Phát huy dân chủ cơ sở từ mô hình “Hòm thư góp ý”

Mở rộng kênh tiếp nhận

Hiện nay, các “Hòm thư góp ý” được đặt tại các điểm thuận tiện như: Trụ sở Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã; nhà văn hóa thôn, khu phố để tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân tham gia đóng góp ý kiến. Cách làm này không chỉ tạo thuận lợi về mặt không gian tiếp cận mà còn mang ý nghĩa biểu tượng: chính quyền “mở cửa” để lắng nghe dân.

Các ý kiến góp ý được viết trên giấy hoặc đánh máy bằng văn bản và bỏ vào “Hòm thư góp ý”; hoặc gửi ý kiến trực tiếp qua hình thức quét mã QR được in trên hòm thư, kết nối với trang thông tin điện tử của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn. Sự kết hợp giữa phương thức truyền thống và hiện đại không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận mà còn thể hiện tư duy đổi mới trong công tác Mặt trận, phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong quản trị xã hội.

Thực tiễn tại xã Tân Tiến cho thấy rõ hơn ý nghĩa của mô hình. Với đặc thù là địa bàn miền núi, dân cư phân tán, vì vậy việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân luôn là bài toán không dễ.

Theo ông Hoàng Văn Hảo - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tân Tiến, “Hòm thư góp ý” được đặt tại khu vực tiếp công dân trung tâm xã-vị trí thuận tiện cho người dân khi đến giao dịch hành chính. Quy trình mở hòm thư được thực hiện định kỳ vào chiều thứ Sáu hằng tuần, có sự tham gia của đại diện MTTQ và các cơ quan liên quan, bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Điều đáng nói, từ khi triển khai đến nay, hòm thư tại xã chưa ghi nhận đơn thư phản ánh nào của người dân. “Việc chưa có đơn thư không có nghĩa là hòm thư không phát huy tác dụng. Ngược lại, đó là kết quả của việc thực hiện tốt công tác dân vận, đối thoại, giải quyết vấn đề ngay từ đầu. Hòm thư vẫn là kênh dự phòng quan trọng, tạo sự yên tâm, tin tưởng cho Nhân dân khi cần phản ánh những nội dung khó nói trực tiếp” - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tân Tiến nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, khi cơ chế đối thoại trực tiếp giữa chính quyền và Nhân dân được duy trì thường xuyên, khi cán bộ gần dân, sát dân, lắng nghe và xử lý ngay từ đầu, thì những bức xúc khó có cơ hội tích tụ thành đơn thư. Khi đó, “Hòm thư góp ý” trở thành một “kênh dự phòng” - nơi người dân có thể lựa chọn khi cần thiết, đặc biệt với những vấn đề nhạy cảm, khó nói trực tiếp.

Từ mô hình thí điểm đến lan tỏa niềm tin

Để bảo đảm tính đồng bộ, sau khi triển khai, MTTQ tỉnh Lạng Sơn đã lựa chọn mỗi địa phương 5 điểm đặt “Hòm thư góp ý”. Trong đó, một hòm thư đặt tại khu vực tiếp công dân cấp xã, bốn hòm thư đặt tại khu dân cư. Cùng với đó là việc xây dựng quy chế quản lý, tiếp nhận, phân loại và xử lý thông tin một cách bài bản.

Đặc biệt, việc ứng dụng nền tảng số như Zalo Mini App “Mặt trận số Xứ Lạng” đã giúp đồng bộ hóa các kênh tiếp nhận, bảo đảm mọi ý kiến của người dân, dù gửi trực tiếp hay trực tuyến đều được tập trung về một đầu mối xử lý. Đây là bước tiến quan trọng trong nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi và phản hồi kiến nghị của Nhân dân.

Theo ông Nguyễn Hoàng Tùng  - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn, đến nay toàn tỉnh đã triển khai 116 “Hòm thư góp ý”, tiếp nhận và tổng hợp 37 ý kiến có nội dung kiến nghị cần giải quyết. Ở cấp xã đã thành lập 17 tổ quản lý với 51 thành viên; cấp khu dân cư có 99 tổ với 297 thành viên tham gia vận hành.

Những con số này cho thấy mô hình không chỉ dừng ở ý tưởng mà đã được tổ chức triển khai bài bản, có hệ thống. Quan trọng hơn, mỗi ý kiến được tiếp nhận đều được xử lý theo nguyên tắc khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm quyền lợi của người phản ánh.

Từ một sáng kiến mang tính thực tiễn, “Hòm thư góp ý - Lắng nghe ý kiến Nhân dân” ở Lạng Sơn đang dần trở thành một kênh tiếp nhận thông tin dân chủ hiệu quả. Và chính từ những việc làm cụ thể, thiết thực như vậy, mục tiêu xây dựng một nền hành chính phục vụ, một chính quyền “của dân, do dân, vì dân” mới được hiện thực hóa một cách bền vững.