Phòng, chống tác hại của rượu bia: Còn nhiều lỗ hổng
Hậu quả của tai nạn giao thông do người điều khiển phương tiện sử dụng rượu bia gây ra thường rất nghiêm trọng cả về tính chất lẫn mức độ thiệt hại. Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, khoảng 40% số vụ tai nạn giao thông và 11% số người chết do tai nạn liên quan rượu bia và con số này đang có xu hướng gia tăng. Đây thực sự là nỗi ám ảnh, đặc biệt là khi Tết đang cận kề.
Ảnh minh họa.
Tết và nỗi lo rượu bia
Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, khoảng 40% số vụ tai nạn giao thông liên quan đến rượu bia và 11% số người chết do tai nạn liên quan rượu bia, con số này đang có xu hướng gia tăng.
Con số này cũng khá trùng khớp với thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Theo đó, WHO đã khảo sát hơn 18.000 nạn nhân nhập viện do tai nạn giao thông tại Việt Nam, và kết quả là có tới 36,5% số người lái xe máy có nồng độ cồn trong máu vượt ngưỡng cho phép. Con số thống kê này cao gần gấp đôi đối với người lái xe ô tô vi phạm quy định về nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện, lên tới 66,8%.
Cũng theo thống kê từ Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, từ năm 2012 đến nay, tai nạn giao thông giảm cả ba tiêu chí về số vụ, số người chết, số người bị thương, nhưng tai nạn giao thông liên quan đến rượu bia lại có chiều hướng gia tăng ở cả ba tiêu chí.
Hậu quả do rượu bia khá lớn thế nhưng tình hình sản xuất rượu, bia ở Việt Nam vẫn có chiều hướng tăng theo. Ước tính, tốc độ tăng trưởng khoảng 15%/năm.
Hoàn thiện khung pháp lý đủ mạnh
Trước những hậu quả cũng như gánh nặng của rượu bia đối với xã hội cũng như Ngân sách nhà nước, năm 2014 Chính phủ đã ban hành “Chính sách quốc gia về Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn khác” (Quyết định số 224/QĐ-TTg, 12/2/2014) và thành lập Ban chỉ đạo quốc gia về Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn khác” (Quyết định số 1081/QQD-TTg, 15/7/2015) tuy nhiên theo phản ánh của các địa phương do còn thiếu một khung pháp lý có hiệu lực cao để đưa các chính sách này vào cuộc sống.
Theo Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) các chính sách, pháp luật hiện hành bước đầu mới tập trung quy định về sản xuất, kinh doanh rượu, bia mà chưa đề cập nhiều đến phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia. Còn nhiều khoảng trống pháp luật cần điều chỉnh. Còn có hiện tượng chồng chéo, không thống nhất giữa các văn bản.
Các văn bản chưa mang tính hệ thống, các nội dung điều chỉnh nằm rải rác ở nhiều văn bản do các cấp khác nhau ban hành, phạm vi điều chỉnh hẹp, thiếu cơ sở pháp lý để bảo đảm triển khai đồng bộ các nhóm quy định nhằm giảm tác hại của lạm dụng rượu, bia.
Còn nhiều văn bản pháp luật mang tính nguyên tắc, tính chiến lược hay nội dung chung chung dẫn đến khó thực hiện, khó vận dụng.
“Gánh nặng về việc lạm dụng rượu, bia sẽ ngày càng lớn nếu Nhà nước không đáp ứng kịp thời về chính sách, pháp luật, đặc biệt là pháp luật về phòng chống tác hại của rượu, bia. Những tồn tại, hạn chế của hệ thống pháp luật về phòng chống tác hại của rượu, bia cần phải được sửa đổi, bổ sung và tăng cường hiệu lực. Để giải quyết được vấn đề này, Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia cần thiết được ban hành để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác này” – bà Trần Thị Trang, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế nói.
