Phim kinh dị thắng lớn, rồi sao nữa?

Lời cảnh báo cần thiết

Những tháng gần đây, phòng vé Việt liên tục chứng kiến sự áp đảo của dòng phim kinh dị. Theo số liệu từ Box Office Vietnam, riêng cuối tuần 19-21/6, ba bộ phim kinh dị dẫn đầu là “Bầy xác sống” (Colony), “Lầu chú Hỏa” và “Ma xó” đã mang về gần 39 tỷ đồng, chiếm khoảng 58% tổng doanh thu toàn thị trường.

Trước đó, “Ma xó” của đạo diễn Phan Bá Hỷ tạo nên hiện tượng khi cán mốc 146 tỷ đồng trước khi rời rạp ngày 23/6. Đầu tháng 6, “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” của đạo diễn Đỗ Quốc Trung còn lập kỷ lục mới cho dòng phim kinh dị Việt khi vượt mốc 200 tỷ đồng doanh thu, trở thành tác phẩm kinh dị ăn khách nhất lịch sử phòng vé trong nước.

Những con số này cho thấy kinh dị đang là thể loại được khán giả lựa chọn nhiều nhất. Với các nhà sản xuất, đây cũng là dòng phim có khả năng thu hồi vốn nhanh và tạo lợi nhuận tốt. Song chính lúc phim kinh dị đang “nóng” ở phòng vé, Cục Điện ảnh đã phát đi một thông điệp đáng chú ý.

Trong công văn gửi các đơn vị sản xuất, phát hành và phổ biến phim, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường cho biết cơ quan quản lý ghi nhận sự gia tăng đáng kể các tác phẩm thuộc thể loại kinh dị.

Người đứng đầu Cục Điện ảnh cũng cho biết: “Một số tác phẩm tập trung quá mức vào các yếu tố gây bạo lực, máu me hoặc các yếu tố mê tín, giật gân, trong khi chưa thực sự đầu tư tương xứng cho chất lượng nghệ thuật, ngôn ngữ điện ảnh và chưa thể hiện được các giá trị nhân văn, thông điệp xã hội cần truyền tải”.

Điều được đặt ra không phải là sự tồn tại của phim kinh dị, mà là chất lượng phát triển của dòng phim này. Khi một thể loại liên tục thắng lớn, thị trường rất dễ xuất hiện các tác phẩm khai thác nỗi sợ theo hướng gây sốc, lấy hiệu ứng tức thời làm lợi thế cạnh tranh.

Bởi vậy, cùng với việc ghi nhận đóng góp của các nhà làm phim, Cục Điện ảnh đề nghị các đơn vị cân nhắc thận trọng khi khai thác những yếu tố bạo lực, mê tín dị đoan và các nội dung dễ gây tác động tiêu cực đến người xem; đồng thời khuyến khích phát triển các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tính nhân văn cao.

Điều còn lại sau nỗi sợ

Quan sát những bộ phim kinh dị thành công gần đây có thể thấy sức hút của chúng không chỉ đến từ các cảnh hù dọa.

“Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” gây chú ý bằng câu chuyện về truyền thuyết quỷ máu vùng cao, được xây dựng trên nền cảm hứng từ văn hóa các dân tộc miền núi Việt Nam. Sự đầu tư cho mỹ thuật, phục trang, hóa trang và không gian bản địa góp phần tạo nên một thế giới điện ảnh giàu bản sắc. “Lầu chú Hỏa” khai thác truyền thuyết đô thị gắn với một địa danh quen thuộc. “Ma xó” lại chạm tới cảm xúc người xem qua câu chuyện về mất mát, ký ức và những tổn thương của con người.

Điểm chung của những tác phẩm này là nỗ lực tìm kiếm chất liệu từ văn hóa bản địa, truyền thuyết dân gian và đời sống cộng đồng. Chính điều đó giúp các bộ phim mở rộng sức hấp dẫn vượt ra ngoài cảm giác sợ hãi đơn thuần.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, công văn của Cục Điện ảnh cần được nhìn nhận như một tín hiệu điều tiết văn hóa hơn là sự siết chặt sáng tạo. “Phim kinh dị không bị cấm đoán, nhưng cũng không nên phát triển bằng mọi giá. Thị trường cần doanh thu, khán giả cần giải trí, nhưng xã hội cũng cần những tác phẩm giúp con người sau khi bước ra khỏi rạp không chỉ thấy sợ, mà còn thấy mình được suy nghĩ, được thanh lọc và được nâng lên” - ông Sơn nhấn mạnh.

Ý kiến này cũng gợi mở hướng phát triển cho phim kinh dị Việt Nam trong những năm tới. Kho tàng truyền thuyết dân gian, tín ngưỡng bản địa, những câu chuyện lịch sử và đời sống đương đại đều có thể trở thành chất liệu phong phú cho điện ảnh. Điều quyết định vẫn là cách kể chuyện, chiều sâu kịch bản và năng lực sáng tạo của người làm phim.

Điện ảnh thế giới đã chứng minh kinh dị có thể trở thành phương tiện phản ánh xã hội và khám phá những góc khuất trong tâm hồn con người. Với điện ảnh Việt Nam, sức sống lâu dài của thể loại này sẽ được quyết định bởi khả năng tạo nên những tác phẩm vừa chinh phục khán giả, vừa góp phần làm giàu đời sống văn hóa, quảng bá bản sắc dân tộc và nâng cao vị thế của điện ảnh nước nhà.