu.