Nông dân gặp khó đầu ra lúa hè thu
Vụ lúa Hè thu bước vào thu hoạch rộ trong cảnh thời tiết cực đoan khiến năng suất thấp, giá giảm và thương lái thu mua dè dặt khiến nhiều nông dân ở Cà Mau chịu cảnh thua lỗ.
Lúa chín đầy đồng, "cò" ép giá
Mưa dầm liên tục nhiều ngày, lúa ngoài đồng đã chín rục ngả màu, nông dân xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau không chỉ thấp thỏm trước năng suất mà còn ngóng thương lái đến mua.
5 công lúa của gia đình ông Nguyễn Phong Hậu ở ấp Bình Bảo, xã Vĩnh Phước đã chín rộ gần 10 ngày nay nhưng trên đồng không thấy bóng dáng của máy cắt. Do lúa chín lâu ngày thêm thời tiết mưa liên tục khiến nhiều diện tích lúa của ông Hậu bắt đầu đổ ngã. Ông Hậu cho biết, sở dĩ đến thời điểm này mà lúa vẫn chưa thu hoạch được là do phải chờ “cò” lúa để chốt giá và bao tiêu nông sản.
“Thương lái không còn mua nhiều như trước. Hiện cò lúa, thương lái ít mà còn ép giá. Giá lúa Đài Thơm còn có 6.000 đồng/kg, giảm gần 1.200 đồng/kg so đầu vụ, còn OM 18 giá còn 5.500 đồng/kg sụt thê thảm. Ruộng nào lúa đẹp thì còn có thương lái mua, chứ những ruộng kém chất lượng thì khó bán”, ông Hậu than thở.
Gia đình ông Nguyễn Văn Nguyên ngụ ở ấp 17 xã Vĩnh Mỹ (Cà Mau) vừa thu hoạch xong 10 công ruộng trồng lúa Đài Thơm 8. Đầu vụ, thương lái đặt cọc giá 6.700 đồng/kg nhưng đến ngày thu hoạch còn 6.000 đồng/kg. “Không bán thì người ta bỏ cọc rồi không biết bán cho ai. Chi phí tăng, ai thuê mướn đất sản xuất nhiều là thua lỗ nặng. Giá lúa sụt giờ thương lái không vào mua mấy hộ cắt lúa sau có khi phải để lúa ngoài đồng mấy ngày mới có thương lái vào mua. Hộ ở gần đường sông còn có giá chút còn hộ lúa nằm sâu trong đồng bị ép”, ông Nguyên nói.
Cái khó của người trồng lúa năm nay không chỉ nằm ở giá. Theo ông Nguyên, bình quân tiền phân thuốc, giống, chi phí phun xịt, máy gặt… hơn 4 triệu đồng/công, chưa kể khoản phát sinh. Trong khi năm nay tình hình lúa bị dịch khuẩn, hạt gầy, hạt lép nhiều dẫn đến năng suất thấp. Với giá khoảng 5.500 – 6.000 đồng/kg, nếu năng suất đạt 700 kg/công thì tiền bán lúa khoảng 4,4 triệu đồng/công, như vậy chắc chắn từ huề đến lỗ vốn.
Tăng liên kết tiêu thụ giúp nông dân giảm thất thu
Trước thực tế giá lúa giảm, đầu ra bấp bênh, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau tìm hướng kết nối doanh nghiệp để hỗ trợ nông dân tiêu thụ lúa vụ hè thu.
Theo Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Cà Mau Nguyễn Hoàng Thoại, tình trạng giá lúa vụ hè thu giảm, tiêu thụ chậm trong khi chi phí đầu vào còn cao đang là vấn đề rất đáng quan tâm đối với bà con nông dân trong thời điểm thu hoạch hiện nay. Đây không chỉ là câu chuyện về giá cả của một vụ mùa, mà còn liên quan trực tiếp đến thu nhập, đời sống và niềm tin của người nông dân vào sản xuất nông nghiệp.
Hội Nông dân tỉnh Cà Mau chỉ đạo Hội Nông dân các xã, phường, chi hội nông dân thường xuyên cập nhật tình hình thu hoạch, giá lúa, tiến độ thu mua, lượng lúa còn tồn trong dân, chi phí sản xuất và những khó khăn thực tế của bà con. Những vấn đề phát sinh được tổng hợp để kịp thời phản ánh với cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng.
“Hội sẽ tiếp tục kiến nghị các cấp có thẩm quyền có giải pháp hỗ trợ nông dân trong giai đoạn khó khăn. Đặc biệt là các chính sách về tín dụng, hỗ trợ vốn sản xuất, liên kết chuỗi, bảo quản sau thu hoạch, phát triển hợp tác xã và kết nối thị trường. Những khó khăn, kiến nghị từ cơ sở sẽ được Hội tổng hợp đầy đủ để phản ánh đến các cơ quan có thẩm quyền” ông Thoại cho hay.
Ông Phạm Văn Mười - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, Cà Mau có diện tích lúa hơn 185.000ha, sản lượng tương đương 1,8 triệu tấn/năm. Riêng vụ hè thu năm 2026, nông dân trong tỉnh xuống giống trên 93.500ha, đến nay thu hoạch được hơn 20.300ha, năng suất thu hoạch 5,9 tấn/ha, sản lượng thu hoạch 80.000 tấn.
Về lâu dài, ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau cho biết, sẽ tiếp tục tổ chức sản xuất theo hướng liên kết, bởi chỉ có thông qua liên kết tiêu thụ sản phẩm giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân mới làm giảm sự phụ thuộc vào thương lái, giảm chi phí qua các khâu trung gian, nhằm tăng lợi nhuận cho các bên tham gia.
Thông qua liên kết hợp đồng, doanh nghiệp sẽ kiểm soát được toàn bộ quy trình sản xuất, có nguồn cung chất lượng và ổn định, giảm chi phí giao dịch, tăng giá trị kinh tế nông sản trên cùng đơn vị diện tích...
Để nâng cao tỷ lệ thực hiện liên kết tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai thực hiện Đề án "Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”.