Phát hiện lăng mộ 1.400 năm tuổi ở Mexico
Giới khảo cổ Mexico vừa công bố phát hiện được đánh giá là quan trọng nhất trong hơn một thập kỷ: một lăng mộ cổ của nền văn minh Zapotec, có niên đại khoảng 1.400 năm, được khai quật gần như nguyên vẹn tại bang Oaxaca, miền Nam Mexico.
Theo Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH), ngôi mộ được phát hiện trong quá trình khảo sát tại khu vực San Pablo Huitzo, nơi từng là trung tâm văn hóa – tôn giáo của người Zapotec cổ đại.
Ngôi mộ được xây dựng bằng đá, gồm một tiền sảnh và buồng chôn cất chính. Điểm gây chú ý đặc biệt là tượng chim cú lớn đặt ngay lối vào, với hình ảnh đầu người nằm trong mỏ chim. Trong tín ngưỡng Zapotec, chim cú được xem là biểu tượng của cái chết, quyền lực và thế giới bên kia, thường gắn với tầng lớp tinh hoa hoặc những nhân vật có địa vị cao.
Bao quanh lối vào là các phù điêu và tranh khảm đá mô tả những người đàn ông và phụ nữ trong trang phục nghi lễ, tay cầm các vật phẩm linh thiêng. Các nhà khảo cổ cho rằng, đây có thể là hình ảnh các nhân vật đại diện cho quyền lực chính trị, tôn giáo, hoặc những “người canh giữ” linh hồn người đã khuất.
Bên trong buồng mộ, các nhà nghiên cứu phát hiện những bức bích họa đa sắc với các gam đỏ, xanh, vàng và trắng vẫn còn khá rõ nét dù đã trải qua hơn một thiên niên kỷ. Tranh mô tả đoàn người tham gia nghi lễ tang, tay cầm các túi nhang copal, loại nhựa cây thường được dùng trong các nghi lễ tâm linh của các nền văn minh Trung Mỹ cổ.
Những hình ảnh này được xem là tư liệu quý hiếm, giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về nghi thức mai táng, đời sống tinh thần và quan niệm về cái chết của người Zapotec, vốn trước đây chủ yếu được suy đoán qua các di tích rời rạc.
Phát biểu tại cuộc họp báo, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đánh giá đây là một trong những phát hiện khảo cổ quan trọng nhất trong vòng 10 năm, nhấn mạnh mức độ nguyên vẹn hiếm có của các bức bích họa và tượng điêu khắc.
Bộ Văn hóa Mexico cũng nhận định, lăng mộ mang lại cái nhìn toàn diện về cấu trúc xã hội, tín ngưỡng và nghệ thuật của người Zapotec trong giai đoạn phát triển rực rỡ.
Hiện các chuyên gia của INAH đang tập trung bảo tồn và ổn định các bích họa vốn rất dễ bị tổn hại, do tác động của độ ẩm, rễ cây và côn trùng. Song song đó, các hiện vật, mảnh gốm và hài cốt tìm thấy trong mộ sẽ tiếp tục được phân tích.
