Quảng bá hình ảnh Việt Nam: Kể những câu chuyện mà thế giới muốn nghe

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Phạm Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ VHTTDL) cho rằng, cần thay đổi tư duy truyền thông chuyển từ cách “có gì nói nấy” sang cách kể những câu chuyện Việt Nam theo cách mà thế giới muốn nghe.

PV: Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2045 đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào Top 3 ASEAN và Top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm quốc gia. Theo ông, những yếu tố nền tảng nào cần được ưu tiên để Việt Nam từng bước hiện thực hóa mục tiêu này?

Ông Phạm Anh Tuấn: Hiện nay chưa có một hệ thống tiêu chí chung được toàn thế giới thống nhất để đánh giá tổng thể sức mạnh mềm của các quốc gia. Phần lớn các bảng xếp hạng quốc tế đang được sử dụng do các tổ chức nghiên cứu hoặc doanh nghiệp tư nhân xây dựng với phương pháp và hệ thống tiêu chí khác nhau.

Vì vậy, theo định hướng của Chính phủ, Bộ VHTTDL được giao nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng bộ tiêu chí và hệ thống chỉ số đánh giá sức mạnh mềm quốc gia phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh sức mạnh quốc gia được hình thành từ giá trị văn hóa, bản sắc dân tộc và con người Việt Nam. Vì vậy, việc nâng cao sức mạnh mềm cần gắn với việc phát huy hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam, trong đó những giá trị như yêu nước, đoàn kết, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm và sáng tạo chính là nền tảng để định hình hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần có một chiến lược tổng thể với lộ trình rõ ràng, đồng thời phân công cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Việc xây dựng cơ chế điều phối chiến lược ở cấp quốc gia là rất cần thiết nhằm bảo đảm sự thống nhất về định hướng và hành động trong quá trình triển khai.

Ông có thể chia sẻ rõ hơn về cơ chế phối hợp để bảo đảm sự đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, từ Trung ương đến địa phương, cũng như huy động sự tham gia của doanh nghiệp và xã hội?

Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài xác định 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất là đổi mới mạnh mẽ tư duy và thống nhất nhận thức về vai trò của việc xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia. Thứ hai là xây dựng nội dung và thông điệp truyền thông chiến lược, trong đó nhiệm vụ quan trọng là xây dựng bộ nhận diện thương hiệu quốc gia, dự kiến ban hành trong thời gian tới. Thứ ba là thiết lập hệ sinh thái truyền thông số toàn diện, tận dụng sức mạnh của các nền tảng số và truyền thông đa phương tiện trong quảng bá hình ảnh đất nước. Thứ tư là tăng cường phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực xã hội.

Việc quảng bá hình ảnh quốc gia không thể chỉ là nhiệm vụ của một cơ quan hay một lĩnh vực. Đây là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị, từ Trung ương đến địa phương, đồng thời cần sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, giới văn nghệ sĩ, trí thức và các lực lượng truyền thông trong xã hội.

Khi có khung chiến lược chung và sự phân công rõ ràng, sức mạnh truyền thông của các bộ, ngành và địa phương sẽ được cộng hưởng, tạo ra hiệu quả lớn hơn nhiều so với việc mỗi đơn vị triển khai riêng lẻ.

Một thay đổi quan trọng trong tư duy truyền thông hiện nay là chuyển từ cách “có gì nói nấy” sang cách kể những câu chuyện Việt Nam theo cách mà thế giới muốn nghe. Đồng thời, mọi hoạt động truyền thông đều cần được đo lường hiệu quả thông qua các công cụ và dữ liệu của truyền thông số. Việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số và hệ thống chỉ số đánh giá vì vậy trở thành điều kiện cần thiết để nâng cao hiệu quả quảng bá hình ảnh quốc gia.

Theo ông, cần làm gì để phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào trong truyền thông và lan tỏa câu chuyện Việt Nam ra thế giới?

Hiện nay có hơn 6 triệu người Việt Nam sinh sống và làm việc ở nước ngoài. Đảng và Nhà nước từ lâu đã xác định cộng đồng này là một bộ phận không tách rời của dân tộc và là nguồn lực quan trọng của đất nước.

Trong lĩnh vực truyền thông đối ngoại, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có thể được xem là những “đại sứ tự nhiên” của hình ảnh Việt Nam. Họ vừa hiểu văn hóa và con người Việt Nam, vừa am hiểu môi trường xã hội tại quốc gia nơi mình sinh sống, do đó có khả năng lan tỏa câu chuyện Việt Nam tới bạn bè quốc tế một cách gần gũi và thuyết phục. Khi những câu chuyện tích cực về Việt Nam được lan tỏa một cách tự nhiên trong cộng đồng quốc tế, hiệu quả truyền thông sẽ rất lớn.

Trong bối cảnh cạnh tranh hình ảnh quốc gia ngày càng gay gắt, việc xây dựng chiến lược truyền thông được yêu cầu phải bắt đầu từ khảo sát bài bản về nhu cầu, thị hiếu và đặc điểm văn hóa từng khu vực, công tác nghiên cứu thị trường quốc tế sẽ được triển khai như thế nào?

Với Việt Nam, cách tiếp cận phù hợp trong giai đoạn hiện nay là huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, đồng thời xây dựng hệ sinh thái truyền thông hiện đại dựa trên nền tảng số.

Trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ, mỗi cá nhân đều có thể trở thành một kênh truyền thông. Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là số lượng nội dung, mà là định hướng và giá trị cốt lõi của thông điệp truyền thông.

Vì vậy, việc kể “câu chuyện Việt Nam” cần được thực hiện bằng ngôn ngữ truyền thông hiện đại, phù hợp với các nền tảng số và thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng quốc tế.

Khi các câu chuyện về văn hóa, con người và sự phát triển của đất nước được truyền tải một cách sáng tạo, nhất quán và có định hướng chiến lược, hình ảnh Việt Nam sẽ ngày càng được lan tỏa rộng rãi, góp phần nâng cao sức mạnh mềm quốc gia và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trân trọng cảm ơn ông!