Quảng Ngãi: Sơ kết Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) tỉnh Quảng Ngãi, địa phương đã tham mưu UBND tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển kinh tế-xã hội (KTXH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030; ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030 và hoàn thiện hồ sơ trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về thực hiện chương trình trên địa bàn tỉnh.

Đối với lĩnh vực giảm nghèo bền vững, tỉnh đã hoàn thành việc cập nhật dữ liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2025 trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia; triển khai chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030 và ban hành kế hoạch thực hiện mục tiêu giảm nghèo năm 2026.

Theo kế hoạch, năm 2026 Quảng Ngãi phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh từ 2,5% xuống còn 1,47%, tương ứng giảm 1,03 điểm phần trăm. Để đạt mục tiêu này, toàn tỉnh phải giảm 5.587 hộ nghèo, đưa số hộ nghèo còn lại xuống 8.056 hộ. Riêng khu vực miền núi phải giảm 3.752 hộ nghèo.

Về nguồn lực thực hiện chương trình, tổng nguồn vốn Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới năm 2025 được chuyển sang thực hiện trong năm 2026 là hơn 279 tỷ đồng. Đến ngày 31/5/2026, các địa phương đã giải ngân hơn 39 tỷ đồng, đạt khoảng 14% kế hoạch. Trong đó, vốn đầu tư giải ngân hơn 38 tỷ đồng, còn vốn sự nghiệp mới giải ngân khoảng 981 triệu đồng.

Đối với Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, tổng nguồn vốn được kéo dài sang năm 2026 lên tới gần 367 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến cuối tháng 5, số vốn giải ngân mới đạt khoảng 11,2 tỷ đồng, tương đương 3,32% kế hoạch. Trong đó, vốn đầu tư giải ngân hơn 2 tỷ đồng và vốn sự nghiệp giải ngân khoảng 9,17 tỷ đồng.

Bên cạnh kết quả đạt được, Quảng Ngãi vẫn đối mặt nhiều khó khăn trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo.

Theo Sở NNMT tỉnh Quảng Ngãi, phần lớn hộ nghèo còn lại hiện nay thuộc nhóm "lõi nghèo", gồm người già, người khuyết tật, đối tượng bảo trợ xã hội hoặc các hộ thiếu hụt nhiều dịch vụ xã hội cơ bản, rất khó hỗ trợ thoát nghèo thông qua các giải pháp tăng thu nhập.

Nguy cơ tái nghèo do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và biến động kinh tế vẫn hiện hữu, đặc biệt tại khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ngoài ra, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035 nên địa phương gặp không ít vướng mắc. Đến nay, mới có 8/14 bộ, ngành Trung ương ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình. Đặc biệt, Trung ương vẫn chưa phân bổ nguồn vốn thực hiện giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch vốn năm 2026, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai tại địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển cho rằng, Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, giai đoạn 2026-2030 có nhiều thay đổi, yêu cầu cao hơn so với giai đoạn trước. Trong đó, có gắn với phát triển đô thị bền vững,  ứng phó biến đổi khí hậu.

Vì vậy, các xã, phường, đặc khu phải chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch, lộ trình, giải pháp thực hiện nhằm duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí, chỉ tiêu đảm bảo đáp ứng đạt chuẩn theo quy định mới.

UBND tỉnh giao Sở  NNMT tỉnh, với vai trò là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương đảm bảo giải ngân toàn bộ nguồn vốn Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững năm 2025 chuyển tiếp sang.

Ngay sau khi Trung ương phân bổ kinh phí, Sở NNMT phải tham mưu tỉnh phân bổ kinh phí thực hiện 2 chương trình giai đoạn 2026-2030.

Sở Tài chính có trách nhiệm rà soát, cân đối tham mưu UBND tỉnh bố trí đủ nguồn lực từ ngân sách tỉnh đảm bảo theo yêu cầu về tỷ lệ đối ứng của trung ương.