Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với hiệu quả kinh tế di sản
Với những lợi thế đặc thù, thành phố Huế có điều kiện để phát triển công nghiệp văn hóa gắn với khai thác hiệu quả kinh tế di sản và kinh tế đêm.
Hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa mang bản sắc Huế
Thành phố Huế là địa phương có nhiều lợi thế đặc thù để phát triển công nghiệp văn hóa với hệ thống di sản vật thể, phi vật thể phong phú; Festival Huế, nghệ thuật biểu diễn, áo dài, ẩm thực, làng nghề, mỹ thuật, nhiếp ảnh, điện ảnh cùng các không gian văn hóa đặc sắc. Đây được xác định là nguồn lực quan trọng để hình thành các sản phẩm, dịch vụ văn hóa có giá trị gia tăng cao, gắn bảo tồn di sản với du lịch, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Nhằm phát huy các lợi thế sẵn có, thành phố Huế xây dựng Đề án “Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa tại thành phố Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; kế hoạch khai thác Đại Nội về đêm và danh mục các địa điểm, công trình văn hóa đề xuất triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Theo đó, đề án định hướng tập trung phát triển 6 nhóm ngành gồm: du lịch văn hóa; nghệ thuật biểu diễn; thiết kế sáng tạo áo dài - ẩm thực - phim ảnh; sản phẩm công nghiệp văn hóa số; thủ công mỹ nghệ và làng nghề; truyền hình và phát thanh, xuất bản, quảng cáo. Mục tiêu phấn đấu tốc độ tăng trưởng bình quân của 6 nhóm ngành đạt khoảng 10%/năm, đóng góp khoảng 10% GRDP thành phố vào năm 2030.
Trọng tâm là chuyển từ khai thác riêng lẻ các giá trị văn hóa, di sản sang hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có sự liên kết giữa bảo tồn, sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dùng; tạo thêm sản phẩm có khả năng thương mại hóa, mở rộng nguồn thu ngoài vé tham quan, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Đầu tư công được định hướng giữ vai trò dẫn dắt, đồng thời tăng cường huy động nguồn lực xã hội, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nghệ sĩ, nghệ nhân, các nhà sáng tạo và cộng đồng cùng tham gia. Trong đó, việc khai thác kinh tế đêm tại khu vực di sản được xem là một trong những mục tiêu quan trọng của đề án phát triển ngành công nghiệp văn hóa Huế.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, trong năm 2026, Trung tâm phấn đấu sẽ triển khai hoạt động kinh tế đêm tại khu vực Đại Nội Huế; đồng thời chuẩn bị các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, không gian trải nghiệm... Việc khai thác được định hướng bảo đảm giới hạn không gian, quản lý chặt chẽ hoạt động dịch vụ và phù hợp yêu cầu bảo tồn di sản.
Phát triển các sản phẩm văn hóa có chiều sâu
Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND thành phố Huế cho rằng, tiềm năng của công nghiệp văn hóa tại Huế còn rất lớn, nhất là khi các giá trị di sản, kiến trúc, cảnh quan và không gian thiên nhiên có sự hòa quyện, tạo nên lợi thế riêng có để phát triển các sản phẩm văn hóa có chiều sâu và giá trị gia tăng cao.
Theo ông Thanh, với Đề án phát triển công nghiệp văn hóa ở Huế, bước đầu sẽ thực hiện theo hướng vừa xây dựng, vừa lựa chọn một số nội dung để triển khai thí điểm có kiểm soát, qua thực tiễn tiếp tục đánh giá, điều chỉnh và hoàn thiện mô hình. Những nội dung có điều kiện thực hiện cần mạnh dạn triển khai để kiểm nghiệm hiệu quả, từ đó từng bước hình thành phương thức tổ chức, khai thác phù hợp với đặc thù của Huế.
Bên cạnh đó, kêu gọi, thu hút những doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm và khả năng tổ chức chuyên nghiệp giữ vai trò chủ công trong khai thác các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Nhà nước tập trung vào vai trò định hướng, kiến tạo cơ chế, hỗ trợ hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi; doanh nghiệp trực tiếp tổ chức, vận hành, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.

N.H.
Ông Lê Trí Thanh cho rằng, việc nâng tầm các sản phẩm công nghiệp văn hóa, trong đó khai thác giá trị ban đêm tại Kinh thành, Đại Nội và các không gian di sản được đánh giá là một hướng đi có nhiều tiềm năng, từng loại hình sản phẩm phải được nghiên cứu kỹ. Các sản phẩm khai thác Đại Nội Huế và di sản về đêm cần hướng đến hoạt động thường xuyên, quanh năm, thay vì chỉ gắn với từng mùa hoặc một số thời điểm nhất định.
Đề cập đến sự kiện Huế Wonderverse Music Fest 2026 vừa diễn ra vào cuối tháng 8 vừa qua, ông Thanh nhấn mạnh, Huế có nhiều tiềm năng để hình thành dòng sản phẩm văn hóa, nghệ thuật sôi động, hấp dẫn đối tượng khách trẻ. Thành phố cần xây dựng “thực đơn” sản phẩm riêng cho phân khúc này, với các chương trình âm nhạc, nghệ thuật, biểu diễn được đổi mới thường xuyên, bám sát xu hướng và thị hiếu, qua đó tạo thêm những sản phẩm “đinh” có khả năng thu hút khách và gia tăng sự sôi động cho đô thị.
“Cùng với dòng sản phẩm mang tính cổ kính, hoài niệm và trải nghiệm chiều sâu di sản, thành phố cần nghiên cứu thêm các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật phù hợp với giới trẻ. Các chương trình âm nhạc, nghệ thuật đương đại cần thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức, nghệ sĩ và cách tiếp cận theo xu hướng của thị trường, qua đó mở rộng đối tượng công chúng và hình thành thêm những dòng khách mới cho Huế”, Chủ tịch UBND thành phố Huế nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, thành phố Huế nghiên cứu xây dựng Huế trở thành địa điểm phim trường cho các hoạt động điện ảnh, truyền hình và sản xuất nội dung. Không chỉ giới hạn trong khu vực Kinh thành, cần mở rộng thêm những không gian kiến trúc, cảnh quan, làng cổ… và các địa điểm đặc trưng khác để hình thành hệ thống bối cảnh đa dạng, phục vụ sản xuất phim và đồng thời quảng bá hình ảnh Huế.
Theo ông Lê Trí Thanh, địa phương chỉ đạo các đơn vị liên quan tiếp tục cụ thể hóa các định hướng thành đề án, sản phẩm và phương án triển khai rõ ràng; xác định những nội dung có thể triển khai ngay, những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện về cơ chế, hạ tầng và nguồn lực. Qua đó, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có bản sắc riêng, đưa văn hóa và di sản trở thành nguồn lực thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.