Nông sản 'xa lạ' với chuỗi cung ứng lạnh
Sử dụng hóa chất bảo quản nông sản, không muốn bỏ tiền đầu tư hệ thống bảo quản sản phẩm tươi… là một trong những nguyên nhân cản trở thị trường chuỗi cung ứng lạnh (kho lạnh và phương tiện vận chuyển giữ nhiệt độ thấp) phát triển. Trong khi đó, chuỗi cung ứng lạnh là giải pháp tối ưu giảm hao hụt sản phẩm, gia tăng tỷ lệ lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Hàng nông sản trong siêu thị rất cần được bảo quản đúng quy định và điều kiện.
Các chuyên gia nhận định, thị trường chuỗi cung ứng lạnh trên toàn cầu dự báo đạt tổng giá trị 271.3 tỉ USD vào năm 2022. Trong vòng 10 năm qua, quy mô chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam đã tăng gấp 4 lần.
Theo đánh giá của các tổ chức nước ngoài, tiềm năng phát triển của ngành cung ứng lạnh - mát tại Việt Nam được đánh giá đứng thứ 17 trên toàn cầu. Năm 2007 sự xuất hiện hai kho lạnh chứa 40.000 tấn hàng của Công ty Cổ phần Hùng Vương ra đời đánh dấu bước phát triển mới của thị trường kho lạnh Việt Nam. Mới đây dự án đầu tư lớn nhất là kho lạnh với sức chứa 50.000 tấn hàng được xây dựng tại khu công nghiệp sông Hậu, tỉnh Hậu Giang. Dự án đang trong giai đoạn khởi công với tổng vốn đầu tư là 46,1 triệu USD.
Mặc dù được đánh giá khá cao sự phát triển của thị trường cung ứng lạnh, song khả năng cung ứng lạnh – mát chỉ tập trung chủ yếu ở khu vực miền Nam nhằm phục vụ hàng thủy hải sản xuất khẩu. Chuỗi cung ứng lạnh cho lương thực đầu ra thị trường nội địa tại hệ thống nhà hàng và siêu thị trong nước vẫn còn rất hạn chế.
Đơn cử, chỉ có 48% doanh nghiệp có chuỗi cung ứng lạnh nhưng quy mô nhỏ lẻ. “Vấn nạn dùng hoá chất giữ vẻ tươi mới cho nông sản nhức nhối ở rất nhiều thị trường, không riêng gì Việt Nam.
Song do thiếu sự can thiệp triệt để của các nhà quản lý nên hóa chất bảo quản nông sản vẫn là rào cản cho chuỗi cung ứng lạnh phát triển” - đại diện doanh nghiệp nông nghiệp nước ngoài nhận định. Vị này cho biết thêm, an toàn vệ sinh thực phẩm đòi hỏi doanh nghiệp sớm áp dụng chuỗi cung ứng lạnh đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Hơn nữa việc sử dụng chuỗi lạnh sẽ kéo dài thời gian sử dụng của rau quả từ 3 đến 7 ngày khi bảo quản tại nhà, cũng như tăng thời gian trưng bày tại cửa hàng, đồng thời làm giảm hao hụt từ 60 - 70 %.
Việt Nam kỳ vọng sẽ có khoảng 1.200 – 1.300 siêu thị, 180 trung tâm mua sắm và 157 cửa hàng bách hóa vào năm 2020. Việc lựa chọn đối tác cung cấp chuỗi cung ứng lạnh có giá thấp thường sẽ phản tác dụng. Ngoài hư hỏng, nhiễm bẩn trong quá trình vận chuyển gây hao hụt, sản phẩm còn bị rút ngắn tuổi thọ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp. Đây là một trong những chi phí tiềm ẩn mà các doanh nghiệp chưa tính toán.