Ninh Bình: Vẫn vướng mắc trong tìm ‘lối thoát’ cho khu công nghiệp Mỹ Trung

Từ kỳ vọng đến bỏ hoang

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, gần 20 năm trước, vào cuối năm 2006, UBND tỉnh Nam Định (nay là Ninh Bình) cấp chứng nhận đầu tư cho Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam - Vinashin (nay là Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy - SBIC) đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng KCN Mỹ Trung tại khu đất rộng hơn 150 ha, nằm ven QL10 (nay thuộc địa bàn phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình; tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 358 tỷ đồng; tiến độ thực hiện dự án đến hết năm 2012.

Ở thời điểm được cấp chứng nhận đầu tư, KCN Mỹ Trung được chính quyền địa phương, chủ đầu tư định hướng xây dựng nơi đây trở thành một KCN quy mô lớn, hiện đại, chuyên phụ trợ cho ngành công nghiệp tàu thủy tại Nam Định nói riêng, ngành công nghiệp tàu thủy cả nước nói chung.

Định hướng trên được chính quyền địa phương, chủ đầu tư đưa ra trong bối cảnh vào thời điểm đó một số dự án đóng tàu thủy quy mô lớn bắt đầu được triển khai trên địa bàn tỉnh, trong đó có các dự án đóng tàu của chính Tập đoàn Vinashin.

Sau khi được giao đất, tính đến năm 2012, Tập đoàn Vinashin đã cơ bản hoàn thành san lấp mặt bằng, xây dựng tường rào bao quanh; làm một số nền đường giao thông nội bộ và hệ thống thoát nước mưa cùng một số hạ tầng khác như cấp nước, cấp điện, thông tin liên lạc, từng bước thu hút được 21 dự án đầu tư thứ cấp (14 dự án đầu tư trong nước, 7 dự án đầu tư nước ngoài), trong đó bao gồm cả dự án thuê nhà xưởng; tổng vốn đầu tư đăng ký của các dự án đầu tư thứ cấp hơn 2000 tỷ đồng, 55,03 triệu USD, vốn thực hiện khoảng 571,99 tỷ đồng, 55,03 triệu USD.

Tuy nhiên, các dự án đang hoạt động tại đây chủ yếu thuộc lĩnh vực may mặc, giày dép, chế biến gỗ, sản xuất phụ tùng xe có động cơ, in ấn, không có các dự án công nghiệp phụ trợ ngành đóng tàu thủy như định hướng phát triển ban đầu; tổng diện tích đất thương mại đã sử dụng tại KCN Mỹ Trung đến thời điểm này cũng mới chỉ đạt khoảng 30/105,62 ha.

Cũng đến năm 2012, Tập đoàn Vinashin chuyển giao vai trò chủ đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng KCN Mỹ Trung cho công ty trực thuộc là Công ty Cổ phần công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh (Công ty Hoàng Anh).

Cũng từ năm 2012, cơ quan quản lý ở địa phương ghi nhận chủ đầu tư dự án hạ tầng KCN Mỹ Trung dừng hoàn toàn các hoạt động đầu tư hạ tầng tại đây, khiến hạ tầng KCN này trở nên dang dở, kéo dài cho đến nay.

Cụ thể, hệ thống thu gom nước mưa, nước thải chung của KCN mới chỉ được đầu tư xây dựng một phần; KCN chưa có trạm xử lý nước thải tập trung; hệ thống thoát nước thải, nước mưa chưa được đấu nối với hệ thống thoát chung theo quy hoạch; nước mưa và nước thải của các nhà đầu tư thứ cấp chảy ra mương hở ở phía Bắc để thoát ra kênh T9 gần đó.

 Cũng theo Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, nguyên nhân dự án đầu tư hạ tầng KCN Mỹ Trung “giữa đường” lâm cảnh dở dang, phát sinh hàng loạt hệ lụy kéo dài cho đến nay xuất phát từ cuộc khủng hoảng kinh tế giai đoạn 2007-2008; đặc biệt xuất phát từ một số sai phạm trong quản lý vận hành tại Tập đoàn Vinashin, khiến hàng loạt dự án đầu tư của Tập đoàn thời điểm đó bị đình trệ, trong đó có dự án đầu tư hạ tầng KCN Mỹ Trung.

Từ năm 2012 đến năm 2017, Công ty Hoàng Anh đã nhiều lần trình phương án chuyển nhượng lại dự án KCN Mỹ Trung cho các nhà đầu tư mới nhưng vì nhiều lý do, các phương án chuyển nhượng đều không thực hiện được.

Đến ngày 1/6/2017, Công ty Hoàng Anh quyết định chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư hạ tầng KCN Mỹ Trung.

Ngày 7/6/2017, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Nam Định (trước đây) đã ban hành quyết định thu hồi giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án này.

Kể từ đó đến nay, dự án tiếp tục lâm cảnh đầu tư dang dở, phần lớn diện tích đất thương mại của KCN bị bỏ hoang.

Vẫn vướng mắc

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, sau khi dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng KCN Mỹ Trung bị thu hồi chứng nhận đầu tư, các cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương và tỉnh Nam Định trước đây đã nghiên cứu nhiều phương án chuyển giao, chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư mới. Trong đó, vào năm 2017, UBND tỉnh Nam Định trước đây đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành xem xét cho tỉnh xử lý theo phương án thu hồi đất KCN Mỹ Trung có hoàn trả cho Công ty Hoàng Anh, trên cơ sở nhà đầu tư tự nguyện trả lại đất cho nhà nước; chấp thuận chủ trương chuyển giao KCN Mỹ Trung cho chủ đầu tư mới và chủ đầu tư mới hoàn trả cho Công ty Hoàng Anh theo giá không thấp hơn giá thẩm định.

Tuy nhiên, các phương án đề xuất đều chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận. Một trong những vướng mắc lớn là sau khi được chính quyền tỉnh Nam Định trước đây cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất KCN Mỹ Trung, Công ty Hoàng Anh đã sử dụng giấy này thế chấp vay vốn đầu tư tại Công ty tài chính TNHH một thành viên công nghiệp tàu thủy -VFC và Ngân hàng BIDV, trong đó phần vốn vay của VFC là vốn từ nguồn Trái phiếu quốc tế có bảo lãnh của Chính phủ. Trong khi việc xử lý phải bảo đảm nguyên tắc thu hồi tối đa nghĩa vụ nợ của nhà nước.

Đến ngày 22/12/2023, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 220/NQ-CP về Kế hoạch tổ chức thực hiện Thông báo số 23-TB/TW ngày 28/12/2022 của Văn phòng Trung ương Đảng thông báo kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương xử lý Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy- SBIC. Thực hiện các chỉ đạo của Bộ Chính trị, của Chính phủ; Công ty Hoàng Anh sau đó đã nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản tại TAND tỉnh Nam Định (nay là TAND tỉnh Ninh Bình).

Theo ông Nguyễn Hoàng Anh, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, thời gian qua, TAND tỉnh đã tiến hành thụ lý, giải quyết thủ tục phá sản theo quy định của pháp luật; UBND tỉnh cũng đã có văn bản đề nghị TAND tỉnh đẩy nhanh quá trình giải quyết. Tuy nhiên, do gặp nhiều vướng mắc đến nay quá trình giải quyết vẫn chưa được hoàn tất.

“Qua trao đổi giữa Ban và TAND tỉnh ngày 22/7/2026 vừa qua, đây là vụ việc có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều dự án, nhiều cơ quan, đơn vị; chưa có mốc thời gian dự kiến hoàn thành cụ thể. Hiện nay, Quản tài viên đang thực hiện các thủ tục thống kê, kiểm kê tài sản của Công ty theo quy định của pháp luật. Trong quá trình thực hiện phát sinh một số dự án đầu tư dở dang có liên quan đến Công ty Hoàng Anh, cần tiếp tục rà soát, xác minh hồ sơ, tài liệu, tình trạng pháp lý của các dự án và bổ sung đầy đủ các thông tin liên quan” - ông Nguyễn Hoàng Anh cho biết.

Cũng theo ông Nguyễn Hoàng Anh, do TAND tỉnh Ninh Bình chưa hoàn thành thủ tục phá sản và xử lý tài sản của Công ty Hoàng Anh, do vậy Ban Quản lý Khu kinh tế và khu công nghiệp tỉnh chưa có cơ sở tham mưu triển khai hoàn thiện hạ tầng, tổ chức quản lý, vận hành Khu công nghiệp Mỹ Trung theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Từ thực tế trên, ngày 28/7/2026 vừa qua, UBND tỉnh Ninh Bình tiếp tục có văn bản đề nghị TAND tỉnh quan tâm, đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục phá sản đối với Công ty Hoàng Anh; đề nghị Tòa phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, xác định đầy đủ tài sản, nghĩa vụ tài chính, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư thứ cấp đang hoạt động tại KCN Mỹ Trung.

UBND tỉnh Ninh Bình cũng giao Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ với TAND trong quá trình giải quyết thủ tục phá sản.

Đồng thời, giao Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh chủ động nghiên cứu phương án lựa chọn nhà đầu tư mới để thực hiện dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng KCN Mỹ Trung sau khi hoàn tất thủ tục phá sản chủ đầu tư cũ.

Ngày 7/9/2026, thông tin từ Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình cho biết, hiện hồ sơ giải quyết thủ tục phá sản đối với Công ty Hoàng Anh đã được TAND tỉnh Ninh Bình chuyển tới TAND khu vực 2 - Hà Nội giải quyết theo thẩm quyền.