Phối hợp bảo vệ mọi ý kiến xây dựng của người dân

PV: Thưa ông, việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng đơn thư khổng lồ đổ về cấp xã trong khi năng lực cán bộ cơ sở có hạn, Thanh tra TP Đà Nẵng đã có giải pháp gì để phối hợp, hỗ trợ địa phương? 

Ông Tô Văn Hùng: Đây chính là “điểm nghẽn” lớn nhất sau sáp nhập khi công chức cấp xã vừa thiếu, vừa chưa đồng đều về kinh nghiệm xử lý các vụ việc phức tạp. Tính từ 01/7/2025 đến cuối tháng 5/2026, toàn thành phố tiếp nhận lượng đơn thư rất lớn.

Riêng cấp xã đã phải xử lý 7.369 đơn, tiếp công dân thường xuyên lên tới 10.976 lượt với hơn 12.000 vụ việc phát sinh, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực “nóng” như đất đai, bồi thường, tái định cư và trật tự xây dựng... 

Để giải quyết các vấn  đề, chúng tôi đã triển khai đồng bộ 3 giải pháp: Thứ nhất, đào tạo, tập huấn quy mô lớn: từ ngày 01/7/2025 đến nay, chúng tôi đã tổ chức 7 lớp hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng ứng dụng phần mềm cho hơn 1.600 cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp tham mưu thực hiện công tác tiếp dân, giải quyết KNTC từ các sở, ban ngành, ĐVSN trực thuộc UBND thành phố đến 94 xã, phường, đặc khu. 

Thứ hai, đột phá bằng giải pháp thành lập Đội hỗ trợ tư vấn trực tuyến: Tháng 5/2026, Thanh tra thành phố thí điểm vận hành Đội hỗ trợ tư vấn trực tuyến (theo Quyết định số 304/QĐ-TTTP).

Khi cấp xã gặp vướng mắc, khó khăn về các nội dung liên quan đến lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Đội hỗ trợ sẽ có trách nhiệm “cầm tay chỉ việc”, tư vấn nghiệp vụ trực tiếp qua môi trường mạng để giúp cơ quan chuyên môn và UBND các xã, phường có định hướng giải quyết đúng luật, tránh chậm trễ trong việc xử lý cho dân và gửi qua nhiều cấp nhiều ngành. 

Thứ ba, số hóa liên thông dữ liệu: Sử dụng song song Hệ thống cơ sở dữ liệu Tiếp công dân, giải quyết đơn thành phố và Hệ thống cơ sở dữ liệu báo cáo của Thanh tra Chính phủ. Mọi đơn thư đầu vào tại các phường, xã đều được kiểm soát tiến độ theo thời gian thực, gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở. 

Ông đánh giá như thế nào về tầm quan trọng của việc phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng (Ban GSĐTCĐ) trong việc “gác cổng”phòng, chống tham nhũng trên địa bàn hiện nay?

- Thanh tra thành phố là cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố có các chức năng, nhiệm vụ về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, trong đó có chức năng thanh tra từ bên trong, dựa trên quy định, quy trình pháp luật và có tính hậu kiểm. Trong khi đó, MTTQ và Ban GSĐTCĐ là tai mắt của nhân dân tại cơ sở, giám sát trực tiếp và thường xuyên.

Bản chất mối quan hệ là sự kết hợp tất yếu giữa “Lực lượng chuyên trách” (Thanh tra) và “Sức mạnh nhân dân” (Mặt trận, cộng đồng). Nếu không có thông tin từ cơ sở, Thanh tra sẽ khó phát hiện kịp thời các vi phạm ngay từ khi mới manh nha.

Thực tế cho thấy, các Ban GSĐTCĐ ở xã, phường có lợi thế là bám sát địa bàn, nhưng họ lại gặp khó khăn về nghiệp vụ chuyên môn sâu hoặc thiếu thẩm quyền xử lý khi gặp sai phạm. Vậy cơ quan Thanh tra Thành phố đã “tiếp sức” và phối hợp với họ như thế nào để giải quyết bài toán này, thưa ông?

- Chúng tôi phối hợp dựa trên cơ chế 3 bên rất rõ ràng: Thứ nhất, hỗ trợ nghiệp vụ: Thanh tra phối hợp với Ủy ban MTTQ tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn các Ban GSĐTCĐ cách thức tiếp cận thông tin dự án, nhận diện các dấu hiệu có vấn đề về vật liệu, chậm tiến độ, hoặc thiếu minh bạch trong thủ tục hành chính…

Thứ hai, khi Ban GSĐTCĐ hoặc MTTQ phát hiện dấu hiệu vi phạm và gửi kiến nghị đến UBND thành phố hoặc Thanh tra thành phố, Thanh tra Thành phố sẽ ưu tiên phân loại, thẩm tra xử lý ngay.

Nếu có dấu hiệu không minh bạch, không công khai các thông tin theo quy định phải công khai, có khả năng tham nhũng, chúng tôi sẽ kiến nghị xin chủ trương UBND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố đưa vào kế hoạch thanh tra đột xuất để kịp thời ngăn chặn.

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả phối hợp trong thời gian tới, đặc biệt là trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, Thanh tra Thành phố sẽ có những giải pháp đột phá gì, thưa ông?

- Chúng tôi tập trung vào 3 giải pháp cốt lõi: Thứ nhất, số hóa công tác phối hợp: Phối hợp cùng MTTQ nghiên cứu xây dựng một “Kênh tiếp nhận thông tin phản ánh trực tuyến”.

Khi Ban GSĐTCĐ chụp ảnh, quay video bằng chứng sai phạm tại công trường, thông tin sẽ được chuyển thẳng về hệ thống của Thanh tra và Mặt trận để giám sát theo thời gian thực (nếu được có thể mời thêm một số cơ quan chức năng liên quan như: Ban Nội chính,…..).

Thứ hai, thiết lập cơ chế bảo vệ người giám sát: Tham mưu cho Thành ủy, UBND Thành phố hoàn thiện cơ chế bảo vệ, khen thưởng kịp thời những thành viên Ban GSĐTCĐ, người dân có công phát hiện tiêu cực, quyết không để xảy ra tình trạng người giám sát bị trù dập, đe dọa.

Thứ ba, thanh tra có trọng tâm, trọng điểm: Tập trung vào các dự án lớn, các cơ quan hành chính có nhiều thủ tục giải quyết hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp, lấy thông tin từ MTTQ làm cơ sở định hướng cho kế hoạch thanh tra hằng năm.

Để hoạt động phối hợp lấy ý kiến Nhân dân và phản biện xã hội đối với các chính sách, chương trình KT-XH ngày càng đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả thực chất hơn nữa, ngành Thanh tra Thành phố sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào trong thời gian tới?

- Chúng tôi sẽ tập trung vào 3 nhóm giải pháp lớn: Thứ nhất, chủ động “đón đầu” thông tin: Không đợi đến khi có dự thảo hoàn chỉnh mới phản biện. Ngay từ khâu đề xuất ý tưởng chính sách, Thanh tra và Mặt trận sẽ ngồi lại để đánh giá các rủi ro pháp lý và phản ứng của dư luận xã hội.

Thứ hai, ứng dụng công nghệ: Phối hợp xây dựng các nền tảng số, ứng dụng trực tuyến để người dân dễ dàng tiếp cận dự thảo luật, chính sách và gửi ý kiến phản biện mọi lúc, mọi nơi.

Toàn bộ quá trình tiếp thu, giải trình của cơ quan chức năng cũng phải được công khai trên hệ thống này để dân giám sát.

Thứ ba, nâng cao chất lượng các buổi phản biện: Tiếp tục cử các thanh tra viên có kinh nghiệm, am hiểu sâu về luật pháp tham gia sâu vào các hội đồng tư vấn phản biện của Mặt trận, làm chỗ dựa chuyên môn vững chắc cho các hoạt động giám sát của nhân dân.

Ông gửi gắm kỳ vọng gì vào tinh thần dân chủ và sự đồng hành của người dân thành phố trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách hiện nay?

- “Mỗi một ý kiến đóng góp, một lời phản biện tâm huyết của người dân, dù là nhỏ nhất đều là những viên gạch xây dựng nên một thể chế vững chắc.

Ngành Thanh tra và Mặt trận Tổ quốc Thành phố cam kết sẽ luôn mở rộng các kênh đối thoại, trân trọng và bảo vệ mọi ý kiến xây dựng của bà con, quyết tâm biến trí tuệ của Nhân dân thành động lực phát triển bền vững cho thành phố và đất nước.”

Xin trân trọng cảm ơn ông!