Philip Morris International vươn lên top đầu châu Âu về số lượng bằng sáng chế
Trên thế giới, ngành thuốc lá đang xuất hiện sự chuyển dịch công nghệ thông qua các sản phẩm thuốc lá không khói - lĩnh vực đòi hỏi nỗ lực đổi mới sáng tạo từ doanh nghiệp, thể hiện qua các bằng sáng chế. Được vận hành trên nền tảng khoa học và kỹ thuật, mỗi sáng chế có trong các sản phẩm thuốc lá không khói vừa bảo vệ công nghệ độc quyền, vừa thể hiện năng lực R&D và cam kết giảm hại của doanh nghiệp.
Theo đó, vượt qua những nghi ngại về chuyển đổi ngành, tập đoàn hàng tiêu dùng hàng đầu quốc tế Philip Morris International (PMI) liên tục mở rộng danh mục sáng chế toàn cầu, khẳng định vị thế ngang tầm các tập đoàn công nghệ và dược phẩm.
Tầm quan trọng của việc sở hữu các bằng sáng chế trong lĩnh vực thuốc lá không khói
Giữa làn sóng chuyển dịch của ngành công nghiệp giảm thiểu tác hại toàn cầu, bằng sáng chế đã trở thành vũ khí chiến lược định hình vị thế cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp. Nếu trước đây, ngành thuốc lá truyền thống gần như không có sự khác biệt đáng kể về mặt sáng chế khoa học, vì sản phẩm chủ yếu dựa trên nguyên liệu nông nghiệp và quy trình sản xuất đã tồn tại hàng thế kỷ thì với sự xuất hiện của thuốc lá không khói và các sản phẩm thay thế thuốc lá điếu, vai trò của bằng sáng chế đã thay đổi hoàn toàn. Đây không chỉ là công cụ bảo vệ phát minh mà còn là nền tảng công nghệ để định hình tương lai của cả ngành.
Dù không được cấp phép kinh doanh tại Việt Nam nhưng các sản phẩm thuốc lá không khói bao gồm: thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá điện tử (TLĐT) và các nền tảng nicotine không đốt cháy là lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, đòi hỏi sự đầu tư lớn vào nghiên cứu, kỹ thuật vật liệu, cơ chế tạo khí hơi (aerosol), hệ thống kiểm soát nhiệt và công nghệ an toàn sản phẩm. Mỗi chi tiết trong thiết bị, từ chip điều khiển nhiệt, pin, lõi nhiệt, tới cấu trúc không khí động học, đều là thành quả của nghiên cứu khoa học và thường gắn liền với hàng loạt bằng sáng chế để đảm bảo tính độc quyền. Sự cạnh tranh trong mảng này vì thế mang tính công nghệ tương tự như các ngành điện tử tiêu dùng, thiết bị y tế hay công nghệ cao.
Ý nghĩa của bằng sáng chế trong lĩnh vực thuốc lá không khói vượt xa việc bảo vệ tài sản trí tuệ. Với các tập đoàn lớn, danh mục sáng chế dồi dào thể hiện cam kết đầu tư cho khoa học và vai trò tiên phong trong phát triển sản phẩm giảm hại. Khi cơ quan quản lý tại nhiều quốc gia yêu cầu bằng chứng khoa học về độ an toàn và hiệu suất, bằng sáng chế giúp doanh nghiệp chứng minh tính độc đáo của công nghệ, độ ổn định của hệ thống và khả năng kiểm soát rủi ro theo tiêu chuẩn quốc tế. Sở hữu số lượng sáng chế lớn cũng là yếu tố xác lập vị thế dẫn đầu trên thị trường.
Cuộc chạy đua công nghệ và kiến tạo hệ sinh thái kinh tế bền vững trên toàn cầu của PMI
Vừa qua, Văn phòng Bằng sáng chế châu Âu (EPO) đã công nhận PMI là một trong những tập đoàn đóng góp quan trọng giúp Thụy Sĩ trở thành quốc gia sáng tạo nhất khu vực, dựa trên số lượng bằng sáng chế năm 2025.
Cụ thể, trong năm 2025, PMI đóng góp đáng kể với 680 đơn xin cấp bằng sáng chế. Phần lớn các hoạt động nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm R&D “The Cube” của tập đoàn ở Neuchâtel (Thụy Sĩ), tập trung vào các sản phẩm thuốc lá không khói. Hiện tại, PMI là doanh nghiệp nộp đơn đăng ký bằng sáng chế nhiều thứ hai tại Thụy Sĩ, chỉ thấp hơn tập đoàn dược phẩm Roche 1 hồ sơ, và vượt xa so với vị trí thứ ba của tập đoàn công nghệ - công nghiệp ABB.

Theo số liệu cập nhật mới nhất, tập đoàn đã được phê duyệt hơn 4.250 bằng sáng chế về công nghệ không khói thuốc và đầu tư hơn 16 tỷ USD cho nghiên cứu thuốc lá không khói toàn cầu, với hơn 2,3 tỷ Euro dành riêng cho thị trường châu Âu.
Không chỉ tại Thụy Sĩ, ở thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, PMI cũng là một trong những doanh nghiệp có đóng góp đáng kể về số lượng bằng sáng chế.
Dữ liệu từ Tổ chức Dịch vụ Sáng chế IFI Claims chỉ ra, các sản phẩm thuốc lá không khói (như thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử) thuộc nhóm 10 công nghệ có tốc độ tăng trưởng về bằng sáng chế nhanh nhất tại Mỹ năm 2022. Trong lĩnh vực này, PMI hiện dẫn đầu thị trường với 1.364 đơn đăng ký sáng chế được nộp trong cùng năm.
Bên cạnh các bằng sáng chế về công nghệ, tập đoàn còn tập trung vào các nghiên cứu nhằm giảm thiểu tác động môi trường sau tiêu dùng, các giải pháp xử lý chất thải và sáng kiến nâng cao nhận thức về tiêu dùng có trách nhiệm. Theo báo cáo năm 2025, PMI đã đạt hiệu quả 91% trong việc thu gom tàn thuốc lá theo chương trình chống xả rác, giảm 46% lượng phát thải khí nhà kính (GHG) so với năm 2019 và đạt được mục tiêu trung hòa carbon trong các hoạt động trực tiếp của doanh nghiệp.

Về mặt kinh tế đóng góp trên toàn cầu, theo báo cáo EY-Parthenon, PMI đóng góp gần 290 tỷ euro cho nền kinh tế EU giai đoạn 2019–2023, tương đương 0,4% GDP toàn khối thông qua hoạt động sản xuất, thương mại, chuỗi cung ứng và tạo việc làm. Xuất khẩu thuốc lá làm nóng của PMI đang trở thành ngành hàng có giá trị gia tăng cao, với Italy đạt 1,8 tỷ euro năm 2023 và Romania vượt 1 tỷ euro năm 2022. Doanh nghiệp cũng đầu tư gần 20 tỷ euro vào mạng lưới hơn 45.000 nhà cung cấp, tạo khoảng 1 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp tại châu Âu. Các dự án quy mô lớn như nhà máy Otopeni, Crespellano hay Trung tâm Công nghiệp Xuất sắc tại Bologna (Ý) thể hiện cam kết dài hạn của PMI đối với hạ tầng và đổi mới. Bên cạnh châu Âu, PMI tiếp tục mở rộng sản xuất tại Philippines và Indonesia, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và năng lực công nghiệp tại châu Á.
Nhìn chung, những nỗ lực bền bỉ và nhất quán của PMI cho thấy tập đoàn đang tái định vị vai trò của mình trong ngành bằng cách đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trọng tâm. Việc liên tục mở rộng danh mục bằng sáng chế tại các thị trường trọng yếu như Thụy Sĩ, châu Âu, Hoa Kỳ cũng như tại các trung tâm sản xuất mới tại khu vực ASEAN đã củng cố cách tiếp cận dựa trên nghiên cứu bài bản của PMI. Điều này khẳng định chiến lược chuyển đổi dài hạn của tập đoàn, hướng đến một mô hình kinh doanh hiện đại hơn và bền vững hơn.