Những lá thư, kỷ vật mang thông điệp hòa bình

Bức thư đặc biệt của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh

Những ngày tháng Tư, dưới cái nắng oi ả của mùa hè, từng đoàn người từ khắp mọi miền Tổ quốc đang đến Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị - nơi đã ghi vào lịch sử dân tộc một mốc son vàng sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng bằng cuộc chiến đấu anh dũng, kiên cường bảo vệ Thành cổ và thị xã Quảng Trị trong suốt 81 ngày đêm mùa hè lịch sử năm 1972 để viếng, tri ân các Anh hùng liệt sĩ.

Bà Trần Thị Phương Lan - Phó Trưởng Ban Quản lý Di tích Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị chia sẻ: “Sự chiến đấu quả cảm, anh dũng hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ đã mang về nền hòa bình, độc lập, tự do cho đất nước. Hiện, vẫn chưa có một số liệu thống kê cụ thể về số lượng quân và dân ta đã hy sinh trong sự kiện lịch sử 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972”.

Đến nay, tại Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị vẫn đang lưu giữ hàng trăm lá thư, hình ảnh, tư liệu và kỷ vật liên quan đến sự kiện 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 của quân và dân ta. Đây là những kỷ vật thiêng liêng, vô giá và là thông điệp của khát vọng hòa bình.

“Trong quá trình đón tiếp, giới thiệu về Thành cổ cho khách tham quan, chúng tôi luôn lồng ghép hình ảnh của các di vật, trong đó có nội dung lá thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh quê ở huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình cũ. Năm 1972, theo tiếng gọi của Tổ quốc, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh khi ấy đang là sinh viên năm thứ 4, khoa Cầu đường, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã chia tay giảng đường, tạm biệt mẹ và người vợ trẻ mới cưới, rời quê hương lên đường vào Nam chiến đấu” - bà Trần Thị Lan Phương cho hay.

Bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh được viết tay, trước lúc hy sinh, dài 10 trang, trên nền giấy đã úa màu theo thời gian trước đó được trưng bày trang trọng trong lồng kính, tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Mở đầu bức thư, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh viết: “Quảng Trị, ngày 11/9/1972

Toàn gia đình kính thương!

Hôm nay con ngồi đây biên vài dòng chữ cuối cùng, phòng khi đã “đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất”, thì gia đình khỏi thấy đó là điều đột ngột.

Mẹ kính mến! Lớn lên trong tay mẹ từ khi còn trứng nước, chưa đền đáp được công ơn to lớn đó của mẹ thì đứa con út của mẹ đã phải đi thăm bố con rồi. Thư này tới mẹ chắc mẹ buồn lắm”.

Và: “Con rất hiểu đời mẹ khổ đã nhiều, nay bao hy vọng nuôi con… nhưng vì đất nước có chiến tranh thì mẹ ơi, hãy lau nước mắt cho đời trẻ lâu, sống đến ngày đón mừng chiến thắng. Con đi, mẹ ở lại trăm tuổi bạc đầu, coi như con lúc nào cũng nằm bên mẹ, mẹ đừng buồn cho linh hồn con được thoải mái bay đi… coi như con đã sống trọn đời cho Tổ quốc mai sau” - dẫn đoạn trong thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh.

Đoạn gửi cho vợ, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh viết: “Chúng ta sống với nhau chẳng được bao thì chiến tranh đã cướp đi của em biết bao tình thương yêu, trìu mến. Người ta lấy chồng thì được chiều chuộng mọi điều, song đối với em không những chẳng có được cái diễm phúc ấy mà đã sớm phải xa rồi. Thật chỉ là vừa gặp nhau đã phải mãi mãi xa nhau”.

Cùng với những lời an ủi, động viên, dặn dò, qua thư, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh cũng nhờ vợ “gửi lời chúc sức khỏe đến tất cả những người quen thuộc trên quê hương” và căn dặn: “Thôi nhé em đừng buồn, khi được sống hòa bình hãy nhớ tới công anh”. Đồng thời, chỉ đường để gia đình nếu có dịp vào thị xã Quảng Trị đưa hài cốt của liệt sĩ ở thôn Nhan Biều 1 về quê.

Trong bức thư, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh cũng dành những lời nhắn nhủ, động viên cho anh chị, cháu. Bức thư đã được một đồng đội quê ở tỉnh Thanh Hóa đưa về trao cho gia đình, sau đó, gia đình của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đã trao tặng bức thư này cho Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị.

Những kỷ vật thiêng liêng mang thông điệp hòa bình

“Mặc dù biết rằng đi vào chiến trường này là rất khốc liệt, phải hy sinh nhưng anh vẫn nhẹ nhàng đón nhận cái chết đến với mình. Điều này thể hiện sự quả cảm, tinh thần yêu nước nồng nàn của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh và của thế hệ cha ông ta” - bà Trần Thị Phương Lan nhìn nhận.

Cũng theo Phó Trưởng Ban Quản lý Di tích Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị, ngay giữa Đài tưởng niệm trong Thành cổ Quảng Trị có hành trang của người lính tham gia chiến đấu bảo vệ Thành cổ năm xưa, là: một chiếc mũ tai bèo, một đôi dép cao su, một bi đông nước, một khẩu súng AK, một chiếc xẻng, một chiếc bao tượng và một chiếc ba lô. “Chỉ ngần ấy thôi mà các anh đã làm nên lịch sử” - bà Lan bày tỏ sự cảm phục và cho biết thêm, hiện nay, Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị đang được xây dựng mới, các kỷ vật hiện được bảo quản ở kho hiện vật.

Cùng với đoàn cựu chiến binh phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa đến viếng các Anh hùng liệt sĩ tại Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị, ông Lê Minh Tuyết cho biết, các kỷ vật và phần thuyết minh, giới thiệu của hướng dẫn viên khiến ông và các đồng đội vô cùng xúc động, nhớ lại các đồng chí, đồng đội năm xưa đã chiến đấu anh dũng, hy sinh trong sự kiện 81 ngày đêm “mùa hè đỏ lửa” năm 1972.

“Chúng tôi rất may mắn sống sót, trở về đời thường, tham gia xây dựng quê hương, đất nước. Thấy đất nước phát triển như ngày nay chúng tôi rất vinh dự và đây là sự đền đáp xứng đáng với sự hy sinh anh dũng của các Anh hùng liệt sĩ” - cựu chiến binh Lê Minh Tuyết chia sẻ và cho biết, ông cùng đồng đội sẽ tiếp tục phát huy truyền thống của anh Bộ đội Cụ Hồ, tuyên truyền cho thế hệ trẻ noi gương các anh hùng liệt sĩ, ra sức học tập, rèn luyện trở thành người có ích với cộng đồng, với xã hội, chung tay xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, kiên định, vững bước tiến lên theo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn.

Cùng các bạn về thăm Thành cổ Quảng Trị trong dịp này, cháu Võ Thị Lành (14 tuổi; trú tại xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị) cho biết, cháu rất may mắn, vinh dự khi được gặp và được nghe các ông, các bà là cựu chiến binh trở về thăm chiến trường xưa kể lại quá trình đấu tranh giành độc lập cho dân tộc. Câu chuyện từ các cựu chiến binh - những người đã trải qua thời kỳ chiến tranh và những hình ảnh, di vật, dấu vết… còn lưu giữ tại Thành cổ Quảng Trị là “bức tranh” sinh động về quá trình chiến đấu anh dũng của các thế hệ cha ông đi trước để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

Còn cháu Nguyễn Phạm Ngọc Thanh (16 tuổi; học sinh trường THPT Quảng Trị) bày tỏ, các hình ảnh, di vật lưu giữ tại Thành cổ Quảng Trị giúp thế hệ trẻ hiểu, cảm nhận sâu sắc và thêm trân trọng nền hòa bình của ngày hôm nay. Các cháu Lành, Thanh cùng hứa rằng, sẽ nỗ lực học tập, rèn luyện để sau này góp một phần công sức nhỏ bé của mình trong việc xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh anh dũng của các Anh hùng liệt sĩ - những người đã đánh đổi máu xương cho nền hòa bình, độc lập, tự do của dân tộc hôm nay.