Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Chuyển đổi xanh phải tạo động lực phát triển mới

Ngày 10/10, tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Hội Gặp gỡ Việt Nam phối hợp với ICISE tổ chức “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi” năm 2026, quy tụ hơn 100 đại biểu cấp cao, nhà khoa học, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp nhằm tìm kiếm giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu.

Dự và phát biểu tại sự kiện có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc.

Cùng dự có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và địa phương; Đại sứ Pháp tại Việt Nam Didier Le Bret cùng đại diện các tổ chức quốc tế, định chế tài chính, ngân hàng phát triển và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, Giáo sư Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, đồng thời có thể đóng góp vào việc xây dựng lộ trình chuyển đổi xanh phù hợp với các nước đang phát triển.

Đối thoại Quy Nhơn được kỳ vọng trở thành không gian cởi mở, tin cậy để các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách, tổ chức tài chính và doanh nghiệp trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác. Qua đó, tiếng nói của Việt Nam và Đông Nam Á được lắng nghe rõ hơn trong các vấn đề khí hậu toàn cầu, đồng thời hình thành những sáng kiến, dự án thiết thực.

Đánh giá cao sáng kiến tổ chức diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng, Quy Nhơn là vùng đất tươi đẹp, mến khách nhưng cũng thường xuyên chịu tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu. Việc tổ chức đối thoại tại đây tạo cơ hội để các bên cùng trao đổi, tìm kiếm giải pháp cho những thách thức đối với sự phát triển của Việt Nam, khu vực và thế giới.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, biến đổi khí hậu đang diễn biến nhanh, mạnh hơn dự báo, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội. Trong khi đó, chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, công nghệ phù hợp và năng lực triển khai, đặc biệt đối với các nước đang phát triển.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, vấn đề không phải là lựa chọn giữa tăng trưởng và hành động khí hậu, mà là làm thế nào để chuyển đổi xanh trở thành động lực phát triển mới.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, hành động khí hậu phải gắn với mục tiêu phát triển, bảo đảm hài hòa giữa giảm phát thải với an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước và ổn định kinh tế, xã hội. Quá trình chuyển đổi cần phù hợp với điều kiện từng quốc gia, bảo đảm công bằng, không thu hẹp cơ hội phát triển mà phải tạo thêm động lực cho nền kinh tế và người dân.

Đối với các nước đang phát triển, bên cạnh huy động vốn, cần bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn tài chính với chi phí hợp lý, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực trong nước. Vì vậy, cần kết nối hiệu quả nguồn lực công, tài chính ưu đãi, các ngân hàng phát triển đa phương, quỹ khí hậu và vốn tư nhân.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng yêu cầu đặt con người ở vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi. Hiệu quả không chỉ được đo bằng lượng phát thải giảm hay số vốn huy động, mà còn thể hiện ở khả năng bảo vệ người dân trước thiên tai, tạo việc làm mới, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới và bảo đảm các nhóm dễ bị tổn thương được tham gia, hưởng lợi từ quá trình phát triển. Khoa học và tri thức phải trở thành nền tảng cho các quyết sách.

Định hướng phát triển Đối thoại Quy Nhơn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị diễn đàn không dừng lại ở việc nhắc lại các cam kết, mà cần tập trung trao đổi chuyên sâu, tìm kiếm giải pháp phù hợp và khả thi.

Ba định hướng trọng tâm được đặt ra gồm: lấy khoa học và bằng chứng làm cơ sở xây dựng chính sách; đưa các vấn đề thực tiễn như an ninh năng lượng, tài chính, khả năng chống chịu của đô thị và hạ tầng, đổi mới công nghệ, phát triển nhân lực vào trung tâm thảo luận; đồng thời chuyển kết quả đối thoại thành các chương trình nghiên cứu, sáng kiến hợp tác và hành động cụ thể.

Chính phủ Việt Nam ủng hộ phát triển Đối thoại Quy Nhơn thành diễn đàn thường niên có uy tín, góp phần tăng cường hợp tác và thúc đẩy hành động vì tương lai bền vững. Phó Thủ tướng đề nghị các bộ Khoa học và Công nghệ, Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính cùng các cơ quan liên quan phối hợp với tỉnh Gia Lai, Hội Gặp gỡ Việt Nam và ICISE xây dựng chương trình phù hợp cho các kỳ tiếp theo.

Đối với tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động khoa học và hợp tác quốc tế tại ICISE; đồng thời mong muốn các tổ chức quốc tế, cộng đồng khoa học và doanh nghiệp đồng hành, đưa những kết nối tại diễn đàn thành các sáng kiến thiết thực.

Phát biểu tại sự kiện, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc khẳng định, Đối thoại Quy Nhơn tạo không gian để các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, tổ chức quốc tế, định chế tài chính và doanh nghiệp cùng trao đổi, tìm kiếm giải pháp. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam và Đông Nam Á đóng góp tiếng nói vào nỗ lực toàn cầu về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu.

Theo ông Thái Đại Ngọc, Gia Lai kỳ vọng tiếp thu kinh nghiệm quốc tế, nâng cao chất lượng hoạch định chính sách và mở rộng hợp tác phục vụ phát triển lâu dài. Tỉnh ủng hộ sáng kiến, sẵn sàng đồng hành để Đối thoại Quy Nhơn được tổ chức chính thức, thường niên tại Quy Nhơn từ năm 2027, hướng đến xây dựng nơi đây thành điểm hẹn quốc tế về khoa học, chính sách và chuyển đổi xanh.

Đối thoại Quy Nhơn năm 2026 có các phiên toàn thể cấp cao, đối thoại song song và hội thảo chuyên môn, tập trung vào những vấn đề then chốt như khoa học khí hậu, an ninh năng lượng, khử carbon, tài chính cho chuyển đổi, chuỗi giá trị, rủi ro khí hậu, khả năng chống chịu cùng các chính sách kinh tế, đầu tư và công cụ tài chính liên quan.