Nông dân hồi sinh nghề mộc, dựng sinh kế cho đồng đội
Từ những ngày đầu khởi nghiệp trắng tay, ông Trương Minh Ngọc ở Ninh Bình đã gây dựng lại nghề mộc truyền thống theo hướng hiện đại, tạo việc làm cho hàng chục lao động, trong đó, có 40% là cựu chiến binh. Với những nỗ lực ấy, ông được vinh danh ‘Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới’ năm 2026.
Về xã Nhân Hà, hỏi gia đình ông Ngọc, hầu như người dân nào cũng biết. Không chỉ nổi tiếng với nghề gia công đồ gỗ mỹ nghệ và kinh doanh cây cảnh, ông Ngọc còn được nhiều người địa phương quý mến bởi hành trình vượt khó làm giàu và những đóng góp cho cộng đồng.
Nhớ lại những ngày đầu lập nghiệp, ông Ngọc cho biết, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, xuất ngũ trở về địa phương, năm 1991, ông quyết định theo nghề mộc truyền thống mà gia đình đã gây dựng qua nhiều thế hệ nhưng bị quên lãng suốt nhiều năm.
Khi ấy, ông gặp rất nhiều khó khăn, vốn liếng hầu như không có, phương tiện đi lại duy nhất là chiếc xe đạp cũ. Nhưng với ý chí của người lính Cụ Hồ, ông xác định phải tìm cách vươn lên ngay trên quê hương mình.
Năm 1996, nhận thấy nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm đồ gỗ ngày càng tăng, ông bàn bạc với gia đình, người thân vay mượn vốn, mua đất dựng xưởng, đồng thời chủ động tìm kiếm nguồn gỗ nhập khẩu chất lượng để gia công. Từ quy mô nhỏ, cơ sở từng bước phát triển, tạo việc làm ổn định cho hơn 10 lao động địa phương.
Không bằng lòng với quy mô sản xuất tại quê nhà, ông Ngọc tiếp tục tìm kiếm cơ hội ở Hà Nội, nhận thi công nhiều công trình nhà gỗ lớn. Có thời điểm, cơ sở của ông tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 80 công nhân.
Thế nhưng, hành trình làm nghề cũng trải qua không ít lần tưởng như phải dừng lại. Năm 2010, giá và nguồn cung gỗ nhập khẩu biến động mạnh, trong khi yêu cầu về tiến độ thi công ngày càng cao.
Một số sản phẩm không đạt yêu cầu kỹ thuật do lỗi quy trình khiến ông phải chịu trách nhiệm đền bù cho khách hàng. 'Lúc đó, tôi phải chạy vạy, vay mượn tứ phương để có tiền đền bù, giữ uy tín với khách hàng và duy trì dòng tiền trả lương, giữ chân công nhân', ông Ngọc nhớ lại.
Không chọn cách bỏ cuộc, ông xác định muốn tháo gỡ khó khăn phải bắt đầu từ chính nguyên nhân của nó. Ông tạm gác một phần công việc, đi nhiều nơi trong cả nước, tìm đến những làng nghề mộc nổi tiếng để học hỏi kỹ thuật, kinh nghiệm. Có nơi, ông ‘ăn chực nằm chờ’ để tìm hiểu, tích lũy kiến thức và đem những điều học được về áp dụng vào sản xuất.
Từ những bài học đó, ông Ngọc nhận ra muốn phát triển bền vững thì không thể mãi sản xuất theo phương thức thủ công, manh mún. Ông mạnh dạn tái cơ cấu, đầu tư máy móc, dây chuyền hiện đại, đồng thời chú trọng đào tạo tay nghề và xây dựng tác phong làm việc chuyên nghiệp cho người lao động.
Cơ sở tập trung vào các sản phẩm gỗ mỹ nghệ cao cấp, đặc biệt là xây dựng nhà cổ, phục dựng đình, chùa và các công trình kiến trúc truyền thống. Cùng với đó, ông tận dụng các nền tảng số như Zalo, TikTok, Facebook... và các sàn thương mại điện tử để quảng bá, tiếp thị sản phẩm, đưa đồ gỗ và dịch vụ thi công nhà gỗ tiếp cận khách hàng trên cả nước.
Hiện cơ sở của ông Ngọc đang tạo việc làm thường xuyên cho 30 lao động trực tiếp, đồng thời, giải quyết việc làm thời vụ cho 35-55 lao động địa phương. Đáng chú ý, khoảng 40% số lao động là cựu chiến binh. Với ông Ngọc, tạo việc làm, giúp những người đồng đội năm xưa có thêm thu nhập ổn định cũng là một cách để tiếp tục phát huy tình đồng chí, nghĩa đồng đội.
Không chỉ làm kinh tế, ông Ngọc còn tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội. Ông từng trao tặng 3 cặp bò sinh sản cho 3 hộ khó khăn; đóng góp 10 triệu đồng/chi hội cho 5 chi hội vào quỹ đền ơn đáp nghĩa. Năm 2021, ông tổ chức lễ mừng thọ cho các cụ cao niên trong xã, tặng mỗi cụ 500.000 đồng tiền mặt cùng hiện vật; đồng thời thường xuyên ủng hộ các hoạt động của địa phương, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Với những nỗ lực trong sản xuất, kinh doanh và đóng góp cho cộng đồng, năm 2023, ông Trương Minh Ngọc được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và được bình chọn là ‘Nông dân Việt Nam xuất sắc’. Năm 2026, ông tiếp tục được vinh danh ‘Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới’.
Theo bà Hoàng Thị Thanh Thủy - Chủ tịch Hội Nông dân xã Nhân Hà, với những kết quả đạt được trong sản xuất, kinh doanh cùng đóng góp cho các phong trào tại địa phương, ông Ngọc rất xứng đáng với danh hiệu cao quý này. Đây không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân, gia đình ông mà còn góp phần lan tỏa tinh thần thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi trong nông dân địa phương.