Ninh Bình: Liên kết sản xuất, gia tăng giá trị từ đồng ruộng

Khác với tình trạng manh mún trước đây, cánh đồng Tam Đoạn, xã Ninh Cường (Ninh Bình) nay được quy hoạch đồng đều, hệ thống giao thông, kênh mương nội đồng được đầu tư thuận lợi cho cơ giới hóa. Toàn bộ khoảng 40ha diện tích của cánh đồng đang dùng để canh tác lúa giống. Ông Đinh Văn Vịnh, nông dân xóm Bội Châu, xã Ninh Cường cho biết: Đây là mô hình sản xuất mà ông và nhiều hộ nông dân khác ở địa phương đang liên kết sản xuất với Công ty TNHH Cường Tân, một doanh nghiệp (DN) hoạt động trong lĩnh vực sản xuất lúa gạo lâu năm ở địa phương. Riêng gia đình ông Vịnh đang tham gia liên kết sản xuất trên diện tích gần 10 mẫu.

Ông Vịnh chia sẻ, phương thức liên kết với DN Cường Tân là DN thuê ruộng để dồn đổi thành những thửa ruộng, cánh đồng lớn, đầu tư xây dựng hạ tầng phục vụ sản xuất. Từ diện tích đăng ký của các hộ, DN giao lại ruộng đất cho các hộ để sản xuất lúa giống theo quy trình kỹ thuật của công ty. Sản phẩm lúa giống nông dân sản xuất ra được DN thu mua lại. Với phương thức hợp tác này, bà con nông dân có 2 khoản thu nhập, từ tiền cho thuê ruộng và lợi nhuận từ sản xuất lúa giống. “Bà con không phải lo đầu ra, lúa giống sản xuất ra được DN cam kết thu mua theo giá thị trường”- ông Vịnh nói.

 Theo ông Lâm Văn Chiểu - Phó Giám đốc Công ty TNHH Cường Tân, hiện DN đang duy trì liên kết sản xuất lúa gạo với nông dân không chỉ ở Ninh Bình mà còn ở một số tỉnh thành khác như: Hưng Yên, Thanh Hóa… tổng diện tích liên kết khoảng 2.800ha. Nhờ duy trì liên kết sản xuất ổn định với nông dân nhiều địa phương, những năm qua, mỗi năm Công ty Cường Tân cung cấp cho thị trường khoảng 3.000 tấn lúa giống, 6.000 tấn gạo thương phẩm, một lượng lớn sản phẩm gạo của công ty được xuất khẩu sang Nhật Bản, Mỹ, Australia, một số nước ở châu Âu.

Mô hình nông dân, Hợp tác xã (HTX) liên kết sản xuất với DN không hiếm gặp ở Ninh Bình. Trong số các sản phẩm OCOP của tỉnh, sản phẩm “Gạo sạch chất lượng cao Toản Xuân 999”, “Gạo sinh thái ruộng rươi” khá nổi tiếng, cùng được xếp hạng OCOP 5 sao năm 2025. Theo ông Trần Quốc Toản - Giám đốc Công ty TNHH Toản Xuân, đây chính là thành quả từ mối liên kết giữa công ty với 10 HTX nông nghiệp ở tỉnh Ninh Bình trong thời gian qua, tổng diện tích liên kết sản xuất trên 1.500 ha, sản lượng tiêu thụ khoảng 3.000 tấn/năm.

 Anh Trần Văn Hiếu, nông dân xã Hồng Phong, tỉnh Ninh Bình cho biết: Trước đây cánh đồng gần cửa sông Đáy quê anh vẫn được người dân trồng lúa. Tuy nhiên, do gần biển, bị nhiễm mặn, sâu bệnh nhiều nên năng suất lúa thấp. Để giữ năng suất người dân phải sử dụng phân bón hóa học, phun thuốc bảo vệ thực vật nhưng không hiệu quả. Từ khi tham gia liên kết sản xuất giống lúa ST25 với Công ty Toản Xuân, anh Hiếu và hơn 100 hộ dân ở địa phương được hướng dẫn, chuyển đổi sang sản xuất lúa - rươi theo phương pháp sinh thái, tuần hoàn. Theo đó, người dân địa phương không sử dụng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật; chỉ sử dụng phân bò đã ủ mục đã được DN xử lý cung cấp làm phân bón. Thóc nông dân sản xuất ra được DN thu mua với giá cao hơn thóc sản xuất theo các phương pháp truyền thống để chế biến thành sản phẩm “Gạo sinh thái ruộng rươi”, hiện đã được xếp hạng sản phẩm OCOP 5 sao.

Ông Nguyễn Sinh Tiến - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình đánh giá: Hiệu quả liên kết không chỉ dừng ở việc có DN bao tiêu sản phẩm, nông dân giảm được áp lực tìm đầu ra, mà còn hình thành được những vùng sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học, công nghệ, kiểm soát được mọi quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX, gia tăng tính cạnh tranh của nông sản trên thị trường. Chính vì vậy, xây dựng các cánh đồng lớn tạo điều kiện thuận lợi để hình thành ngày càng nhiều các mô hình liên kết sản xuất giữa DN và nông dân theo hướng bền chặt, hiệu quả là một trong những chủ trương, định hướng quan trọng của tỉnh trên mặt trận “tam nông”.