Nỗ lực giảm thiểu thủ tục hành chính
Dù Chính phủ đã ban hành Nghị quyết (số 112/NQ-CP) về đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến quản lý dân cư, thế nhưng còn nhiều những thủ tục nhiêu khê khác cho đến nay vẫn tồn tại. Trong đó có thủ tục “kiểm tra quy hoạch” tại một số nơi còn khiến người dân, doanh nghiệp không khỏi ngao ngán.
Có dịp thực chứng hành trình người dân đi kiểm tra quy hoạch tại các phòng quản lý đô thị, văn phòng đăng ký đất đai một số quận, huyện tại Thành phố Hồ Chí Minh, không khó để chứng kiến những “phí không chính thức” hoặc hàng loạt kiểu gây khó dễ dân.
Tại một bộ phận tiếp nhận và trả kết quả thuộc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất An Nhơn Tây (huyện Củ Chi, TP HCM), người dân khi đến làm thủ tục ngao ngán than phiền về thời gian đi lại, chờ đợi thực hiện một mẫu giấy tờ hành chính.
Chẳng hạn, người mua đất muốn kiểm tra quy hoạch của lô đất/dự án thì buộc phải có giấy ủy quyền, khiến thời gian chờ đợi kéo dài 3 - 5 ngày để chờ cán bộ giải quyết.
Trong khi một số quận của TP HCM đã bỏ thủ tục này, người dân không cần giấy ủy quyền khi muốn xem quy hoạch. Thủ tục này khiến người dân mất thời gian và không cần thiết. Nhưng chỉ cần một thao tác nhỏ, chịu bỏ ra “chi phí mềm” thì sẽ được giải quyết ngay.
Do những “thủ tục phi chính thức” khiến phát sinh ra khâu trung gian và “cò nhà đất”. Nhờ các “cò” mà các thủ tục được bôi trơn, giải quyết nhanh chóng.
Thế nhưng ngược lại, những người dân khi tiếp cận thủ tục hành chính thường bị “hành là chính”. Một “cò nhà đất” thừa nhận, để xem quy hoạch, người dân chỉ cần bỏ ra “chi phí mềm” khoảng 100 - 200 ngàn đồng, kèm theo báo số thửa đất, số bản đồ là sẽ có kết quả ngay, không cần đi lại, chờ đợi.
Không chỉ riêng thủ tục kiểm tra quy hoạch mà đối vối các thủ tục trong quá trình hoàn thành một bộ hồ sơ mua/bán nhà đất, người mua và người bán phải trải qua ít nhất 3 - 5 loại thủ tục “phi chính thức” tương tự.
Dù còn nhiều điểm tối, thế nhưng cũng đã có những quận nỗ lực cải cách, bỏ đi một số thủ tục không cần thiết, trong đó có việc kiểm tra quy hoạch cho dân.
Chẳng hạn, tại UBND phường 2 (quận 8) người dân chỉ mất 3 - 5 phút để được trả lời chính xác về thông tin quy hoạch tại tổ quy hoạch (thuộc phòng quản lý đô thị phường). Hiện nay phường này đã công khai quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn tại phòng tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính.
Tới nay một số quận, huyện trên địa bàn TP HCM đã đưa vào ứng dụng phần mềm công nghệ thông tin giúp người dân tự kiểm tra được quy hoạch, như tại các quận 9, Thủ Đức, Bình Thạnh…
Có những nơi như quận Bình Thạnh đã có 5.000 người tải ứng dụng và sử dụng thường xuyên phần mềm kiểm tra quy hoạch. Nhiều quận, huyện cũng công khai phổ biến, khuyến khích người dân sử dụng các phần mềm này để tránh “tiền mất tật mang” vào các chi phí không chính thức.
Ngoài ra, số lượng người dân đến trụ sở UBND các quận làm thủ tục xem quy hoạch cũng giảm, bớt gánh nặng về giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ phụ trách lĩnh vực này có thời gian giải quyết công việc khác.