Phát động cuộc thi viết, tìm giải pháp cho giao thông Thủ đô

Văn hóa giao thông bắt đầu từ ý thức của mỗi người

Phát động cuộc thi, ông Nguyễn Minh Đức, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Phó Trưởng ban Thường trực tổ chức chương trình cho rằng, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Thủ đô, giao thông đô thị vẫn đang đối diện với nhiều vấn đề cần tiếp tục giải quyết như ùn tắc, vi phạm pháp luật và những hành vi ứng xử chưa chuẩn mực khi xảy ra va chạm.

Theo ông Nguyễn Minh Đức, nguyên nhân của những tồn tại trong giao thông không chỉ nằm ở hạ tầng. Ý thức, hành vi và văn hóa của mỗi người khi tham gia giao thông cũng là yếu tố quan trọng. Những biểu hiện như thiếu kiên nhẫn, thiếu tôn trọng người cùng tham gia giao thông hoặc không tuân thủ quy định, dù xuất hiện ở từng trường hợp riêng lẻ, nhưng nếu lặp lại thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến môi trường giao thông chung.

Từ đó, xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh được đặt ra như một trách nhiệm của toàn xã hội. Ban tổ chức kỳ vọng cuộc thi không chỉ dừng lại ở việc phản ánh thực trạng mà còn thu nhận được những giải pháp, sáng kiến và đề xuất có giá trị từ thực tiễn.

Đặc biệt, học sinh, sinh viên được kỳ vọng tham gia tích cực hơn nhờ lợi thế về sức trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ và tư duy sáng tạo. Những góc nhìn của người trẻ có thể trở thành nguồn đề xuất thiết thực cho việc hoàn thiện các giải pháp quản lý, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Ông Nguyễn Minh Đức kêu gọi, người trẻ mạnh dạn đóng góp ý kiến, giải pháp sáng tạo và những đề xuất thiết thực nhằm góp phần hoàn thiện chính sách, biện pháp quản lý trật tự, an toàn giao thông. Theo ông, xây dựng văn hóa giao thông là quá trình lâu dài, cần sự nỗ lực của từng cá nhân, cộng đồng cũng như sự vào cuộc của các cấp, ngành; trong đó học sinh, sinh viên có thể đóng góp một phần quan trọng vào việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” về trật tự, an toàn giao thông của Thủ đô.

Trong khuôn khổ lễ phát động, tọa đàm “Văn hóa giao thông - hành động của thanh niên” được tổ chức với sự tham gia của TS Khương Kim Tạo, chuyên gia giao thông, nguyên Phó Chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia; Trung tá Nguyễn Trung Kiên, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội và Thạc sĩ Nguyễn Vân Anh, Bí thư Đoàn thanh niên, Phó Giám đốc Trung tâm Truyền thông và quan hệ doanh nghiệp Trường Đại học Điện lực.

Nội dung tọa đàm tập trung vào câu hỏi làm thế nào để việc tuân thủ pháp luật giao thông không chỉ xuất phát từ tâm lý sợ bị xử phạt mà từng bước trở thành hành vi tự giác và chuẩn mực ứng xử của người trẻ.

TS Khương Kim Tạo cho rằng, nếu chỉ tập trung xử lý vi phạm giao thông thì mới giải quyết phần ngọn, trong khi nguyên nhân gốc rễ vẫn chưa được xử lý. Vì vậy, bên cạnh xử lý vi phạm, cần nhận diện và giải quyết từ gốc những nguyên nhân làm phát sinh vi phạm để tạo chuyển biến bền vững.

Trung tá Nguyễn Trung Kiên cũng nhấn mạnh, mục tiêu của lực lượng Cảnh sát giao thông không phải là xử phạt được bao nhiêu trường hợp hay thu bao nhiêu tiền phạt. Quan trọng hơn là giúp học sinh, sinh viên hình thành ý thức chủ động, tự giác chấp hành pháp luật.

Mỗi người khi tham gia giao thông cần biết nhường nhịn, ứng xử có văn hóa, bảo đảm an toàn cho bản thân và những người xung quanh. Khi tiếp nhận thông tin liên quan đến học sinh, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ chủ động trao đổi với gia đình để phối hợp quản lý, giáo dục, giúp các em nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Từ những hành động nhỏ đến môi trường giao thông văn minh

Một nội dung được trao đổi tại tọa đàm là cách người trẻ ứng xử trong những tình huống giao thông cụ thể. Các đại biểu đề cập những vi phạm thường gặp ở học sinh, sinh viên; cách ứng xử khi xảy ra va chạm; tình trạng một bộ phận thanh thiếu niên tụ tập, lạng lách, đánh võng, quay clip đưa lên mạng xã hội; cũng như tác động của tâm lý đám đông và môi trường số đến hành vi tham gia giao thông.

Bên cạnh đó, chương trình đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn và đổi mới phương thức tuyên truyền để phù hợp hơn với sinh viên trong môi trường số.

Trả lời câu hỏi của sinh viên Nguyễn Phương Nam, Trung tá Nguyễn Trung Kiên cho biết, cơ chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng nhằm tạo chuyển biến thực chất trong văn hóa giao thông của giới trẻ đã được triển khai trong nhiều năm. Ngành Giáo dục và Đào tạo cùng lực lượng Công an đã có các quy chế phối hợp, kế hoạch triển khai cụ thể hằng năm về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Theo Trung tá Nguyễn Trung Kiên, gia đình cần phát huy trách nhiệm trong quản lý, giáo dục con em; không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe theo quy định. Cha mẹ cũng cần quan tâm, quản lý thời gian và việc sử dụng phương tiện của con em, nhất là vào buổi tối, qua đó kịp thời ngăn ngừa tình trạng thanh, thiếu niên tụ tập, đua xe hoặc sử dụng phương tiện thực hiện những hành vi gây mất trật tự công cộng.

Từ góc nhìn sinh viên, Bùi Ngọc Diệp, sinh viên khóa D20, Đại học Điện lực cho rằng, xây dựng văn hóa giao thông cần bắt đầu từ những hành động nhỏ và thiết thực. Mỗi sinh viên cần tự giác chấp hành quy định pháp luật, tuân thủ tín hiệu đèn giao thông, không sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện; đồng thời có ý thức nhường nhịn, không chen lấn, đặc biệt tại khu vực cổng trường vào giờ cao điểm.

Khi xảy ra va chạm, theo Bùi Ngọc Diệp, điều quan trọng đầu tiên là giữ bình tĩnh, kiểm tra tình trạng của những người liên quan và trao đổi với nhau bằng thái độ lịch sự. Các bên không nên nóng giận, tranh cãi hoặc vội vàng đổ lỗi cho nhau. Nếu vụ việc nghiêm trọng hoặc không thể thống nhất cách giải quyết, cần đề nghị lực lượng chức năng hỗ trợ.

Từ những trao đổi tại tọa đàm, các đại biểu và sinh viên cùng hướng tới thông điệp: xây dựng văn hóa giao thông cần bắt đầu từ việc biết luật, hiểu luật và tự giác chấp hành pháp luật. Khi nhận thức được chuyển thành hành động cụ thể, mỗi người không chỉ tự bảo vệ mình mà còn có trách nhiệm với sự an toàn của cộng đồng.

Những hành động tưởng như rất nhỏ như dừng đúng đèn đỏ, nhường đường, đội mũ bảo hiểm hay bình tĩnh khi xảy ra va chạm, nếu được duy trì thường xuyên, sẽ từng bước trở thành thói quen ứng xử. Đây cũng là một trong những mục tiêu được đặt ra từ chương trình truyền thông “Vì an toàn giao thông Thủ đô” và Cuộc thi viết năm 2026.